Suplemen Kesuburan Wanita: Jenis, Kegunaan, Bukti Saintifik dan Kesan Sampingan

Suplemen kesuburan wanita semakin mudah ditemui di farmasi, platform e-dagang dan media sosial. Ada produk yang mendakwa boleh memperbaiki kualiti telur, menstabilkan hormon, melancarkan haid, meningkatkan ovulasi atau membantu seseorang hamil dengan lebih cepat.

Dakwaan seperti ini kedengaran menarik, khususnya bagi pasangan yang telah lama mencuba untuk mendapatkan anak. Namun, suplemen bukan jalan pintas yang boleh menyelesaikan semua masalah kesuburan.

Sesetengah nutrien memang penting sebelum kehamilan. Contoh paling jelas ialah asid folik, yang membantu mengurangkan risiko kecacatan tiub saraf pada bayi. Wanita yang mengalami kekurangan vitamin D, zat besi atau vitamin B12 juga mungkin memerlukan suplemen tertentu.

Namun begitu, kegunaan tersebut tidak sama dengan membuktikan bahawa sesuatu produk boleh meningkatkan kadar kehamilan atau kelahiran hidup.

Suplemen juga tidak boleh:

• membuka tiub fallopio yang tersumbat;
• menghapuskan endometriosis;
• menghasilkan semula telur yang telah berkurangan;
• memulihkan rizab ovari kepada paras ketika usia lebih muda;
• merawat masalah sperma pasangan;
• menggantikan ubat induksi ovulasi;
• menjamin kejayaan rawatan IUI atau IVF.

Penilaian kesuburan perlu melihat kedua-dua pasangan, termasuk ovulasi, keadaan rahim dan tiub fallopio serta faktor sperma. Mengambil suplemen selama berbulan-bulan tanpa mengetahui punca sebenar boleh menyebabkan rawatan yang diperlukan tertangguh.

Apakah Itu Suplemen Kesuburan Wanita?

Suplemen kesuburan wanita ialah produk yang mengandungi vitamin, mineral, antioksidan, asid lemak, asid amino, bahan bioaktif atau herba yang dipasarkan untuk menyokong fungsi reproduktif.

Produk ini boleh hadir dalam bentuk:

• tablet;
• kapsul;
• serbuk;
• cecair;
• tablet kunyah;
• campuran multivitamin;
• vitamin pranatal;
• formulasi herba.

Menurut NPRA, suplemen kesihatan ialah produk yang digunakan untuk melengkapkan diet serta mengekalkan atau meningkatkan fungsi kesihatan tubuh. Definisi ini penting kerana suplemen kesihatan bukan ubat yang secara automatik terbukti merawat infertiliti.

Secara umum, produk yang dipasarkan untuk kesuburan boleh dibahagikan kepada tiga kategori.

1. Nutrien untuk persediaan kehamilan

Contohnya ialah asid folik dan vitamin pranatal. Tujuan utamanya ialah memastikan tubuh mempunyai nutrien tertentu sebelum persenyawaan dan pada peringkat awal kehamilan.

2. Suplemen untuk membetulkan kekurangan nutrien

Contohnya termasuk vitamin D, zat besi dan vitamin B12. Manfaatnya paling jelas apabila seseorang benar-benar mengalami kekurangan berdasarkan diet, sejarah kesihatan atau ujian darah.

3. Rawatan tambahan untuk masalah kesuburan

CoQ10, inositol, DHEA, NAC dan antioksidan lain sering berada dalam kategori ini. Sesetengahnya mempunyai mekanisme biologi yang munasabah dan menunjukkan keputusan awal yang menarik, tetapi bukti berkaitan kehamilan klinikal atau kelahiran hidup masih tidak konsisten.

Bagaimanakah Suplemen Dikatakan Membantu Kesuburan?

Suplemen kesuburan biasanya dikaitkan dengan satu atau beberapa mekanisme berikut:

• membetulkan kekurangan vitamin dan mineral;
• menyokong penghasilan tenaga dalam sel;
• mengurangkan stres oksidatif;
• memperbaiki sensitiviti insulin;
• membantu kitaran haid menjadi lebih teratur;
• menyokong proses ovulasi;
• membantu metabolisme hormon;
• menyokong fungsi tiroid;
• menyediakan nutrien untuk perkembangan awal embrio.

Masalahnya, mekanisme biologi yang kelihatan logik tidak semestinya menghasilkan lebih banyak kelahiran hidup.

Sebagai contoh, sesuatu suplemen mungkin meningkatkan paras antioksidan atau memperbaiki bacaan hormon tertentu. Namun, ia belum tentu meningkatkan bilangan embrio berkualiti, mengurangkan keguguran atau menghasilkan bayi yang dilahirkan dengan selamat.

