Dadah Halusinogen dan Psikedelik: Jenis, Kesan, Risiko dan Tanda Penyalahgunaan

Dadah halusinogen ialah kumpulan bahan psikoaktif yang boleh mengubah persepsi, pemikiran, emosi, kesedaran dan cara seseorang mentafsir realiti. Pengguna mungkin melihat warna atau corak yang tidak biasa, mendengar bunyi secara berbeza, mengalami perubahan rasa masa atau berasa seperti terpisah daripada tubuh dan persekitaran.

Walau bagaimanapun, istilah halusinogen dan psikedelik tidak membawa maksud yang sama sepenuhnya. Halusinogen ialah istilah umum yang merangkumi beberapa kumpulan bahan. Psikedelik klasik seperti LSD dan psilocybin merupakan salah satu kumpulan halusinogen, manakala ketamine dan PCP lebih tepat digolongkan sebagai dadah dissociative kerana ia boleh menyebabkan perasaan terpisah daripada tubuh atau persekitaran.

Kesan bahan ini sukar diramal. Ia dipengaruhi oleh jenis dan kekuatan bahan, jumlah yang diambil, keadaan mental pengguna, persekitaran, penyakit sedia ada serta penggunaan alkohol, ubat atau dadah lain pada masa yang sama.

Label seperti “semula jadi”, “tradisional”, “herba” atau “sedang dikaji sebagai rawatan” tidak bermaksud sesuatu bahan selamat digunakan sendiri. Bahan yang diperoleh secara haram juga mungkin mempunyai kandungan, ketulenan atau kekuatan yang tidak diketahui.

Apakah Maksud Dadah Halusinogen?

Dadah halusinogen ialah bahan yang mempengaruhi proses mental seperti persepsi, kesedaran, kognisi, mood dan emosi. Istilah “psikoaktif” pula merujuk kepada bahan yang mempengaruhi fungsi mental dan tidak semestinya bermaksud bahan tersebut pasti menyebabkan ketagihan.

Seseorang yang berada di bawah pengaruh halusinogen mungkin:

• melihat imej, cahaya atau corak yang tidak wujud;
• mentafsir objek sebenar secara terpesong;
• mengalami perubahan deria pendengaran atau sentuhan;
• hilang keupayaan menganggarkan masa dan jarak;
• mengalami emosi yang sangat kuat;
• sukar membezakan pemikiran dalaman dengan realiti;
• bertindak secara tidak rasional atau berbahaya.

Tidak semua pengguna akan mengalami halusinasi yang jelas. Sesetengah bahan lebih banyak menyebabkan perubahan persepsi, kekeliruan, paranoia, rasa terpisah daripada tubuh atau gangguan pertimbangan.

Perbezaan Halusinogen, Psikedelik dan Dadah Dissociative

Pengelasan bahan boleh berbeza mengikut bidang farmakologi, klinikal, penyelidikan dan undang-undang. Secara umum, bahan yang mengubah persepsi boleh dibahagikan seperti berikut:

Psikedelik klasik kebanyakannya mempengaruhi sistem serotonin, termasuk reseptor 5 HT2A. Ketamine dan PCP pula mengganggu tindakan glutamat pada reseptor NMDA, lalu menghasilkan kesan dissociative yang berbeza daripada pengalaman psikedelik klasik.

Oleh sebab itu, kenyataan seperti “semua dadah halusinogen mempunyai risiko ketagihan yang rendah” adalah tidak tepat. Risiko ketagihan, keracunan, kecederaan dan komplikasi jangka panjang berbeza mengikut bahan.

Bagaimanakah Dadah Psikedelik Mempengaruhi Otak?

Otak menggunakan bahan kimia yang dikenali sebagai neurotransmiter untuk menghantar isyarat antara sel saraf. Dadah psikedelik dan dissociative mengubah cara sistem ini berfungsi.

Psikedelik klasik dan serotonin

LSD, psilocybin dan DMT terutamanya mempengaruhi reseptor serotonin tertentu. Perubahan ini boleh mempengaruhi:

• pemprosesan deria;
• emosi;
• perhatian;
• kesedaran terhadap diri;
• cara bahagian otak berkomunikasi;
• tafsiran terhadap pengalaman dan persekitaran.

