Kecederaan Melecur: Tahap, Punca, Pertolongan Cemas, Rawatan dan Tanda Bahaya

Kecederaan melecur boleh berlaku dalam beberapa saat. Air panas yang tertumpah, percikan minyak, wap daripada periuk, api, seterika, ekzos motosikal, bahan kimia dan arus elektrik semuanya boleh merosakkan kulit serta tisu di bawahnya.

Sebahagian luka hanya melibatkan lapisan luar kulit dan boleh sembuh dengan penjagaan yang betul. Namun, luka yang kelihatan kecil tidak semestinya ringan. Kecederaan elektrik boleh menyebabkan kerosakan dalaman walaupun kesan pada kulit sangat sedikit. Luka pada muka atau leher pula boleh disertai kecederaan saluran pernafasan, terutama selepas kebakaran dalam ruang tertutup.

Tindakan pada peringkat awal sangat penting. Untuk kebanyakan kecederaan akibat haba, langkah utama ialah menghentikan punca kecederaan dan menyejukkan kawasan tersebut di bawah air paip mengalir selama 20 minit. Ais, ubat gigi, mentega, minyak dan bahan sapuan tradisional tidak patut digunakan kerana ia boleh menambahkan kerosakan, memerangkap haba atau mencemarkan luka.

Artikel ini menerangkan tahap kecederaan, pertolongan cemas, rawatan dan penjagaan luka.

Apakah Maksud Kecederaan Melecur?

Kecederaan melecur ialah kerosakan pada kulit atau tisu yang disebabkan oleh haba, bahan kimia, elektrik, sinaran atau geseran. Dalam penggunaan harian, perkataan terbakar sering dikaitkan dengan api atau haba kering, manakala melecur biasanya digunakan apabila kulit terkena cecair atau wap panas. Dari sudut perubatan, kedua-duanya dinilai berdasarkan punca, kedalaman, keluasan dan lokasi kecederaan.

Kulit terdiri daripada beberapa lapisan. Epidermis ialah lapisan paling luar. Di bawahnya terdapat dermis yang mengandungi saluran darah, saraf, folikel rambut dan kelenjar. Tisu lemak, otot, tendon dan tulang pula berada lebih dalam.

Apabila haba atau bahan menghakis merosakkan kulit, sel dan saluran darah kecil boleh terjejas. Keadaan ini menyebabkan kemerahan, sakit, bengkak, kehilangan cecair dan pembentukan lepuh. Kecederaan yang lebih dalam boleh merosakkan saraf, menyebabkan kawasan tersebut kurang sakit atau kebas. Kecederaan yang luas pula boleh mengganggu kawalan suhu badan, peredaran darah dan keseimbangan cecair.

WHO menganggap kecederaan terbakar sebagai masalah kesihatan awam yang penting. Selain kematian, kecederaan ini boleh menyebabkan kemasukan ke hospital yang panjang, parut, kehilangan fungsi, kecacatan serta kesan psikologi dan sosial. Kebanyakan kejadian berlaku di rumah atau tempat kerja dan banyak daripadanya boleh dicegah.

Punca Kecederaan Melecur

Cecair panas

Air mendidih, minuman, makanan berkuah dan air mandian yang terlalu panas ialah punca lazim. Cecair boleh terperangkap dalam pakaian atau lampin dan memanjangkan pendedahan kepada haba. Kanak-kanak mempunyai kulit yang lebih nipis, manakala individu dengan gangguan saraf mungkin lambat menyedari suhu berbahaya.

Minyak masak panas

Minyak panas boleh melekat pada kulit. Periuk atau kuali yang tertumpah berpotensi menyebabkan luka yang luas dan dalam.

Api dan letupan

Kebakaran rumah, dapur gas, lilin, petrol, pembakaran terbuka dan bahan mudah terbakar boleh menyebabkan kecederaan akibat nyalaan. Letupan juga boleh menyebabkan kecederaan akibat serpihan, hentakan dan sedutan asap.

