Dermatitis: Punca, Simptom, Jenis, Rawatan dan Cara Mencegah

Kulit yang gatal, kering, mengelupas atau mengalami radang boleh disebabkan oleh pelbagai keadaan. Ada individu mengalami ruam selepas menukar sabun, memakai barang kemas atau menggunakan produk kosmetik baharu. Ada pula yang berdepan kulit kering dan gatal sejak kecil, manakala sesetengah orang mengalami masalah bersisik pada kulit kepala, kening atau sisi hidung.

Semua keadaan ini mungkin digambarkan sebagai dermatitis, tetapi dermatitis bukanlah satu penyakit tunggal. Istilah ini merangkumi sekumpulan keadaan yang menyebabkan keradangan pada kulit. Setiap jenis dermatitis mempunyai pencetus, lokasi dan pendekatan rawatan yang mungkin berbeza.

Simptom dermatitis boleh menjadi ringan dan sementara, tetapi ada juga yang kronik, kerap berulang atau mengganggu tidur, pekerjaan dan aktiviti harian. Kegatalan yang berterusan turut mendorong seseorang menggaru sehingga kulit luka, menebal atau dijangkiti.

Memahami jenis dermatitis dan pencetusnya lebih penting daripada mencuba pelbagai krim secara rawak. Penggunaan produk yang tidak sesuai, termasuk krim steroid tanpa panduan, mungkin menyembunyikan masalah sebenar atau memburukkan keadaan seperti jangkitan kulat.

Apakah Itu Dermatitis?

Dermatitis ialah istilah umum bagi keadaan kulit yang mengalami radang dan biasanya menyebabkan kegatalan. Perubahan pada kulit boleh merangkumi kekeringan, sisik, bengkak, lepuh, rekahan, perubahan warna atau pengeluaran cecair. Istilah dermatitis dan ekzema sering digunakan secara bertindih, khususnya apabila merujuk kepada keadaan kulit yang gatal dan mengalami radang.

Dermatitis boleh berlaku dalam tiga corak utama:

Dermatitis akut

Dermatitis akut biasanya muncul secara tiba-tiba. Kulit mungkin menjadi bengkak, terasa panas, pedih atau sangat gatal. Sesetengah kes menghasilkan lepuh kecil, cecair atau permukaan kulit yang basah.

Dermatitis subakut

Pada peringkat subakut, keradangan mungkin tidak seteruk fasa akut. Walau bagaimanapun, kulit masih boleh kelihatan kering, bersisik, merekah dan gatal.

Dermatitis kronik

Dermatitis kronik berlarutan atau kerap berulang. Akibat geseran dan garuan berulang, kulit boleh menjadi tebal, kasar dan lebih gelap atau lebih cerah berbanding kulit sekeliling.

Dermatitis tidak semestinya kelihatan merah pada semua individu. Pada kulit yang lebih gelap, kawasan terjejas boleh kelihatan ungu, kelabu, perang gelap atau berubah daripada warna kulit asal. Oleh itu, ketiadaan warna merah yang jelas tidak bermakna kulit tidak mengalami radang.

Apa yang Berlaku pada Kulit?

Kulit mempunyai lapisan pelindung yang membantu mengekalkan kelembapan serta menghalang bahan perengsa, alergen dan mikroorganisma daripada menembusinya dengan mudah.

Apabila fungsi lapisan pelindung ini terganggu:

1. Air lebih mudah hilang daripada permukaan kulit.
2. Kulit menjadi kering dan mudah merekah.
3. Bahan perengsa lebih mudah memasuki kulit.
4. Sistem imun mencetuskan keradangan.
5. Kulit mula gatal, pedih atau mengalami radang.
6. Garuan menyebabkan kerosakan kulit bertambah.

Keadaan ini boleh mewujudkan kitaran gatal dan garu. Semakin kuat seseorang menggaru, semakin rosak kulit dan semakin teruk kegatalan. Gangguan fungsi lapisan pelindung kulit sangat penting dalam dermatitis atopik dan beberapa bentuk ekzema kronik.