Kesannya boleh merangkumi rasa gembira, keterhubungan dan pemikiran introspektif. Namun, individu yang sama juga boleh mengalami ketakutan, kekeliruan, panik atau paranoia.

Dadah dissociative dan glutamat

Ketamine dan PCP mempengaruhi sistem glutamat, iaitu neurotransmiter yang terlibat dalam pembelajaran, ingatan, emosi dan persepsi kesakitan.

Pengguna mungkin berasa:

• terapung;
• kebas;
• berada di luar tubuh;
• jauh daripada persekitaran;
• tidak mampu mengawal pergerakan;
• keliru tentang identiti, masa atau tempat.

Kesan tersebut boleh meningkatkan risiko terjatuh, kemalangan, lemas atau kecederaan lain.

Mengapa Kesan Setiap Individu Berbeza?

Kesan halusinogen tidak boleh diramal berdasarkan nama bahan semata-mata. Antara faktor penting ialah:

1. Kandungan dan kekuatan bahan
   • Bahan jalanan mungkin lebih kuat daripada yang dijangka, tercemar atau mengandungi bahan lain.
2. Jumlah yang diambil
   • Pengguna mungkin tidak mengetahui kandungan sebenar dalam pil, serbuk, cecair, cendawan atau bahan tumbuhan.
3. Keadaan mental
   • Kebimbangan, trauma, kemurungan, paranoia atau sejarah psikosis boleh mempengaruhi pengalaman.
4. Jangkaan dan mood
   • Perasaan sebelum mengambil bahan boleh mempengaruhi tindak balas emosi ketika berada di bawah pengaruhnya.
5. Persekitaran
   • Tempat yang bising, sesak, tidak dikenali atau berbahaya boleh meningkatkan ketakutan dan risiko kecederaan.
6. Penggunaan bahan lain
   • Alkohol, ubat preskripsi dan dadah lain boleh menghasilkan interaksi yang sukar diramal.
7. Kesihatan fizikal
   • Penyakit jantung, tekanan darah tinggi, epilepsi dan keadaan perubatan lain boleh meningkatkan risiko komplikasi.

NIDA menyatakan bahawa kesan bahan psikedelik dan dissociative boleh berubah dengan ketara berdasarkan kekuatan bahan, biologi individu, umur, mood, jangkaan, persekitaran, pencemaran serta penggunaan beberapa bahan serentak.

Jenis Dadah Halusinogen dan Psikedelik

LSD

LSD atau lysergic acid diethylamide ialah psikedelik klasik yang boleh menyebabkan perubahan kuat pada persepsi visual, bunyi, pemikiran dan rasa masa.

Kesan yang mungkin berlaku termasuk:

• warna dan cahaya kelihatan lebih terang;
• objek kelihatan bergerak atau berubah bentuk;
• masa terasa sangat perlahan;
• emosi berubah secara mendadak;
• rasa diri atau identiti menjadi kabur;
• panik, paranoia atau kekeliruan.

Bahaya utama bukan sekadar ketoksikan bahan. Persepsi dan pertimbangan yang terganggu boleh menyebabkan seseorang berlari ke jalan raya, jatuh dari tempat tinggi atau melakukan tindakan berbahaya.

Psilocybin atau magic mushroom

Psilocybin ialah bahan psikedelik yang terdapat dalam spesies cendawan tertentu. Ia boleh menyebabkan perubahan visual, emosi, pemikiran dan persepsi terhadap masa.

Satu risiko yang sering dipandang ringan ialah kesilapan mengenal pasti cendawan. Cendawan beracun mungkin kelihatan hampir sama kepada orang yang tidak terlatih. Keracunan cendawan tertentu boleh menyebabkan muntah teruk, kerosakan hati, kerosakan buah pinggang atau kematian.

Psilocybin juga boleh meningkatkan kadar denyutan jantung dan tekanan darah. Ini mungkin menjadi masalah kepada individu dengan penyakit jantung atau tekanan darah tidak terkawal.