Cara Menilai Bukti Suplemen Kesuburan

Apabila membaca dakwaan tentang suplemen, lihat hasil sebenar yang dinilai dalam kajian.

Kajian mungkin menilai:

1. Bacaan vitamin atau hormon dalam darah.
2. Keteraturan kitaran haid.
3. Kadar ovulasi.
4. Bilangan oosit yang diperoleh semasa IVF.
5. Bilangan embrio yang terbentuk.
6. Kadar implantasi.
7. Kehamilan yang disahkan melalui ujian.
8. Kehamilan klinikal yang dilihat melalui ultrabunyi.
9. Kadar keguguran.
10. Kadar kelahiran hidup.

Kelahiran hidup merupakan hasil yang lebih bermakna berbanding perubahan bacaan makmal sahaja.

Kajian suplemen juga sering mempunyai beberapa kelemahan:

• jumlah peserta terlalu kecil;
• tempoh rawatan berbeza-beza;
• dos dan formulasi tidak sama;
• peserta mempunyai punca infertiliti yang berlainan;
• suplemen diambil bersama rawatan lain;
• kajian tidak menggunakan plasebo;
• keputusan positif lebih mudah diterbitkan;
• produk yang diuji mungkin berbeza daripada produk komersial.

Oleh itu, frasa seperti “terbukti secara saintifik” perlu dinilai dengan berhati-hati. Satu kajian kecil tidak cukup untuk membuktikan bahawa produk tersebut berkesan untuk semua wanita.

Ringkasan Bukti Suplemen Kesuburan Wanita

Vitamin Pranatal Sebelum Hamil

Vitamin pranatal ialah multivitamin yang dirumuskan untuk wanita yang sedang merancang kehamilan, hamil atau menyusukan anak.

Kandungannya berbeza mengikut produk, tetapi lazimnya merangkumi:

• asid folik;
• zat besi;
• iodin;
• vitamin D;
• vitamin B12;
• vitamin B6;
• zink;
• kalsium;
• nutrien tambahan tertentu.

Vitamin pranatal boleh membantu menutup jurang pemakanan, terutama apabila diet tidak membekalkan nutrien yang mencukupi. Beberapa nutrien yang sering diberi perhatian sebelum dan semasa kehamilan termasuk folat, zat besi, iodin dan vitamin D.

Walau bagaimanapun, vitamin pranatal bukan ubat kesuburan. Ia tidak boleh membetulkan ovulasi yang terganggu, membuka tiub fallopio atau merawat faktor sperma.

Elakkan mengambil terlalu banyak produk serentak

Ada wanita yang mengambil vitamin pranatal bersama multivitamin biasa, suplemen kesuburan dan produk kecantikan. Ini boleh menyebabkan pertindihan bahan seperti:

• vitamin A;
• vitamin D;
• vitamin B6;
• zat besi;
• zink;
• selenium;
• asid folik.

Lebih banyak vitamin tidak semestinya lebih baik. Sesetengah vitamin dan mineral mempunyai had pengambilan maksimum dan boleh menyebabkan kesan sampingan apabila diambil secara berlebihan.

Semak label setiap produk dan kira jumlah keseluruhan bahan aktif, bukan kandungan satu botol sahaja.

Asid Folik atau Folat

Asid folik ialah bentuk vitamin B9 yang digunakan dalam suplemen dan makanan diperkaya. Folat pula ialah istilah umum bagi pelbagai bentuk vitamin B9, termasuk yang terdapat secara semula jadi dalam makanan.

Asid folik sangat penting sebelum kehamilan kerana tiub saraf bayi terbentuk pada peringkat awal, kadangkala sebelum seseorang menyedari bahawa dia telah hamil.

Bagi wanita dengan risiko biasa, pengambilan 400 mikrogram asid folik sehari sebelum hamil disyorkan untuk membantu mengurangkan risiko kecacatan tiub saraf. Pengambilan sebaik-baiknya bermula sekurang-kurangnya sebulan sebelum kehamilan dan diteruskan pada awal kehamilan.

Adakah asid folik meningkatkan peluang untuk hamil?

Asid folik penting untuk perkembangan awal bayi, tetapi ia tidak patut dipasarkan sebagai bahan yang menjamin kehamilan.

Manfaatnya yang paling kukuh ialah membantu mencegah kecacatan tiub saraf, bukannya merawat semua bentuk infertiliti.

Wanita tertentu mungkin memerlukan dos lebih tinggi berdasarkan sejarah kesihatan, ubat yang digunakan atau risiko kehamilan. Dos tinggi perlu ditentukan oleh doktor kerana keperluannya tidak sama bagi semua orang.