Sentuhan dengan permukaan panas

Seterika, ketuhar, periuk, dapur, mesin industri dan ekzos motosikal boleh menyebabkan luka sentuhan. Kedalaman luka bergantung pada suhu objek dan tempoh sentuhan.

Wap panas

Wap daripada pengukus, periuk tekanan atau paip boleh memindahkan haba dengan cepat, terutama ke muka dan tangan.

Bahan kimia

Asid, alkali, peluntur, pencuci longkang, simen basah, bahan makmal dan bahan industri boleh merosakkan kulit. Kerosakan boleh berterusan selagi bahan tersebut masih berada pada kulit atau pakaian. Sesetengah kecederaan kimia kelihatan kecil pada awalnya tetapi menjadi lebih dalam selepas beberapa waktu.

Elektrik dan kilat

Arus elektrik boleh memasuki badan melalui satu kawasan dan keluar melalui kawasan lain. Ia boleh merosakkan kulit, otot, saraf, saluran darah dan jantung. Kecederaan luaran mungkin tidak menggambarkan tahap kerosakan dalaman. Kilat dan arus voltan tinggi merupakan kecemasan perubatan.

Sinaran dan cahaya matahari

Selaran matahari berlaku akibat pendedahan berlebihan kepada sinaran ultraungu. Radiasi perubatan juga boleh menyebabkan perubahan kulit, tetapi penjagaannya perlu mengikut arahan pasukan rawatan.

Geseran

Geseran kuat ketika terjatuh di atas jalan, terseret pada permukaan kasar atau terkena tali dan mesin boleh menghasilkan gabungan luka lelas dan haba. Luka ini sering tercemar dengan pasir, batu kecil atau bendasing.

Siapakah yang Lebih Berisiko?

Kumpulan yang memerlukan perhatian tambahan termasuk bayi, kanak-kanak kecil, warga emas, individu dengan pergerakan atau deria yang terhad, pesakit diabetes, individu yang mengalami sawan serta pekerja yang terdedah kepada haba, elektrik atau bahan kimia.

Umur, penyakit sedia ada dan keupayaan menjauhkan diri daripada punca haba boleh mempengaruhi keterukan serta proses penyembuhan.

Tahap Kecederaan Melecur

Ramai orang menggunakan istilah tahap pertama, kedua dan ketiga. Walau bagaimanapun, klasifikasi yang lebih tepat ialah cetek, separa ketebalan cetek, separa ketebalan dalam dan ketebalan penuh.

Satu luka boleh mempunyai lebih daripada satu kedalaman. Bahagian tengah mungkin sangat dalam, manakala kawasan di sekelilingnya lebih cetek. Warna dan rasa sakit sahaja juga tidak cukup untuk menentukan tahap kecederaan.

Melecur cetek atau tahap pertama

Kecederaan ini hanya melibatkan epidermis. Ciri yang lazim termasuk:

• Kulit merah dan kering.
• Sakit atau pedih apabila disentuh.
• Tiada lepuh besar.
• Warna kulit memucat seketika apabila ditekan.

Selaran matahari ringan ialah contoh yang biasa. Luka cetek lazimnya sembuh tanpa parut kekal, walaupun perubahan warna sementara boleh berlaku.

Melecur separa ketebalan cetek

Kerosakan melibatkan epidermis dan bahagian atas dermis. Ciri yang mungkin kelihatan ialah:

• Kulit merah atau merah jambu.
• Permukaan lembap.
• Sakit yang kuat.
• Bengkak.
• Lepuh berisi cecair.
• Warna memucat apabila ditekan.

Luka ini boleh sembuh sendiri jika tidak terlalu luas dan dijaga dengan betul. Walau bagaimanapun, jangkitan atau penyembuhan yang lambat boleh meningkatkan risiko parut.

Melecur separa ketebalan dalam

Kerosakan mencapai bahagian dermis yang lebih dalam. Kulit boleh kelihatan pucat, bertompok merah dan putih, lebih kering atau kurang memucat apabila ditekan. Rasa sakit mungkin berkurangan kerana sebahagian saraf telah rosak.