DMT dan ayahuasca

DMT ialah bahan psikedelik kuat yang boleh menghasilkan perubahan persepsi dan pengalaman kesedaran yang sangat ketara.

Ayahuasca pula merujuk kepada campuran tumbuhan yang mungkin mengandungi DMT dan bahan aktif lain. Kandungannya boleh berbeza antara satu penyediaan dengan penyediaan lain.

Risikonya termasuk:

• loya dan muntah;
• kebimbangan atau panik;
• peningkatan tekanan darah;
• interaksi dengan ubat tertentu;
• kekeliruan;
• tingkah laku yang tidak selamat.

Produk yang dipasarkan menggunakan istilah “upacara penyembuhan” atau “rawatan tradisional” masih boleh membawa risiko perubatan dan undang-undang.

Mescaline

Mescaline ialah bahan psikedelik yang dikaitkan dengan beberapa spesies kaktus. Ia boleh mengubah visual, emosi, pemikiran dan persepsi masa.

Hakikat bahawa sesuatu bahan berasal daripada tumbuhan tidak menjamin bahawa ia selamat. Kandungan aktif boleh berbeza dan produk juga mungkin dicampur dengan bahan lain.

Ketamine

Ketamine mempunyai kegunaan perubatan yang sah, termasuk sebagai ubat anestetik dalam persekitaran klinikal. Derivatifnya, esketamine, turut diluluskan di Amerika Syarikat untuk keadaan kemurungan tertentu di bawah pemantauan perubatan. Ini tidak bermakna ketamine selamat digunakan sendiri atau di luar persekitaran klinikal.

Penyalahgunaan ketamine boleh menyebabkan:

• rasa terpisah daripada tubuh;
• koordinasi terganggu;
• kehilangan kesedaran;
• muntah;
• kecederaan;
• kebergantungan;
• masalah kognitif;
• masalah saluran kencing.

Penggunaan ketamine yang berpanjangan dikaitkan dengan ketamine induced uropathy, iaitu keadaan yang boleh menyebabkan sakit pundi kencing, kerap membuang air kecil, darah dalam air kencing dan kerosakan saluran kencing.

PCP

PCP atau phencyclidine ialah dadah dissociative yang boleh menyebabkan kekeliruan, kebas, agitasi, paranoia dan tingkah laku tidak terkawal.

Pada tahap keracunan yang serius, individu boleh mengalami:

• sawan;
• tekanan darah tinggi;
• suhu badan meningkat;
• pergerakan otot tidak normal;
• psikosis akut;
• keganasan atau agitasi teruk;
• kehilangan kesedaran.

Dextromethorphan

Dextromethorphan terdapat dalam sesetengah ubat batuk. Apabila disalahgunakan dalam jumlah tinggi, ia boleh menghasilkan kesan dissociative, kekeliruan dan keracunan.

Bahaya tambahan ialah banyak ubat batuk merupakan produk kombinasi. Ia mungkin turut mengandungi paracetamol, antihistamin atau bahan lain yang boleh menyebabkan kerosakan organ apabila diambil secara berlebihan.

Salvia divinorum

Salvia ialah halusinogen atipikal yang bertindak melalui mekanisme berbeza daripada LSD atau psilocybin. Kesannya boleh berlaku secara mendadak dan menyebabkan seseorang hilang hubungan dengan persekitaran.

Risiko utama termasuk jatuh, kecederaan, panik dan tindakan tanpa kawalan.

Bahan psikoaktif baharu

Bahan psikoaktif baharu atau new psychoactive substances boleh dijual menggunakan nama seperti “research chemical”, “legal high” atau “herbal high”. Perkataan “baharu” tidak semestinya bermaksud bahan itu baru dicipta. Ia mungkin baru muncul dalam pasaran atau belum dikawal di bawah konvensyen antarabangsa tertentu.

Kandungan produk ini sukar disahkan. Sesetengahnya boleh menyebabkan:

• agitasi teruk;
• sawan;
• psikosis;
• gangguan jantung;
• suhu badan sangat tinggi;
• kehilangan kesedaran;
• kematian.