Asid folik, methylfolate dan MTHFR

Sesetengah produk mendakwa semua wanita perlu mengambil methylfolate kerana variasi gen MTHFR menyebabkan tubuh tidak dapat menggunakan asid folik.

Dakwaan ini terlalu umum. CDC menyatakan bahawa wanita yang mempunyai variasi MTHFR masih boleh mengambil dan memproses asid folik. Pengambilan 400 mikrogram asid folik sehari tetap membantu mencegah kecacatan tiub saraf walaupun terdapat variasi MTHFR yang lazim.

Produk methylfolate mungkin sesuai dalam keadaan tertentu, tetapi ia tidak semestinya lebih baik bagi semua wanita dan tidak wajar digunakan sebagai alasan untuk menjual suplemen yang jauh lebih mahal.

Vitamin D

Vitamin D terlibat dalam kesihatan tulang, fungsi imun dan pelbagai proses sel. Reseptor vitamin D juga ditemui dalam beberapa tisu berkaitan sistem reproduktif.

Kajian pemerhatian mendapati paras vitamin D rendah lebih kerap berlaku dalam sesetengah kumpulan wanita yang mempunyai PMOS atau masalah kesuburan. Namun, hubungan ini tidak membuktikan bahawa kekurangan vitamin D ialah punca tunggal masalah tersebut.

Suplemen vitamin D paling munasabah apabila seseorang:

• mempunyai kekurangan vitamin D yang disahkan;
• kurang terdedah kepada cahaya matahari;
• mempunyai diet yang sangat terhad;
• mengalami masalah penyerapan usus;
• mempunyai faktor kesihatan tertentu;
• dinasihatkan mengambilnya oleh profesional kesihatan.

Membetulkan kekurangan vitamin D penting untuk kesihatan umum dan persediaan kehamilan. Namun, mengambil dos tinggi tanpa kekurangan yang jelas belum terbukti menjadikan seseorang hamil dengan lebih cepat.

Pengambilan vitamin D secara berlebihan boleh menyebabkan kalsium darah meningkat, loya, sembelit, dahaga berlebihan, kerap membuang air kecil dan masalah buah pinggang.

Zat Besi

Zat besi diperlukan untuk menghasilkan hemoglobin, iaitu protein dalam sel darah merah yang membawa oksigen.

Wanita lebih berisiko mengalami kekurangan zat besi jika mempunyai:

• haid yang banyak;
• diet rendah zat besi;
• kehamilan terdahulu yang rapat;
• masalah penyerapan;
• anemia;
• sejarah pembedahan bariatrik.

Jika seseorang mengalami kekurangan zat besi atau anemia, rawatan boleh membantu memperbaiki kesihatan sebelum kehamilan. Namun, zat besi tidak perlu diambil dalam dos tinggi hanya kerana seseorang sedang mencuba untuk hamil.

Kesan sampingan zat besi termasuk:

• sembelit;
• loya;
• sakit perut;
• najis berwarna gelap;
• rasa logam dalam mulut.

Keletihan juga tidak semestinya berpunca daripada kekurangan zat besi. Pemeriksaan hemoglobin, feritin atau ujian lain mungkin diperlukan sebelum dos rawatan dimulakan.

Vitamin B12

Vitamin B12 penting untuk pembentukan sel darah merah, fungsi saraf dan sintesis DNA.

Kekurangan vitamin B12 lebih mungkin berlaku dalam kalangan:

• vegan;
• vegetarian yang sangat ketat;
• individu dengan penyakit usus;
• pesakit yang pernah menjalani pembedahan bariatrik;
• individu dengan gangguan penyerapan;
• pengguna ubat tertentu dalam jangka panjang.

Kekurangan B12 perlu dirawat, tetapi mengambil dos tinggi tanpa keperluan tidak terbukti meningkatkan kualiti telur atau kadar kehamilan.

Wanita vegan atau vegetarian yang merancang kehamilan sebaik-baiknya menilai keseluruhan diet, termasuk sumber protein, zat besi, B12, iodin, kalsium, vitamin D dan omega-3.

Coenzyme Q10 atau CoQ10

CoQ10 ialah bahan yang dihasilkan secara semula jadi dalam tubuh dan terlibat dalam penghasilan tenaga di dalam mitokondria. Ia juga mempunyai aktiviti antioksidan.

Oosit memerlukan tenaga yang tinggi untuk melalui proses kematangan, persenyawaan dan perkembangan embrio. Atas sebab ini, penyelidik mengkaji sama ada CoQ10 boleh menyokong fungsi mitokondria dalam oosit, terutamanya dalam kalangan wanita yang lebih berusia atau mempunyai rizab ovari rendah.