Simptom Dermatitis

Simptom dermatitis bergantung pada jenis, lokasi, umur dan tahap keradangan. Seseorang mungkin mengalami satu atau beberapa tanda berikut:

• Kegatalan
• Kulit kering dan kasar
• Ruam
• Kulit bersisik atau mengelupas
• Perubahan warna kulit
• Rasa pedih atau terbakar
• Bengkak
• Rekahan pada kulit
• Lepuh kecil
• Cecair keluar daripada permukaan kulit
• Keruping
• Luka akibat menggaru
• Kulit menebal
• Kesakitan apabila kulit merekah
• Gangguan tidur akibat kegatalan

Kegatalan ialah antara ciri paling lazim dalam dermatitis. Bagi dermatitis atopik, kegatalan boleh menjadi sangat kuat dan mendahului kemunculan ruam yang ketara.

Bahagian badan yang kerap terjejas

Dermatitis boleh muncul di mana-mana bahagian badan, tetapi lokasi tertentu lebih lazim bergantung pada jenisnya:

• Muka dan kelopak mata
• Leher
• Kulit kepala
• Kening dan sisi hidung
• Lipatan siku
• Belakang lutut
• Pergelangan tangan
• Tangan dan jari
• Tapak tangan dan tapak kaki
• Dada
• Kaki dan buku lali
• Kawasan yang bersentuhan dengan barang kemas, jam atau tali pinggang

Pada bayi, dermatitis atopik sering muncul pada pipi, dahi atau kulit kepala. Pada kanak-kanak lebih besar dan orang dewasa, kawasan lipatan seperti siku dan belakang lutut lebih kerap terjejas.

Jenis Dermatitis yang Utama

Terdapat pelbagai jenis dermatitis. Tiga jenis yang paling kerap dibincangkan ialah dermatitis atopik, dermatitis sentuhan dan dermatitis seboroik.

Dermatitis Atopik

Dermatitis atopik, juga dikenali sebagai ekzema atopik, ialah keadaan kulit radang kronik yang menyebabkan kulit kering, gatal dan mengalami radang. Ia sering bermula ketika bayi atau kanak-kanak, tetapi boleh muncul pada sebarang usia. Keadaan ini lazimnya berlaku secara berulang dengan tempoh simptom reda dan tempoh serangan atau flare-up.

Dermatitis atopik dikaitkan dengan gabungan beberapa faktor, termasuk:

• Kelemahan lapisan pelindung kulit
• Faktor genetik
• Tindak balas sistem imun
• Persekitaran
• Bahan perengsa
• Cuaca
• Haba dan peluh

Sesetengah pesakit atau ahli keluarganya turut mempunyai keadaan atopik lain seperti asma atau rinitis alergi. Namun, ini tidak bermakna semua dermatitis atopik disebabkan oleh satu alahan tertentu.

Dermatitis atopik tidak berjangkit dan tidak boleh merebak melalui sentuhan, perkongsian pakaian atau penggunaan ruang yang sama.

Dermatitis Sentuhan

Dermatitis sentuhan berlaku apabila kulit bertindak balas selepas bersentuhan dengan sesuatu bahan. Ia boleh dibahagikan kepada dua kategori utama.

Dermatitis sentuhan perengsa

Jenis ini berlaku apabila bahan tertentu merosakkan kulit secara langsung. Ia tidak memerlukan tindak balas alahan.

Antara bahan atau keadaan yang boleh mencetuskannya ialah:

• Sabun
• Detergen
• Bahan pencuci
• Pelarut
• Simen
• Asid atau alkali
• Air yang kerap
• Geseran
• Cecair pembasmi kuman
• Peluh yang terperangkap

Pendedahan sekali kepada bahan yang kuat boleh menyebabkan dermatitis akut. Namun, pendedahan berulang kepada bahan yang lebih lemah, seperti air dan sabun, juga boleh merosakkan kulit secara beransur-ansur.

Dermatitis sentuhan alahan

Jenis ini berlaku apabila sistem imun menjadi sensitif terhadap bahan tertentu. Selepas terdedah semula, seseorang boleh mengalami ruam, kegatalan atau lepuh.

Alergen yang lazim termasuk:

• Nikel dalam barang kemas atau aksesori
• Pewangi
• Pengawet dalam produk penjagaan diri
• Pewarna rambut
• Bahan pelekat
• Bahan getah tertentu
• Bahan dalam kosmetik
• Sesetengah ubat sapuan

Ruam dermatitis sentuhan alahan tidak semestinya muncul serta-merta. Ia boleh timbul beberapa jam atau hari selepas pendedahan, menyebabkan pencetus sukar dikenal pasti. Dermatitis sentuhan tidak berjangkit.