Kesan Jangka Pendek Dadah Halusinogen

Kesan boleh bermula secara beransur-ansur atau mendadak bergantung pada bahan. Tempoh kesan juga berbeza dan tidak boleh ditentukan dengan tepat tanpa mengetahui kandungan sebenar produk.

Perubahan persepsi

Antara perubahan yang mungkin dialami ialah:

• melihat corak, cahaya atau imej luar biasa;
• objek kelihatan berubah bentuk;
• bunyi terasa lebih kuat atau pelik;
• warna kelihatan terlalu terang;
• rasa masa menjadi perlahan atau cepat;
• jarak dan kedalaman sukar dianggarkan;
• sensasi tubuh terasa asing.

Kesan emosi dan mental

Pengguna mungkin mengalami:

• euforia;
• rasa tenang atau keterhubungan;
• ketawa tanpa sebab yang jelas;
• keresahan;
• ketakutan;
• panik;
• paranoia;
• kekeliruan;
• pemikiran tidak tersusun;
• delusi;
• kehilangan hubungan dengan realiti.

Kesan fizikal

Kesan terhadap tubuh boleh merangkumi:

• anak mata membesar;
• loya atau muntah;
• pening;
• berpeluh;
• menggigil;
• sakit kepala;
• denyutan jantung meningkat;
• tekanan darah meningkat;
• koordinasi terganggu;
• cirit-birit;
• perubahan suhu badan.

Kesan fizikal psikedelik klasik sering ringan hingga sederhana, tetapi sesetengah individu masih memerlukan rawatan perubatan. Dadah tertentu, dos tinggi, produk tiruan dan penggunaan beberapa bahan serentak boleh menyebabkan keadaan yang jauh lebih serius.

Apakah Itu Bad Trip?

“Bad trip” ialah istilah yang digunakan untuk menggambarkan pengalaman psikedelik yang sangat menakutkan atau sukar dikawal.

Individu mungkin mengalami:

• ketakutan melampau;
• rasa akan mati;
• rasa terperangkap;
• panik;
• paranoia;
• imej yang menakutkan;
• kekeliruan;
• rasa hilang kawalan;
• ketidakupayaan mengenali orang atau tempat;
• dorongan melarikan diri.

Masalahnya, orang di sekeliling tidak boleh menganggap semua simptom sebagai bad trip biasa. Keadaan tersebut mungkin sebenarnya berpunca daripada keracunan, kecederaan kepala, suhu badan terlalu tinggi, sawan, psikosis akut, interaksi dadah atau produk tiruan.

Tanda Kecemasan yang Tidak Patut Diabaikan

Hubungi 999 dengan segera jika individu:

• sukar bernafas;
• tidak sedarkan diri atau sukar dikejutkan;
• mengalami sawan;
• mempunyai suhu badan sangat tinggi;
• mengalami sakit dada;
• menunjukkan kekeliruan atau delirium teruk;
• sangat agresif atau sukar dikawal;
• mengalami kecederaan serius;
• cuba mencederakan diri atau orang lain;
• mengambil bahan yang tidak diketahui;
• mengalami muntah berulang dan semakin lemah.

Tanda seperti masalah pernafasan, tidak sedarkan diri, sawan, agitasi teruk, suhu badan sangat tinggi dan delirium memerlukan bantuan kecemasan.

Apa Perlu Dilakukan Semasa Seseorang Mengalami Bad Trip?

Utamakan keselamatan, bukan cuba “menyedarkan” individu dengan paksaan.

1. Alihkan bahaya di sekeliling
   • Jauhkan individu daripada jalan raya, air, balkoni, tangga, api, kaca, senjata atau objek tajam.
2. Kurangkan rangsangan
   • Bawa ke tempat yang lebih tenang jika boleh dilakukan dengan selamat. Kurangkan cahaya terang, bunyi kuat dan jumlah orang di sekeliling.
3. Bercakap dengan tenang
   • Gunakan ayat pendek seperti, “Anda selamat. Saya bersama anda. Bantuan sedang dipanggil.”
4. Jangan berdebat tentang halusinasi
   • Jangan mengesahkan bahawa perkara yang dilihat itu benar, tetapi jangan mengejek atau mencabar individu.
5. Jangan biarkan individu bersendirian
   • Pantau pernafasan, tahap kesedaran dan tingkah lakunya.
6. Hubungi bantuan
   • Dapatkan bantuan kecemasan jika terdapat tanda bahaya atau bahan yang diambil tidak diketahui.