Luka jenis ini mempunyai risiko parut tebal, perubahan warna dan pengecutan kulit yang mengehadkan pergerakan. Sesetengah pesakit memerlukan pembedahan atau cantuman kulit.

Melecur ketebalan penuh atau tahap ketiga

Keseluruhan epidermis dan dermis telah rosak. Kulit boleh kelihatan putih, perang, hitam, keras atau seperti kulit tebal. Kawasan tersebut mungkin kebas, sedangkan bahagian yang lebih cetek di sekelilingnya masih sangat sakit.

Luka ketebalan penuh memerlukan penilaian hospital dan biasanya tidak boleh sembuh secara normal tanpa rawatan khusus. Cantuman kulit mungkin diperlukan untuk menutup luka dan memelihara fungsi.

Kecederaan yang melibatkan tisu lebih dalam

Dalam kecederaan yang sangat teruk, kerosakan boleh melibatkan lemak, otot, tendon atau tulang. Keadaan ini kadangkala disebut sebagai melecur tahap keempat dan boleh berlaku akibat kebakaran berpanjangan, arus elektrik voltan tinggi atau kemalangan industri.

Pengelasan kedalaman luka dan kriteria rujukan perlu dibuat oleh petugas kesihatan kerana luka yang dalam boleh kurang sakit akibat kerosakan saraf.

Faktor yang Menentukan Keterukan

Keluasan luka

Doktor menganggarkan peratusan jumlah luas permukaan badan yang terlibat, dikenali sebagai TBSA. Pengiraan ini membantu menentukan tahap rawatan, keperluan cecair dan rujukan ke pusat rawatan khusus.

Sebagai anggaran kasar, keseluruhan tapak tangan mangsa termasuk jari mewakili kira-kira satu peratus luas permukaan badannya. Walau bagaimanapun, kaedah ini bukan pengganti penilaian profesional, terutama pada kanak-kanak atau luka yang tidak sekata.

Kedalaman luka

Luka yang lebih dalam mengambil masa lebih lama untuk sembuh dan mempunyai risiko parut, jangkitan serta kehilangan fungsi yang lebih tinggi. Ketiadaan sakit bukan bukti bahawa luka itu ringan.

Lokasi

Luka pada kawasan berikut memerlukan perhatian khas:

• Muka, mata dan leher.
• Tangan dan jari.
• Kaki dan jari kaki.
• Kemaluan dan perineum.
• Sendi utama seperti siku, lutut, bahu dan pergelangan tangan.
• Luka yang mengelilingi dada, leher atau seluruh anggota.

Luka pada sendi boleh mengehadkan pergerakan selepas sembuh. Luka yang mengelilingi anggota pula boleh menekan saluran darah apabila bengkak bertambah.

Punca kecederaan

Kecederaan elektrik, kimia, letupan dan sedutan asap lebih sukar dinilai berdasarkan rupa kulit sahaja. Ia lazimnya memerlukan penilaian perubatan walaupun luka luar kelihatan kecil.

Umur dan kesihatan mangsa

Bayi, kanak-kanak, warga emas dan individu dengan penyakit kronik mungkin mengalami komplikasi dengan lebih mudah. Diabetes, masalah peredaran darah, penyakit buah pinggang dan sistem imun yang lemah boleh melambatkan penyembuhan.

Simptom Kecederaan Melecur

Simptom bergantung pada punca dan kedalaman luka. Antara tanda yang boleh berlaku ialah:

• Kemerahan dan rasa panas.
• Sakit, pedih atau berdenyut.
• Bengkak.
• Lepuh.
• Kulit lembap atau mengelupas.
• Kulit pucat, putih, perang, kelabu atau hitam.
• Permukaan kering dan keras.
• Kebas atau kehilangan rasa.
• Sukar menggerakkan jari atau sendi.
• Batuk, suara serak atau sesak nafas selepas terdedah kepada asap.

Kedalaman sebenar kadangkala hanya menjadi lebih jelas selepas beberapa jam atau hari. Luka yang meragukan perlu dinilai semula.