Beberapa kajian mendapati prarawatan CoQ10 mungkin memperbaiki respons ovari dan beberapa hasil embriologi dalam kumpulan tertentu. Namun, kajian yang ada tidak seragam dan belum membuktikan bahawa CoQ10 pasti meningkatkan kadar kelahiran hidup bagi semua wanita.

Siapa yang sering mempertimbangkan CoQ10?

CoQ10 paling kerap dibincangkan dalam kalangan:

• wanita dengan rizab ovari rendah;
• wanita berusia lebih lanjut;
• pesakit yang pernah memberi respons lemah terhadap rangsangan ovari;
• wanita yang sedang merancang IVF atau ICSI.

Namun, seseorang tidak patut menangguhkan pemeriksaan atau rawatan selama beberapa bulan semata-mata untuk menunggu kesan CoQ10. Faktor usia mempunyai kesan besar terhadap bilangan dan kualiti oosit, dan masa mungkin lebih penting daripada tambahan suplemen.

Kesan sampingan CoQ10

Kesan sampingan biasanya ringan dan boleh merangkumi:

• loya;
• sakit atau ketidakselesaan perut;
• cirit-birit;
• sakit kepala;
• gangguan tidur.

CoQ10 juga boleh berinteraksi dengan warfarin dan insulin. Pengguna ubat pencair darah, ubat diabetes atau rawatan kanser tertentu perlu berbincang dengan doktor sebelum mengambilnya.

Inositol untuk PMOS

Inositol ialah bahan seperti vitamin yang terlibat dalam isyarat insulin dan pelbagai proses sel. Dua bentuk yang sering digunakan ialah:

• myo-inositol;
• D-chiro-inositol.

Inositol banyak dipasarkan kepada wanita dengan Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome atau PMOS kerana keadaan ini boleh dikaitkan dengan rintangan insulin, haid tidak teratur dan gangguan ovulasi.

Adakah inositol berkesan untuk PMOS?

Garis panduan PCOS antarabangsa 2023 menyatakan bahawa inositol boleh dipertimbangkan berdasarkan pilihan individu. Ia mungkin memberi sedikit manfaat kepada ukuran metabolik, tetapi manfaat klinikal terhadap ovulasi, berat badan atau simptom lain adalah terhad.

Garis panduan tersebut juga menyatakan bahawa jenis, dos atau kombinasi inositol tertentu belum dapat disyorkan dengan yakin kerana bukti berkualiti masih tidak mencukupi.

Ini bermakna inositol bukan rawatan wajib untuk semua wanita dengan PMOS.

PMOS juga bukan satu keadaan yang seragam. Ada wanita yang mempunyai haid tidak teratur, rintangan insulin dan berat badan berlebihan. Ada pula yang mempunyai berat badan normal tetapi mengalami gangguan ovulasi atau tanda androgen berlebihan.

Rawatan perlu disesuaikan dengan masalah sebenar.

Inositol bukan pengganti rawatan ovulasi

Sekiranya tujuan utama ialah untuk hamil, penilaian mungkin melibatkan:

• pengesahan sama ada ovulasi berlaku;
• pemeriksaan tiub fallopio;
• analisis sperma pasangan;
• pengurusan berat badan dan metabolik;
• penggunaan ubat induksi ovulasi apabila sesuai.

Inositol mungkin digunakan sebagai tambahan dalam sesetengah keadaan, tetapi ia tidak patut menggantikan rawatan yang mempunyai bukti klinikal lebih kukuh.

DHEA

Dehydroepiandrosterone atau DHEA ialah hormon prekursor yang boleh ditukarkan oleh tubuh kepada androgen dan estrogen.

Walaupun dijual sebagai suplemen di sesetengah tempat, DHEA bukan vitamin biasa. Ia mempunyai kesan hormon dan tidak sesuai diambil sendiri hanya berdasarkan video media sosial atau pengalaman pesakit lain.

DHEA telah dikaji sebagai rawatan tambahan bagi wanita yang mempunyai:

• rizab ovari rendah;
• respons ovari lemah;
• bilangan oosit yang sedikit semasa IVF.

Namun, bukti semasa tidak menunjukkan manfaat yang konsisten.

Ulasan Cochrane 2024 mendapati prarawatan DHEA mungkin memberi sedikit atau tiada perbezaan terhadap kadar kelahiran hidup atau kehamilan berterusan dalam kalangan wanita yang dikenal pasti sebagai mempunyai respons ovari lemah.