Perkara yang tidak patut dilakukan

• Jangan paksa individu muntah.
• Jangan beri alkohol, kopi atau dadah lain.
• Jangan biarkan individu memandu.
• Jangan menjerit, mengugut atau menamparnya.
• Jangan merakam dan menyebarkan video individu.
• Jangan menahan tubuhnya secara kasar kecuali terdapat bahaya segera dan anda mampu melakukannya dengan selamat.
• Jangan menganggap tidur sahaja akan menyelesaikan semua keadaan.

Bagi nasihat keracunan di Malaysia, Pusat Racun Negara menyediakan khidmat konsultasi melalui talian 04 6536 999. Waktu perkhidmatan yang dinyatakan ialah 8 pagi hingga 10 malam pada Isnin hingga Jumaat serta 8 pagi hingga 5 petang pada hujung minggu dan cuti umum. Dalam kecemasan yang mengancam nyawa, hubungi 999 terlebih dahulu.

Risiko dan Komplikasi Kesihatan

Kemalangan dan kecederaan

Gangguan persepsi boleh menyebabkan seseorang gagal menilai ketinggian, kelajuan, jarak atau bahaya. Kecederaan boleh berlaku akibat:

• terjatuh;
• kemalangan jalan raya;
• lemas;
• melecur;
• pergaduhan;
• melompat dari tempat tinggi;
• mengendalikan mesin ketika khayal.

Kebimbangan dan panik berpanjangan

Walaupun kesan utama bahan telah reda, sesetengah individu masih mengalami keresahan, insomnia, panik atau rasa tidak nyata. Pemeriksaan profesional diperlukan jika simptom mengganggu fungsi harian atau berterusan.

Psikosis akut

Psikosis bermaksud seseorang kehilangan hubungan dengan realiti. Antara tandanya ialah:

• halusinasi berterusan;
• delusi;
• paranoia melampau;
• percakapan tidak tersusun;
• tingkah laku pelik;
• tidak mengenali tempat atau orang.

Risiko tidak sama bagi semua orang. Sejarah psikosis, gangguan bipolar, penggunaan dos tinggi, produk tercemar dan penggunaan beberapa bahan boleh meningkatkan kebimbangan klinikal.

Gangguan persepsi berterusan

Dalam keadaan yang jarang berlaku, seseorang boleh mengalami gangguan persepsi berulang selepas kesan dadah tamat. Keadaan ini dikenali sebagai hallucinogen persisting perception disorder atau HPPD.

Simptom mungkin merangkumi:

• kilatan cahaya;
• bayang imej;
• corak visual;
• objek kelihatan bergerak;
• gangguan persepsi warna.

Simptom visual juga boleh berpunca daripada penyakit mata, migrain, epilepsi atau masalah neurologi. Oleh itu, diagnosis tidak boleh dibuat sendiri.

Produk tiruan dan bahan campuran

Produk yang dijual sebagai LSD, psilocybin atau ketamine mungkin tidak mengandungi bahan yang dinyatakan. Pil, serbuk atau cecair boleh dicampur dengan bahan berbahaya yang tidak dapat dikenal pasti melalui rupa, bau atau rasa.

Ini bermakna seseorang mungkin mengalami keracunan yang tidak sepadan dengan bahan yang disangkanya telah diambil.

Interaksi dengan ubat dan dadah lain

Menggabungkan beberapa bahan meningkatkan ketidakpastian. Interaksi boleh berlaku dengan:

• alkohol;
• ubat penenang;
• perangsang;
• opioid;
• ubat psikiatri;
• ubat yang mempengaruhi serotonin;
• produk herba atau suplemen tertentu.

Tiada senarai “kombinasi selamat” untuk dadah jalanan kerana kandungan dan kekuatan sebenar tidak dapat dipastikan.

Adakah Dadah Psikedelik Menyebabkan Ketagihan?