Dermatitis Seboroik

Dermatitis seboroik ialah keadaan kronik atau berulang yang terutama menjejaskan kawasan kulit yang mempunyai banyak kelenjar minyak.

Lokasi lazim termasuk:

• Kulit kepala
• Garisan rambut
• Kening
• Sisi hidung
• Belakang telinga
• Misai atau janggut
• Dada

Keadaan ini boleh menyebabkan kelemumur, sisik putih atau kekuningan, kegatalan dan keradangan. Dermatitis seboroik bukan semata-mata akibat rambut atau kulit yang kotor. Faktor penghasilan minyak kulit, tindak balas keradangan dan yis yang biasanya hidup pada kulit dipercayai memainkan peranan.

Rawatan boleh mengawal simptom, tetapi keadaan ini mempunyai kecenderungan untuk berulang dan mungkin memerlukan penjagaan penyelenggaraan.

Dermatitis Dishidrotik

Dermatitis dishidrotik, juga dikenali sebagai ekzema dishidrotik atau pomfoliks, menyebabkan lepuh kecil yang sangat gatal pada:

• Tapak tangan
• Sisi jari
• Tapak kaki
• Sisi jari kaki

Selepas lepuh mengering, kulit boleh mengelupas, menjadi sangat kering atau merekah. Faktor risiko termasuk dermatitis atopik, tangan yang kerap basah atau berpeluh serta sensitiviti terhadap bahan tertentu seperti nikel atau kobalt.

Dermatitis Numular

Dermatitis numular atau dermatitis diskoid menghasilkan tompok berbentuk bulat atau bujur. Tompok tersebut boleh menjadi:

• Gatal
• Bengkak
• Kering
• Bersisik
• Merekah
• Mengeluarkan cecair

Ia boleh menyerupai jangkitan kulat kerana bentuknya yang bulat. Oleh itu, diagnosis berdasarkan gambar sahaja tidak mencukupi. Dermatitis numular boleh bertahan selama beberapa minggu atau bulan dan berulang pada kawasan yang sama.

Dermatitis Stasis

Dermatitis stasis biasanya menjejaskan bahagian bawah kaki dan berkait dengan masalah aliran darah vena. Apabila injap vena di kaki tidak berfungsi dengan baik, darah dan cecair boleh berkumpul di bahagian bawah kaki.

Tanda yang mungkin berlaku termasuk:

• Bengkak pada buku lali
• Kulit gatal atau bersisik
• Perubahan warna perang atau kemerahan
• Kulit menebal
• Urat timbul
• Luka yang lambat sembuh

Rawatan dermatitis stasis tidak boleh bergantung pada krim sahaja. Masalah bengkak dan peredaran vena juga perlu dinilai serta dirawat.

Neurodermatitis

Neurodermatitis biasanya bermula pada satu kawasan kulit yang gatal. Garuan atau gosokan berulang menyebabkan kulit menjadi semakin tebal, kasar dan lebih gatal.

Tekanan emosi boleh memburukkan kegatalan bagi sesetengah individu, tetapi neurodermatitis bukan sekadar masalah psikologi. Rawatan perlu memutuskan kitaran gatal dan garu serta mengawal keradangan kulit.

Dermatitis Tangan

Dermatitis tangan boleh berlaku akibat gabungan dermatitis atopik, pendedahan kepada bahan perengsa dan alahan sentuhan.

Golongan yang lebih berisiko termasuk:

• Petugas kesihatan
• Pekerja pembersihan
• Pendandan rambut
• Pekerja dapur
• Pengendali makanan
• Mekanik
• Pekerja pembinaan
• Pekerja yang kerap memakai sarung tangan

Mencuci tangan berulang, bahan kimia, sarung tangan, geseran dan peluh yang terperangkap boleh menyebabkan kulit kering, merekah dan sakit.

Punca dan Pencetus Dermatitis

Punca dermatitis tidak sama bagi setiap orang. Dalam banyak kes, beberapa faktor berlaku serentak.

Kerosakan lapisan pelindung kulit

Kulit yang kehilangan kelembapan lebih mudah ditembusi bahan perengsa. Keadaan ini menyebabkan keradangan dan meningkatkan kegatalan.

Faktor genetik dan imun

Dermatitis atopik melibatkan interaksi kompleks antara genetik, fungsi lapisan kulit, sistem imun dan faktor persekitaran. Ia bukan disebabkan oleh satu gen atau satu alergen sahaja.