Kesan sampingan DHEA

Disebabkan aktiviti hormonnya, DHEA boleh menyebabkan:

• jerawat;
• kulit berminyak;
• pertumbuhan bulu berlebihan;
• rambut kepala menipis;
• perubahan emosi;
• perubahan suara;
• gangguan paras hormon.

DHEA juga mungkin tidak sesuai bagi individu dengan keadaan sensitif hormon atau masalah kesihatan tertentu.

Omega-3

Omega-3 ialah kumpulan asid lemak yang merangkumi EPA, DHA dan ALA. Ia terlibat dalam struktur membran sel serta pelbagai proses fisiologi.

Omega-3 penting dalam pemakanan dan DHA mempunyai peranan dalam perkembangan janin. Namun, manfaat pemakanan semasa kehamilan tidak sama dengan bukti bahawa minyak ikan boleh merawat infertiliti.

Kajian berkaitan pengambilan omega-3 dan kesuburan menghasilkan keputusan yang bercampur. Bukti belum cukup untuk menyatakan bahawa semua wanita yang mengambil omega-3 akan mempunyai kadar kehamilan atau kelahiran hidup lebih tinggi.

Apabila memilih produk minyak ikan, periksa:

• jumlah EPA dan DHA sebenar;
• bilangan kapsul yang diperlukan;
• sumber minyak;
• ujian kualiti atau pencemaran;
• kandungan vitamin tambahan;
• ubat lain yang sedang digunakan.

Berhati-hati dengan minyak hati ikan kod kerana sesetengah produk mengandungi vitamin A prabentuk yang tinggi. Pengambilan vitamin A tertentu secara berlebihan tidak sesuai semasa kehamilan.

Dos omega-3 yang tinggi juga boleh meningkatkan risiko masalah pendarahan, terutamanya apabila digabungkan dengan warfarin atau ubat antikoagulan lain.

N-acetylcysteine atau NAC

NAC ialah prekursor kepada glutathione, salah satu sistem antioksidan dalam tubuh. Ia telah dikaji dalam PMOS dan beberapa konteks rawatan kesuburan.

Sesetengah kajian mencadangkan NAC mungkin mempengaruhi sensitiviti insulin, ovulasi atau tindak balas terhadap rawatan tertentu. Namun, kajian yang ada kecil dan menggunakan dos, populasi serta rawatan gabungan yang berbeza.

NAC tidak sepatutnya dianggap sebagai pengganti kepada:

• perubahan gaya hidup;
• rawatan metabolik;
• letrozole atau ubat ovulasi lain;
• penilaian faktor kesuburan pasangan.

Kesan sampingannya boleh merangkumi loya, muntah, cirit-birit dan ketidakselesaan perut.

Antioksidan untuk Kualiti Telur

Istilah “antioksidan” kerap digunakan dalam pemasaran suplemen kesuburan. Antara bahan yang sering dimasukkan ialah:

• vitamin C;
• vitamin E;
• selenium;
• zink;
• CoQ10;
• alpha-lipoic acid;
• melatonin;
• NAC.

Stres oksidatif mungkin memainkan peranan dalam proses penuaan sel dan fungsi reproduktif. Namun, tubuh tidak memerlukan penghapusan semua proses oksidatif. Keseimbangan biologi lebih penting.

Produk yang menggabungkan banyak antioksidan juga menimbulkan beberapa masalah:

• dos setiap bahan mungkin terlalu rendah untuk dinilai;
• sesetengah bahan bertindih dengan vitamin pranatal;
• dos keseluruhan boleh terlalu tinggi;
• sukar mengenal pasti bahan yang menyebabkan kesan sampingan;
• keselamatan semasa awal kehamilan mungkin tidak jelas.

Kandungan antioksidan yang lebih banyak tidak semestinya menghasilkan telur yang lebih berkualiti.

Suplemen Herba untuk Kesuburan

Antara produk herba atau bahan semula jadi yang sering dipasarkan untuk kesuburan wanita ialah:

• vitex atau chasteberry;
• maca;
• evening primrose oil;
• ashwagandha;
• royal jelly;
• herba tradisional;
• campuran “penstabil hormon”;
• minuman “mencuci rahim”.

Masalah terbesar ialah banyak produk tidak mempunyai kajian berkualiti yang membuktikan peningkatan kadar kelahiran hidup.

Produk herba juga boleh:

• mempengaruhi hormon;
• berinteraksi dengan ubat tiroid;
• mengubah kesan ubat diabetes;
• meningkatkan risiko pendarahan;
• berinteraksi dengan ubat kesuburan;
• tidak sesuai selepas persenyawaan berlaku;
• mengandungi bahan yang tidak dinyatakan pada label.