Potensi ketagihan berbeza antara bahan.

Psikedelik klasik seperti LSD dan psilocybin secara umumnya dianggap mempunyai potensi ketagihan fizikal yang lebih rendah berbanding opioid, nikotin atau perangsang tertentu. Namun, ini tidak bermaksud ia selamat.

Penggunaan masih boleh menyebabkan:

• tingkah laku berisiko;
• kemalangan;
• gangguan mental;
• masalah kewangan;
• konflik keluarga;
• prestasi kerja merosot;
• penggunaan berulang walaupun membawa kemudaratan.

Ketamine dan PCP pula mempunyai profil berbeza. Ketamine boleh digunakan secara kompulsif dan dikaitkan dengan kebergantungan serta masalah saluran kencing.

Ketagihan bahan berlaku apabila penggunaan berulang menyebabkan kemerosotan ketara seperti masalah kesihatan, ketidakupayaan atau kegagalan memenuhi tanggungjawab di rumah, sekolah atau tempat kerja.

Tanda Seseorang Mungkin Menyalahgunakan Halusinogen

Satu tanda sahaja tidak membuktikan bahawa seseorang menggunakan dadah. Penilaian perlu melihat corak perubahan secara keseluruhan.

Perubahan fizikal

• anak mata terlalu besar;
• koordinasi terganggu;
• percakapan tidak jelas;
• berpeluh atau menggigil;
• pola tidur berubah;
• loya atau muntah;
• penampilan diri semakin terabai;
• kecederaan yang sukar dijelaskan.

Perubahan emosi dan mental

• perubahan mood mendadak;
• paranoia;
• kekeliruan;
• panik;
• tingkah laku pelik;
• sukar menumpukan perhatian;
• halusinasi;
• menjadi terlalu curiga;
• kelihatan terpisah daripada realiti.

Perubahan sosial

• prestasi akademik atau kerja merosot;
• menjauhkan diri daripada keluarga;
• kumpulan rakan berubah secara mendadak;
• masalah kewangan;
• kerap tidak hadir;
• kehilangan minat terhadap aktiviti biasa;
• masalah undang-undang;
• penggunaan berterusan walaupun hubungan terjejas.

Perubahan rakan, masalah kewangan, kemerosotan penampilan, gangguan koordinasi dan penggunaan bahan walaupun menyebabkan masalah hubungan merupakan antara tanda yang boleh dikaitkan dengan ketagihan bahan.

Siapakah yang Lebih Berisiko Mengalami Komplikasi?

Risiko mungkin lebih tinggi dalam kalangan:

• individu dengan sejarah psikosis atau mania;
• individu yang mempunyai gangguan mental tidak terkawal;
• pesakit jantung atau tekanan darah tinggi;
• individu dengan sejarah sawan;
• remaja;
• wanita hamil atau menyusukan anak;
• mereka yang mengambil beberapa jenis ubat;
• pengguna yang mengambil bahan bersendirian;
• mereka yang menggunakan bahan di tempat berbahaya;
• individu yang tidak mengetahui kandungan produk;
• mereka yang mempunyai sejarah ketagihan bahan.

Data mengenai keselamatan banyak bahan ini semasa kehamilan masih terhad. Ketiadaan data bukan bukti bahawa sesuatu bahan selamat.

Bagaimanakah Keracunan Dinilai di Hospital?

Penilaian bergantung pada simptom dan keadaan pesakit. Petugas kesihatan mungkin:

• memeriksa saluran pernafasan dan pernafasan;
• mengukur tekanan darah, nadi dan suhu;
• menilai tahap kesedaran;
• mencari tanda kecederaan;
• menjalankan pemeriksaan jantung;
• melakukan ujian darah atau air kencing;
• menilai risiko mencederakan diri;
• mendapatkan sejarah bahan dan ubat yang diambil;
• meminta penilaian psikiatri jika perlu.

Ujian saringan dadah biasa tidak semestinya mengesan semua psikedelik atau bahan psikoaktif baharu. Rawatan tidak sepatutnya ditangguhkan hanya kerana keputusan ujian belum tersedia.