Sabun dan bahan pencuci

Sabun kuat, detergen, pelarut dan bahan pencuci boleh menyingkirkan minyak semula jadi kulit. Pendedahan berulang sangat penting dalam dermatitis tangan.

Air dan kerja basah

Kerap membasuh tangan, merendam tangan atau bekerja dalam persekitaran basah boleh merosakkan lapisan kulit walaupun air itu sendiri kelihatan tidak berbahaya.

Pewangi dan bahan pengawet

Pewangi dan bahan pengawet terdapat dalam pelbagai produk, termasuk:

• Sabun
• Syampu
• Losyen
• Kosmetik
• Minyak wangi
• Cecair pencuci
• Tisu basah

Produk berlabel “semula jadi” atau “organik” masih boleh mengandungi bahan yang mencetuskan iritasi atau alahan.

Haba dan peluh

Cuaca panas dan lembap boleh meningkatkan peluh, geseran dan kegatalan. Peluh yang terperangkap di bawah pakaian atau sarung tangan boleh memburukkan simptom.

Cuaca kering atau perubahan suhu

Udara kering dan perubahan suhu yang mendadak boleh menyebabkan kulit kehilangan kelembapan dan mencetuskan flare-up.

Pakaian dan geseran

Pakaian kasar, ketat atau tidak menyerap peluh boleh menggesel kulit serta menyebabkan rasa panas dan gatal.

Tekanan dan kurang tidur

Tekanan tidak semestinya menjadi punca utama dermatitis, tetapi ia boleh memburukkan kegatalan dan mengganggu tidur. Kekurangan tidur pula boleh menjadikan seseorang lebih sukar menahan keinginan untuk menggaru.

Masalah vena

Masalah aliran darah pada kaki boleh menyebabkan bengkak dan dermatitis stasis.

Pencetus yang Sering Tidak Disedari

Pencetus dermatitis tidak semestinya produk baharu. Seseorang boleh menjadi sensitif terhadap bahan yang telah digunakan selama bertahun-tahun.

Antara pencetus yang sering terlepas pandang ialah:

• Jam tangan atau tali jam
• Cincin
• Anting-anting
• Bingkai cermin mata
• Sarung telefon
• Produk pewarna rambut
• Pelekat perubatan
• Sarung tangan
• Cecair pembasmi kuman
• Pewangi pakaian
• Produk aromaterapi
• Minyak pati
• Ubat sapuan tradisional
• Produk anti-penuaan
• Peluh di bawah pakaian ketat
• Bahan kimia di tempat kerja

Contohnya, dermatitis tangan pada pekerja dapur mungkin disebabkan oleh gabungan air, detergen, makanan berasid, sarung tangan, peluh dan proses mencuci tangan yang berulang, bukannya satu alahan makanan.

Siapakah yang Lebih Berisiko?

Risiko dermatitis lebih tinggi dalam kalangan:

• Individu yang mempunyai kulit sangat kering
• Pesakit dermatitis atopik
• Bayi dan kanak-kanak
• Individu dengan sejarah keluarga penyakit atopik
• Pekerja yang kerap terkena air
• Pekerja yang terdedah kepada bahan kimia
• Individu yang kerap menggunakan produk kosmetik
• Individu dengan alahan sentuhan
• Mereka yang mengalami bengkak kaki atau masalah vena
• Individu yang kerap menggaru atau menggosok kawasan tertentu

Dermatitis boleh berlaku kepada sesiapa sahaja. Tidak mempunyai sejarah alahan tidak bermakna seseorang tidak boleh mengalami dermatitis sentuhan perengsa atau alahan.

Perbezaan Dermatitis dengan Penyakit Kulit Lain

Beberapa keadaan boleh kelihatan hampir sama dengan dermatitis.

Dermatitis atau jangkitan kulat?

Jangkitan kulat boleh menghasilkan ruam bulat, bersisik dan gatal. Penggunaan krim steroid tanpa diagnosis boleh mengubah rupanya dan membolehkan jangkitan merebak.

Ruam berbentuk cincin, mempunyai tepi yang semakin membesar atau tidak pulih selepas rawatan biasa perlu diperiksa.

Dermatitis atau psoriasis?

Psoriasis lazimnya menghasilkan tompok yang lebih jelas sempadannya dengan sisik yang lebih tebal. Namun, rupa penyakit boleh berbeza mengikut lokasi dan warna kulit.