Banyak suplemen herba belum diuji secukupnya dalam kalangan wanita hamil. Produk yang dijual di kedai atau dalam talian juga mungkin tidak sama dengan formulasi yang digunakan dalam kajian.

Label “semula jadi” tidak bermaksud sesuatu produk selamat. Racun, hormon dan bahan yang mempunyai kesan farmakologi juga boleh berasal daripada sumber semula jadi.

Elakkan produk yang menggunakan dakwaan seperti:

• “dijamin hamil”;
• “mencuci rahim”;
• “membuka saluran peranakan”;
• “menambah telur”;
• “menghilangkan PMOS”;
• “meningkatkan AMH dalam tujuh hari”;
• “selamat tanpa kesan sampingan”.

Dakwaan sebegini biasanya lebih kuat daripada bukti sebenar.

Suplemen Berdasarkan Keadaan Kesihatan

Wanita dengan PMOS

Keutamaan rawatan bergantung pada simptom dan matlamat.

Jika matlamatnya ialah kehamilan, pelan mungkin melibatkan:

• pengurusan berat badan jika sesuai;
• pemakanan dan aktiviti fizikal;
• penilaian metabolik;
• pengesahan ovulasi;
• ubat induksi ovulasi;
• pemeriksaan faktor sperma;
• penilaian tiub fallopio.

Inositol mungkin dipertimbangkan, tetapi bukti manfaat klinikalnya masih terhad.

Rizab ovari rendah

Rizab ovari rendah bermaksud bilangan folikel yang boleh memberi respons terhadap rangsangan mungkin berkurangan. Ia tidak semestinya bermaksud kehamilan mustahil, tetapi masa menjadi faktor penting.

CoQ10 kadangkala digunakan sebagai rawatan tambahan. DHEA pula hanya patut dipertimbangkan di bawah pengawasan pakar.

Tiada suplemen terbukti boleh:

• menghasilkan oosit baharu;
• mengembalikan umur ovari;
• menjamin peningkatan AMH yang bermakna;
• menghapuskan kesan usia terhadap kromosom oosit.

Wanita berumur 35 tahun dan ke atas

Usia reproduktif mempengaruhi bilangan serta kualiti oosit. Mengambil suplemen selama enam bulan tanpa pemeriksaan mungkin bukan strategi yang baik, terutama jika seseorang telah lama mencuba.

Wanita berumur 35 tahun atau lebih biasanya disarankan mendapatkan penilaian selepas enam bulan mencuba. Penilaian lebih segera mungkin wajar bagi wanita berumur lebih 40 tahun.

Wanita yang menjalani IVF

Semua suplemen perlu dimaklumkan kepada klinik IVF, termasuk:

• vitamin;
• herba;
• serbuk minuman;
• produk tidur;
• suplemen kecantikan;
• ubat tradisional;
• produk hormon.

Jangan meniru senarai suplemen pesakit lain. Protokol IVF berbeza berdasarkan umur, rizab ovari, sejarah rawatan dan keadaan kesihatan.

Sesetengah produk mungkin perlu dihentikan sebelum pengambilan oosit, prosedur atau pemindahan embrio.

Vegan dan vegetarian

Diet berasaskan tumbuhan boleh menjadi sihat, tetapi perhatian mungkin diperlukan terhadap:

• vitamin B12;
• zat besi;
• iodin;
• protein;
• vitamin D;
• kalsium;
• omega-3.

Omega-3 DHA daripada alga boleh menjadi pilihan kepada individu yang tidak mengambil ikan, tetapi keperluan keseluruhan perlu dinilai bersama diet.

Masalah tiroid

Fungsi tiroid yang tidak terkawal boleh mempengaruhi haid, ovulasi dan kehamilan.

Elakkan mengambil iodin, kelp atau herba “tiroid” dalam dos tinggi tanpa nasihat doktor. Lebihan iodin juga boleh mengganggu fungsi tiroid.

Suplemen tidak menggantikan ubat tiroid yang telah dipreskripsikan.

Endometriosis dan tiub fallopio tersumbat

Tiada suplemen yang terbukti boleh membuka tiub fallopio yang tersumbat.

Begitu juga, suplemen tidak boleh menghapuskan tisu endometriosis atau membetulkan perubahan anatomi pelvis. Keadaan ini memerlukan penilaian dan rawatan berdasarkan tahap penyakit, simptom dan matlamat kehamilan.

Kesan Sampingan Suplemen Kesuburan

Kesan sampingan berbeza mengikut bahan, dos dan keadaan pengguna.