Jika pembungkusan produk masih ada, bawa bersama ke hospital tanpa menyentuh serbuk atau cecair secara langsung. Maklumat seperti masa kejadian, anggaran kuantiti, umur, berat badan dan simptom boleh membantu Pusat Racun Negara atau petugas kesihatan membuat penilaian.

Rawatan dan Proses Pemulihan

Tiada satu rawatan yang sesuai untuk semua keadaan. Rawatan kecemasan biasanya memberi tumpuan kepada:

• memastikan pernafasan mencukupi;
• menstabilkan tekanan darah dan jantung;
• mengawal suhu badan;
• merawat sawan;
• menangani agitasi;
• merawat kecederaan;
• memantau komplikasi;
• melindungi pesakit daripada mencederakan diri.

Bagi penggunaan berulang atau ketagihan bahan, rawatan boleh merangkumi:

• penilaian perubatan;
• penilaian kesihatan mental;
• kaunseling;
• terapi tingkah laku;
• rawatan penyakit mental yang berlaku serentak;
• sokongan keluarga;
• program pemulihan;
• pelan pencegahan penggunaan semula;
• susulan jangka panjang.

Jangan tunggu sehingga individu “benar-benar ketagih” sebelum mendapatkan bantuan. Penggunaan yang mula menjejaskan kesihatan, tanggungjawab, kewangan atau hubungan sudah mencukupi untuk mendapatkan penilaian profesional.

Cara Bercakap dengan Individu yang Disyaki Menggunakan Dadah

Pilih masa ketika individu tidak berada di bawah pengaruh bahan.

Gunakan pemerhatian khusus seperti:

“Saya perasan awak tidak tidur, sering keliru dan sudah beberapa kali tidak hadir kerja. Saya risau tentang keselamatan dan kesihatan awak.”

Elakkan ayat seperti:

• “Awak memang penagih.”
• “Awak memalukan keluarga.”
• “Berhenti sahaja kalau betul-betul mahu.”
• “Semua ini salah awak.”

Fokus kepada keselamatan dan tindakan seterusnya. Galakkan individu mendapatkan penilaian di klinik, hospital atau perkhidmatan rawatan penyalahgunaan bahan.

Sekiranya terdapat ancaman keganasan, senjata, kanak-kanak dalam bahaya atau risiko mencederakan diri, utamakan keselamatan dan hubungi perkhidmatan kecemasan.

Psikedelik dalam Penyelidikan Perubatan

Psikedelik dan dadah dissociative sedang dikaji untuk beberapa keadaan kesihatan mental dan ketagihan bahan. Walau bagaimanapun, penggunaan dalam penyelidikan klinikal sangat berbeza daripada penggunaan sendiri.

Kajian klinikal biasanya melibatkan:

• pemilihan peserta;
• pemeriksaan penyakit fizikal dan mental;
• bahan dengan kandungan diketahui;
• dos yang ditetapkan;
• persekitaran terkawal;
• pemantauan profesional;
• sokongan psikologi;
• susulan selepas rawatan.

Kadar kejadian buruk serius dalam kajian terkawal bagi bahan tertentu dilaporkan agak rendah, tetapi banyak kajian terdahulu mempunyai kelemahan dalam cara kesan buruk dinilai atau dilaporkan.

Oleh itu, bukti daripada kajian tidak boleh digunakan untuk menyimpulkan bahawa cendawan, serbuk, pil atau campuran tumbuhan yang dibeli sendiri adalah selamat.

Gunakan bahasa berhati-hati apabila membincangkan potensinya:

• “sedang dikaji”;
• “menunjukkan potensi”;
• “bukti awal”;
• “mungkin sesuai untuk pesakit terpilih”;
• “memerlukan pemantauan klinikal”.

Elakkan dakwaan bahawa psikedelik telah terbukti menyembuhkan kemurungan, trauma, ketagihan atau penyakit neurologi.

Mitos dan Fakta tentang Dadah Psikedelik

Mitos: Semua bahan semula jadi adalah selamat

Fakta: Tumbuhan dan cendawan boleh beracun, tersalah dikenal pasti atau mempunyai kandungan aktif yang tidak menentu.