Dermatitis atau urtikaria?

Urtikaria biasanya menghasilkan bentol yang timbul dan boleh hilang atau berpindah lokasi dalam tempoh beberapa jam. Dermatitis lebih cenderung menyebabkan kekeringan, sisik, rekahan atau lepuh yang kekal di kawasan sama.

Dermatitis atau jangkitan bakteria?

Kulit yang dijangkiti boleh menjadi sakit, panas, bengkak, bernanah atau berkeruping. Demam atau badan terasa tidak sihat meningkatkan kebimbangan terhadap jangkitan.

Diagnosis sendiri berdasarkan gambar internet mempunyai risiko kerana bentuk ruam boleh bertindih.

Bagaimanakah Dermatitis Didiagnosis?

Doktor biasanya memulakan penilaian dengan meneliti sejarah simptom dan memeriksa kulit. Bagi dermatitis sentuhan, rupa ruam dan sejarah pendedahan kepada bahan tertentu sangat penting.

Antara soalan yang mungkin ditanya ialah:

• Bilakah simptom bermula?
• Di manakah ruam pertama kali muncul?
• Adakah ruam gatal, sakit atau pedih?
• Produk apakah yang digunakan?
• Adakah pekerjaan melibatkan air atau bahan kimia?
• Adakah simptom berkurang ketika bercuti?
• Adakah produk baharu digunakan?
• Adakah ruam berulang pada lokasi sama?
• Rawatan apakah yang telah dicuba?
• Adakah ahli keluarga mempunyai penyakit kulit?

Ujian tampalan

Ujian tampalan atau patch test boleh digunakan apabila dermatitis sentuhan alahan disyaki. Bahan alergen tertentu diletakkan pada kulit untuk menilai tindak balas tertangguh.

Ujian tampalan tidak sama dengan ujian cucuk kulit dan bukan ujian umum untuk semua jenis dermatitis.

Ujian lain

Doktor mungkin mencadangkan ujian lain jika diagnosis tidak jelas, seperti:

• Kikisan kulit untuk mengesan kulat
• Swab jika jangkitan disyaki
• Biopsi kulit bagi kes tertentu
• Ujian darah berdasarkan petunjuk klinikal

Tidak semua pesakit memerlukan ujian alahan atau ujian darah.

Rawatan Dermatitis

Rawatan bergantung pada jenis dermatitis, lokasi, umur, tahap keradangan dan sama ada terdapat jangkitan.

1. Kenal pasti dan elakkan pencetus

Bagi dermatitis sentuhan, mengelakkan bahan perengsa atau alergen ialah langkah paling penting. Jika pencetus dikenal pasti dan dapat dielakkan, simptom boleh beransur pulih atau hilang.

Catat:

• Produk yang digunakan
• Aktiviti sebelum ruam bermula
• Lokasi ruam
• Tempoh pendedahan
• Perubahan ketika hujung minggu atau bercuti
• Peralatan perlindungan yang digunakan

Jangan hentikan semua produk serentak tanpa rancangan jika sukar menentukan pencetus. Pendekatan yang teratur lebih membantu.

2. Pelembap atau emolien

Pelembap ialah asas penjagaan bagi banyak jenis dermatitis. Ia membantu mengurangkan kehilangan air dan menyokong lapisan pelindung kulit.

Pilih produk yang:

• Tidak berpewangi
• Mempunyai formulasi ringkas
• Tidak menyebabkan pedih berpanjangan
• Sesuai dengan tahap kekeringan
• Mudah digunakan secara konsisten

Secara umum:

• Losyen lebih ringan tetapi mungkin tidak mencukupi untuk kulit sangat kering.
• Krim sesuai bagi kegunaan harian dan kurang berminyak.
• Salap lebih oklusif dan sesuai untuk kulit sangat kering atau merekah, tetapi terasa lebih berminyak.

Sapukan pelembap selepas mandi, selepas mencuci tangan dan apabila kulit terasa kering.

3. Kortikosteroid sapuan

Kortikosteroid sapuan mengurangkan keradangan dan merupakan rawatan utama bagi banyak kes dermatitis ringan hingga sederhana. Apabila digunakan dengan kekuatan, kuantiti dan tempoh yang betul, ia berkesan dan secara umumnya selamat.