Kesan yang lazim termasuk:

• loya;
• kembung;
• pedih ulu hati;
• sakit perut;
• cirit-birit;
• sembelit;
• sakit kepala;
• perubahan tidur;
• rasa logam dalam mulut;
• ruam atau gatal.

Dapatkan pemeriksaan segera sekiranya berlaku:

• kesukaran bernafas;
• bengkak pada muka, bibir atau lidah;
• muntah berterusan;
• sakit perut yang teruk;
• pendarahan luar biasa;
• denyutan jantung tidak normal;
• kekuningan kulit atau mata;
• pitam;
• perubahan kesedaran.

Interaksi dengan Ubat

Suplemen boleh berinteraksi dengan:

• warfarin dan ubat pencair darah;
• aspirin;
• ubat diabetes;
• ubat tekanan darah;
• ubat tiroid;
• antidepresan;
• ubat epilepsi;
• hormon;
• letrozole;
• clomiphene;
• gonadotropin;
• ubat dalam protokol IVF;
• ubat selepas pemindahan embrio.

Simpan senarai lengkap semua produk yang diambil, termasuk nama produk, bahan, dos dan kekerapan. Tunjukkan senarai tersebut kepada doktor atau ahli farmasi.

Jangan menganggap produk selamat hanya kerana ia dibeli tanpa preskripsi.

Apakah yang Perlu Dilakukan Selepas Ujian Kehamilan Positif?

Apabila ujian kehamilan positif, semak semula semua ubat dan suplemen dengan segera.

Beri perhatian khusus kepada:

• DHEA;
• campuran herba;
• melatonin;
• vitamin A prabentuk;
• antioksidan dos tinggi;
• produk pelangsingan;
• produk detoks;
• minyak pati yang diambil secara oral;
• suplemen yang tidak mempunyai senarai bahan lengkap.

Jangan hentikan ubat preskripsi secara mendadak tanpa nasihat doktor. Sesetengah ubat perlu diteruskan, ditukar atau dihentikan secara terkawal.

Vitamin pranatal yang sesuai biasanya diteruskan, tetapi kandungan keseluruhan tetap perlu diperiksa.

Cara Memilih Suplemen dengan Selamat di Malaysia

1. Semak nombor pendaftaran MAL

Produk berdaftar mempunyai nombor pendaftaran yang bermula dengan “MAL” dan nombor tersebut perlu dipaparkan pada label atau bungkusan.

Status produk boleh disemak melalui carian produk berdaftar atau bernotifikasi NPRA.

Namun, pendaftaran produk tidak bermaksud semua dakwaan pemasaran mengenai kesuburan telah terbukti. Ia bukan jaminan bahawa produk boleh meningkatkan kadar kehamilan.

2. Baca senarai bahan

Pastikan label menyatakan:

• nama bahan aktif;
• jumlah setiap bahan;
• saiz hidangan;
• bilangan kapsul sehari;
• amaran;
• nombor kelompok;
• tarikh luput;
• nama pengilang;
• pemegang pendaftaran.

Elakkan produk dengan “campuran eksklusif” yang tidak menyatakan jumlah setiap bahan.

3. Bandingkan dengan vitamin pranatal

Semak sama ada bahan yang sama telah terdapat dalam vitamin pranatal. Pertindihan sering berlaku bagi:

• asid folik;
• vitamin D;
• zat besi;
• zink;
• selenium;
• vitamin B6;
• vitamin A.

4. Nilai dakwaan produk

Tanya soalan berikut:

1. Adakah kajian menilai kelahiran hidup atau hanya bacaan darah?
2. Adakah kajian dilakukan pada manusia?
3. Berapa ramai peserta terlibat?
4. Adakah produk kajian sama dengan produk yang dijual?
5. Adakah dakwaan hanya berdasarkan testimoni?
6. Adakah terdapat risiko interaksi dengan ubat?
7. Adakah ia selamat jika kehamilan berlaku bulan ini?
8. Adakah produk ini menyebabkan pemeriksaan kesuburan tertangguh?

5. Jangan beli berdasarkan testimoni sahaja

Seseorang mungkin hamil ketika mengambil suplemen, tetapi itu tidak membuktikan suplemen tersebut menjadi penyebabnya.

Kehamilan boleh berlaku disebabkan:

• hubungan seks ketika waktu subur;
• rawatan perubatan;
• perubahan gaya hidup;
• variasi semula jadi;
• faktor pasangan;
• peluang rawak.

Testimoni tidak mempunyai kumpulan perbandingan dan biasanya tidak menunjukkan individu yang mengambil produk tetapi tidak mendapat hasil.