Mitos: Psikedelik tidak menyebabkan ketagihan, jadi ia tidak berbahaya

Fakta: Risiko bukan sekadar ketagihan. Pengguna boleh mengalami kecederaan, panik, psikosis, interaksi ubat dan keracunan.

Mitos: Bad trip hanya perlu dibiarkan sehingga kesannya hilang

Fakta: Simptom yang dianggap bad trip mungkin sebenarnya menandakan sawan, hipertermia, kecederaan, delirium atau keracunan serius.

Mitos: Bahan yang sedang dikaji sebagai rawatan boleh digunakan sendiri

Fakta: Kajian klinikal menggunakan saringan pesakit, bahan yang diketahui, pemantauan profesional dan protokol keselamatan.

Mitos: Nama dan rupa produk menunjukkan kandungannya

Fakta: Bahan tiruan atau tercemar mungkin dijual menggunakan nama yang mengelirukan.

Kedudukan Undang-undang di Malaysia

Banyak bahan halusinogen, psikedelik dan psikotropik dikawal di Malaysia. AADK menyenaraikan LSD, mescaline, DMT, PCP, psilocybin, psilocin dan ketamine dalam penerbitan maklumat dadahnya.

Undang-undang yang berkaitan boleh merangkumi:

• Akta Dadah Berbahaya 1952;
• Akta Racun 1952;
• peraturan dan jadual bahan psikotropik;
• undang-undang lain mengikut jenis bahan dan kesalahan.

Akta Dadah Berbahaya 1952 ialah Akta 234 dan disenaraikan pada portal rasmi Kementerian Kesihatan Malaysia. Ketamine pula turut disenaraikan dalam dokumen bahan psikotropik Program Perkhidmatan Farmasi.

Status undang-undang boleh bergantung pada bahan, bentuk produk, pemilikan, bekalan dan tujuan penggunaan. Sesuatu produk tidak semestinya sah hanya kerana dijual secara dalam talian atau dilabel sebagai bahan penyelidikan.

Bila Perlu Mendapatkan Bantuan?

Dapatkan penilaian profesional apabila:

• penggunaan berlaku berulang kali;
• individu gagal mengurangkan penggunaan;
• prestasi kerja atau akademik merosot;
• hubungan keluarga terjejas;
• berlaku masalah kewangan;
• individu memandu ketika berada di bawah pengaruh bahan;
• halusinasi berterusan selepas kesan utama sepatutnya tamat;
• terdapat paranoia, kemurungan atau psikosis;
• individu menggunakan beberapa bahan serentak;
• penggunaan diteruskan walaupun kesihatan semakin terjejas;
• terdapat pemikiran untuk mencederakan diri.

Pemulihan tidak bermula dengan menghukum atau memalukan individu. Ia bermula dengan mengakui bahawa terdapat masalah, memastikan keselamatan dan mendapatkan penilaian berasaskan bukti.

Kesimpulan

Halusinogen ialah kumpulan bahan yang luas. Psikedelik klasik seperti LSD dan psilocybin tidak sama sepenuhnya dengan dadah dissociative seperti ketamine dan PCP.

Walaupun sesetengah psikedelik klasik mempunyai potensi ketagihan yang lebih rendah berbanding beberapa dadah lain, penggunaannya masih boleh menyebabkan bad trip, kemalangan, gangguan mental, interaksi ubat, keracunan dan gangguan fungsi harian. Ketamine, PCP dan bahan psikoaktif baharu pula mempunyai risiko tambahan yang tidak patut disamaratakan dengan psikedelik klasik.

Jika seseorang mengalami kesukaran bernafas, sawan, suhu badan sangat tinggi, kehilangan kesedaran, agitasi teruk atau kecenderungan mencederakan diri, hubungi 999. Jangan tunggu sehingga bahan dikenal pasti sebelum mendapatkan bantuan.

Penyalahgunaan dadah boleh dirawat. Bantuan awal memberi peluang lebih baik untuk melindungi kesihatan, hubungan dan masa depan individu.

Soalan Lazim Dadah Halusinogen Dan Psikedelik