Pemilihan ubat bergantung pada:

• Umur pesakit
• Lokasi dermatitis
• Ketebalan kulit
• Tahap keradangan
• Luas kawasan terjejas
• Tempoh rawatan

Kulit kelopak mata, muka, kemaluan dan lipatan lebih nipis serta menyerap ubat dengan lebih mudah. Ubat kuat tidak wajar digunakan pada kawasan tersebut tanpa arahan doktor.

Ketakutan melampau terhadap steroid boleh menyebabkan rawatan tidak mencukupi. Sebaliknya, penggunaan ubat kuat secara berpanjangan tanpa pemantauan juga boleh menyebabkan kesan sampingan. Pendekatan terbaik ialah menggunakan ubat yang sesuai mengikut pelan rawatan.

4. Ubat bukan steroid

Doktor mungkin menetapkan ubat anti-radang bukan steroid bagi lokasi atau keadaan tertentu. Pilihan termasuk perencat kalsineurin sapuan dan rawatan sapuan lain.

Ubat ini bukan pengganti automatik kepada steroid bagi setiap pesakit. Pemilihan bergantung pada usia, lokasi, keterukan dan respons terhadap rawatan sebelumnya.

5. Rawatan dermatitis seboroik

Rawatan mungkin melibatkan:

• Syampu antikulat
• Krim antikulat
• Rawatan anti-radang jangka pendek
• Penjagaan kulit kepala berkala
• Rawatan penyelenggaraan

Kelemumur ringan dan dermatitis seboroik yang lebih mengalami radang mungkin memerlukan pendekatan berbeza.

6. Rawatan jangkitan

Antibiotik tidak diperlukan bagi setiap serangan dermatitis. Ia hanya digunakan apabila terdapat jangkitan bakteria yang memerlukan rawatan.

Ubat antikulat pula tidak merawat dermatitis atopik atau sentuhan kecuali terdapat jangkitan kulat atau keadaan seperti dermatitis seboroik yang memerlukan rawatan berkaitan yis.

7. Fototerapi dan rawatan sistemik

Dermatitis atopik sederhana atau teruk yang tidak terkawal dengan rawatan sapuan mungkin memerlukan rawatan pakar seperti:

• Fototerapi
• Ubat makan
• Ubat suntikan biologi
• Rawatan sasaran sistem imun

Rawatan ini mempunyai indikasi, pemantauan dan risiko tertentu. Ia tidak sesuai untuk semua pesakit dan perlu diurus oleh doktor atau pakar dermatologi.

8. Rawatan dermatitis stasis

Rawatan mungkin merangkumi:

• Pengurusan keradangan kulit
• Pelembap
• Penilaian bengkak kaki
• Meninggikan kaki
• Aktiviti fizikal yang sesuai
• Terapi mampatan jika dinilai selamat
• Rawatan luka atau ulser

Terapi mampatan tidak patut dimulakan secara rawak kerana masalah salur darah arteri perlu dipertimbangkan bagi sesetengah pesakit.

Cara Menggunakan Krim dengan Betul

Ikuti arahan pada label atau preskripsi. Langkah umum ialah:

1. Bersihkan kawasan dengan lembut.
2. Keringkan kulit dengan menepuk, bukan menggosok.
3. Sapukan ubat pada kawasan kulit yang mengalami radang.
4. Gunakan kuantiti yang diarahkan.
5. Sapukan pelembap mengikut pelan rawatan.
6. Basuh tangan selepas menyapu ubat jika tangan bukan kawasan rawatan.

Konsep unit hujung jari boleh digunakan untuk menganggar kuantiti krim atau salap. Satu unit ialah jumlah ubat yang dipicit sepanjang hujung jari telunjuk orang dewasa. Kuantiti yang diperlukan berbeza mengikut bahagian badan dan usia.

Kesilapan penggunaan krim

Elakkan:

• Menyapu ubat terlalu nipis sehingga tidak berkesan
• Berhenti sebaik sahaja ada sedikit perubahan
• Menggunakan ubat kuat terlalu lama
• Menyapu krim milik orang lain
• Menggunakan krim campuran tanpa mengetahui kandungannya
• Menyapu steroid pada ruam kulat tanpa diagnosis
• Menggunakan produk pada muka tanpa menyemak kesesuaiannya
• Menutup kawasan dengan balutan tanpa arahan
• Menukar banyak produk pada masa sama

Penjagaan Kulit Harian

Mandi dengan cara mesra kulit

• Gunakan air suam, bukan terlalu panas.
• Hadkan tempoh mandi.
• Gunakan pencuci lembut.
• Elakkan span atau skrub kasar.
• Jangan menggosok kulit dengan tuala.
• Sapukan pelembap sebaik kulit dikeringkan.