Langkah yang Lebih Penting daripada Suplemen

Asas penjagaan prakehamilan masih lebih penting daripada kebanyakan produk komersial.

Antara langkah yang perlu diberi perhatian ialah:

• mengambil asid folik yang sesuai;
• mengamalkan pemakanan seimbang;
• mencapai berat badan yang lebih sihat jika perlu;
• melakukan aktiviti fizikal;
• mendapatkan tidur mencukupi;
• berhenti merokok dan vape;
• mengelakkan dadah rekreasi;
• mengelakkan alkohol ketika cuba hamil;
• mengawal diabetes;
• memastikan penyakit tiroid dirawat;
• menyemak keselamatan ubat;
• mengesan waktu subur;
• mendapatkan pemeriksaan prakehamilan.

Penjagaan sebelum hamil juga penting bagi wanita dengan penyakit kronik kerana keadaan kesihatan dan ubat tertentu perlu distabilkan sebelum kehamilan berlaku.

Bilakah Perlu Mendapatkan Pemeriksaan Kesuburan?

Dapatkan penilaian jika:

• berumur bawah 35 tahun dan belum hamil selepas 12 bulan mencuba;
• berumur 35 tahun atau lebih dan belum hamil selepas enam bulan mencuba;
• berumur lebih 40 tahun dan ingin hamil;
• haid sangat tidak teratur;
• haid terhenti;
• mengalami sakit pelvis yang ketara;
• mempunyai endometriosis;
• pernah mengalami jangkitan pelvis;
• pernah menjalani pembedahan pelvis;
• mempunyai sejarah rawatan kanser;
• diketahui mempunyai rizab ovari rendah;
• mengalami keguguran berulang;
• pasangan mempunyai masalah sperma atau fungsi seksual.

Penilaian tidak perlu ditangguhkan jika terdapat keadaan yang diketahui boleh menjejaskan kesuburan.

Mitos dan Fakta Suplemen Kesuburan

Mitos: Semua wanita perlu mengambil suplemen kesuburan

Fakta: Keperluan bergantung pada diet, kekurangan nutrien, usia, diagnosis dan rawatan yang sedang dijalani.

Mitos: CoQ10 boleh mengembalikan usia telur

Fakta: CoQ10 sedang dikaji sebagai rawatan tambahan, tetapi tidak boleh membalikkan penuaan ovari.

Mitos: Inositol menyembuhkan PMOS

Fakta: PMOS ialah keadaan kompleks. Inositol mungkin membantu ukuran tertentu, tetapi manfaat klinikalnya masih terhad.

Mitos: DHEA ialah vitamin yang selamat

Fakta: DHEA ialah prekursor hormon dan boleh menyebabkan kesan androgenik.

Mitos: Herba semula jadi tidak mempunyai kesan sampingan

Fakta: Herba boleh mempengaruhi hormon, organ dan kesan ubat lain.

Mitos: Peningkatan AMH bermaksud peluang hamil pasti meningkat

Fakta: AMH membantu menganggarkan rizab ovari dan respons terhadap rangsangan. Ia tidak mengukur semua aspek kualiti oosit dan tidak menjamin kehamilan.

Mitos: Lebih banyak antioksidan menghasilkan telur lebih baik

Fakta: Dos berlebihan boleh menyebabkan kesan sampingan dan tidak semestinya meningkatkan kelahiran hidup.

Kesimpulan

Suplemen kesuburan wanita bukan satu kategori produk yang semuanya mempunyai manfaat sama.

Asid folik mempunyai peranan yang jelas dalam persediaan kehamilan dan pencegahan kecacatan tiub saraf. Vitamin D, zat besi dan B12 pula berguna apabila terdapat kekurangan atau risiko tertentu.

Bukti bagi CoQ10, inositol, NAC dan antioksidan lain masih terhad atau bergantung pada kumpulan pengguna. DHEA mempunyai kesan hormon dan tidak sesuai diambil sendiri. Produk herba pula memerlukan perhatian khusus kerana isu kandungan, interaksi dan keselamatan awal kehamilan.

Pendekatan paling praktikal ialah:

1. Kenal pasti punca kesukaran hamil.
2. Betulkan kekurangan nutrien yang sebenar.
3. Ambil asid folik dan vitamin pranatal yang sesuai.
4. Semak semua suplemen dengan doktor atau ahli farmasi.
5. Jangan menangguhkan pemeriksaan kesuburan demi mencuba produk yang belum terbukti.

Tiada suplemen yang boleh menjamin kehamilan. Produk yang menjanjikan hasil sedemikian patut dianggap sebagai tanda amaran, bukan penyelesaian.

Soalan Lazim Suplemen Kesuburan Wanita