Pilih produk yang ringkas

Produk dengan senarai ramuan yang panjang tidak semestinya lebih baik. Bagi kulit sensitif, formulasi yang ringkas dan tanpa pewangi biasanya lebih mudah dinilai.

Istilah seperti “hipoalergenik”, “semula jadi” atau “organik” tidak menjamin sesuatu produk tidak akan menyebabkan iritasi atau alahan.

Lindungi tangan

Untuk kerja basah:

• Gunakan sarung tangan yang sesuai.
• Elakkan sarung tangan terlalu lama jika tangan berpeluh.
• Gunakan lapisan sarung tangan kapas jika disyorkan.
• Tanggalkan cincin sebelum mencuci atau melakukan kerja basah.
• Keringkan ruang antara jari.
• Sapukan pelembap selepas mencuci.

Kurangkan garuan

• Pastikan kuku pendek.
• Gunakan kompres sejuk.
• Sapukan pelembap apabila kulit mula gatal.
• Kenal pasti waktu kegatalan paling teruk.
• Gunakan pakaian lembut ketika tidur.
• Elakkan menggosok kawasan dengan tuala atau berus.

Bolehkah Dermatitis Dicegah?

Tidak semua dermatitis boleh dicegah sepenuhnya. Dermatitis atopik dan seboroik mempunyai kecenderungan untuk berulang. Walau bagaimanapun, serangan boleh dikurangkan dengan penjagaan yang konsisten.

Langkah yang boleh membantu ialah:

1. Kenal pasti pencetus peribadi.
2. Gunakan pelembap secara konsisten.
3. Elakkan produk berpewangi jika kulit sensitif.
4. Lindungi tangan ketika melakukan kerja basah.
5. Gunakan air suam ketika mandi.
6. Tukar pakaian selepas berpeluh.
7. Elakkan menggaru.
8. Rawat serangan mengikut pelan yang diberikan.
9. Jangan berkongsi krim preskripsi.
10. Dapatkan penilaian jika ruam kerap berulang.
11. Semak pendedahan di tempat kerja.
12. Perkenalkan produk baharu satu demi satu.

Adakah Makanan Menyebabkan Dermatitis?

Makanan bukan punca utama bagi semua kes dermatitis. Hubungan dengan makanan lebih relevan dalam keadaan tertentu, terutamanya bagi sebahagian kanak-kanak yang mempunyai dermatitis atopik sederhana atau teruk dan sejarah reaksi makanan yang meyakinkan.

Dermatitis atopik boleh dikaitkan dengan risiko alahan makanan, tetapi ujian positif tidak semestinya bermakna makanan tersebut benar-benar menyebabkan simptom setiap kali dimakan. Diagnosis alahan makanan perlu berdasarkan sejarah dan penilaian yang sesuai.

Elakkan membuang susu, telur, gandum atau kumpulan makanan lain secara rawak. Diet yang terlalu ketat boleh menyebabkan kekurangan nutrien, khususnya pada kanak-kanak.

Dapatkan penilaian profesional jika selepas makan terdapat:

• Bentol atau urtikaria
• Bengkak bibir atau muka
• Muntah
• Batuk atau semput
• Suara berubah
• Sukar bernafas
• Pengsan

Reaksi segera seperti ini berbeza daripada dermatitis biasa dan mungkin menunjukkan alahan makanan.

Komplikasi Dermatitis

Dermatitis yang tidak terkawal boleh menyebabkan:

• Luka akibat menggaru
• Pendarahan
• Jangkitan bakteria
• Jangkitan virus tertentu
• Keruping
• Perubahan warna kulit
• Kulit menebal
• Gangguan tidur
• Keletihan
• Kesukaran menumpukan perhatian
• Gangguan sekolah atau kerja
• Tekanan emosi
• Masalah keyakinan diri
• Ulser kaki dalam dermatitis stasis

Dermatitis atopik yang berterusan boleh memberi kesan besar terhadap keselesaan dan kualiti hidup pesakit serta penjaga.

Tanda Dermatitis Mungkin Dijangkiti

Dapatkan penilaian perubatan jika kulit:

• Menjadi semakin sakit
• Terasa panas
• Bengkak
• Mengeluarkan nanah
• Menghasilkan keruping kekuningan
• Mengeluarkan banyak cecair
• Mempunyai lepuh luar biasa
• Merebak dengan cepat
• Tiba-tiba menjadi lebih teruk

Demam atau badan terasa tidak sihat bersama perubahan kulit meningkatkan kebimbangan terhadap jangkitan. Lepuh yang sakit dan merebak pantas juga boleh menandakan komplikasi seperti ekzema herpetikum yang memerlukan rawatan segera.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Buat pemeriksaan jika:

• Ruam tidak pulih dengan penjagaan asas
• Kegatalan mengganggu tidur
• Ruam kerap berulang
• Punca ruam tidak jelas
• Ruam melibatkan muka atau mata
• Kulit merekah dan berdarah
• Terdapat tanda jangkitan
• Dermatitis mengganggu kerja atau sekolah
• Rawatan tidak lagi berkesan
• Ruam bermula selepas mengambil ubat baharu
• Dermatitis berlaku pada bayi
• Terdapat bengkak atau luka pada kaki
• Anda mengesyaki pendedahan di tempat kerja
• Ruam menjadi lebih teruk selepas menggunakan krim tertentu

Bila Perlu Mendapatkan Rawatan Kecemasan?

Hubungi 999 atau pergi ke Jabatan Kecemasan jika terdapat:

• Sukar bernafas
• Bengkak lidah, bibir atau tekak
• Pengsan atau tidak sedarkan diri
• Ruam bersama tanda alahan teruk
• Kulit melepuh atau mengelupas secara meluas
• Ruam melibatkan mata, mulut atau alat kelamin selepas mengambil ubat
• Demam tinggi dengan ruam yang merebak pantas
• Pesakit kelihatan sangat lemah atau keliru

Tanda ini mungkin bukan dermatitis biasa dan boleh menunjukkan anafilaksis, tindak balas ubat yang serius atau jangkitan teruk.

Mitos dan Fakta tentang Dermatitis

Mitos: Dermatitis berlaku kerana kulit kotor

Fakta: Dermatitis bukan petanda seseorang tidak menjaga kebersihan. Mencuci terlalu kerap dengan sabun kuat sebenarnya boleh merosakkan kulit.

Mitos: Semua dermatitis ialah alahan

Fakta: Dermatitis boleh berpunca daripada iritasi, masalah lapisan kulit, faktor atopik, geseran, peluh atau masalah vena.

Mitos: Dermatitis berjangkit

Fakta: Jenis utama seperti dermatitis atopik, sentuhan dan seboroik tidak berjangkit.

Mitos: Semua krim steroid berbahaya

Fakta: Kortikosteroid sapuan boleh menjadi rawatan yang selamat dan berkesan apabila kekuatan, lokasi dan tempoh penggunaannya sesuai.

Mitos: Produk semula jadi sentiasa selamat

Fakta: Pewangi, minyak pati, herba dan ekstrak tumbuhan juga boleh menyebabkan iritasi atau alahan sentuhan.

Mitos: Dermatitis boleh disembuhkan dengan diet ketat

Fakta: Membuang banyak jenis makanan tanpa diagnosis boleh menyebabkan kekurangan nutrien dan tidak semestinya memperbaiki dermatitis.

Kesimpulan

Dermatitis ialah kumpulan keadaan kulit radang yang boleh menyebabkan kegatalan, kekeringan, sisik, rekahan atau lepuh. Dermatitis atopik, dermatitis sentuhan dan dermatitis seboroik ialah antara jenis yang paling lazim, tetapi setiap satunya mempunyai punca dan pendekatan rawatan yang berbeza.

Penjagaan asas biasanya melibatkan pelembap, pencuci lembut, perlindungan daripada bahan perengsa dan rawatan anti-radang yang sesuai. Mengenal pasti pencetus lebih berguna daripada mencuba banyak produk serentak.

Ruam yang berulang, merebak, sangat sakit, dijangkiti atau tidak bertindak balas terhadap rawatan perlu dinilai oleh profesional kesihatan. Elakkan membuat diagnosis hanya berdasarkan gambar atau menggunakan krim campuran tanpa mengetahui kandungannya.

Soalan Lazim Tentang Dermatitis