Pertolongan Cemas Kecederaan Melecur

Prinsip mudah yang boleh diingati ialah hentikan punca, sejukkan, tanggalkan barang yang mengetat, tutup secara longgar dan dapatkan bantuan apabila perlu.

1. Pastikan kawasan selamat

Jangan menghampiri api, asap tebal, kabel elektrik atau bahan kimia tanpa perlindungan. Keselamatan penyelamat perlu diutamakan.

Matikan dapur atau sumber elektrik hanya jika selamat. Jika berlaku kebakaran besar, keluar dari bangunan, tutup pintu jika boleh dan hubungi 999. Jangan masuk semula untuk mengambil barang.

2. Hentikan proses pembakaran

Alihkan mangsa daripada sumber haba. Jika pakaian terbakar, arahkan mangsa supaya berhenti, jatuh dan berguling sehingga api padam. Jangan biarkan mangsa berlari kerana pergerakan udara boleh membesarkan api.

Padamkan bara atau bahan panas yang masih bersentuhan dengan badan tanpa membahayakan diri.

3. Tanggalkan pakaian dan barang kemas yang tidak melekat

Tanggalkan cincin, jam tangan, gelang, kasut, tali pinggang dan pakaian berhampiran kawasan luka sebelum bengkak meningkat. Lampin yang terkena air panas juga perlu ditanggalkan.

Jangan menarik pakaian, plastik atau bahan lain yang telah melekat pada kulit. Potong di sekelilingnya dan biarkan bahagian yang melekat untuk diuruskan oleh petugas kesihatan.

4. Sejukkan dengan air paip mengalir selama 20 minit

Letakkan kawasan yang cedera di bawah air paip mengalir yang sejuk atau suam-suam kuku selama 20 minit. Lakukan secepat mungkin.

Penyejukan masih boleh memberi manfaat jika dimulakan dalam tempoh sehingga tiga jam selepas kecederaan, tetapi jangan menangguhkan bantuan kecemasan bagi luka yang serius.

Air mengalir membantu mengeluarkan haba daripada tisu. Gunakan air paip biasa, bukannya ais atau air yang terlalu sejuk.

Semasa menyejukkan luka, pastikan bahagian badan lain kekal hangat menggunakan selimut atau pakaian. Jangan letakkan selimut terus pada kawasan yang sedang disejukkan.

Langkah ini sangat penting bagi bayi, kanak-kanak, warga emas dan mangsa dengan luka yang luas kerana mereka lebih mudah mengalami hipotermia.

5. Tutup luka secara longgar

Selepas penyejukan, tutup luka menggunakan pembalut steril yang tidak melekat atau kain bersih yang tidak berbulu.

Plastik pembalut makanan yang bersih boleh diletakkan secara longgar di atas luka sebagai perlindungan sementara. Jangan membalut plastik mengelilingi lengan atau kaki kerana bengkak boleh menyebabkan lilitan menjadi terlalu ketat.

Jangan letakkan kapas, tisu atau pelekat terus pada kulit yang rosak.

6. Periksa keadaan mangsa

Perhatikan tahap kesedaran, pernafasan, warna kulit dan tanda renjatan. Mangsa yang pucat, berpeluh sejuk, lemah, keliru atau bernafas cepat memerlukan bantuan kecemasan.

Jangan beri makanan atau minuman kepada mangsa yang tidak sedarkan diri atau sukar menelan.

7. Dapatkan bantuan perubatan

Hubungi 999 atau pergi ke Jabatan Kecemasan jika luka dalam, luas, melibatkan kawasan penting, disebabkan elektrik atau bahan kimia, atau disertai tanda sedutan asap.

Pertolongan Cemas Mengikut Punca

Air atau minyak panas

Jauhkan mangsa daripada bekas panas. Tanggalkan pakaian yang basah atau berminyak jika tidak melekat, kemudian sejukkan kawasan tersebut dengan air paip mengalir selama 20 minit.

Jangan menggosok minyak pada kulit kerana tindakan ini boleh menyebarkannya. Jangan cuba menanggalkan bahan yang melekat secara paksa.

Bahan kimia

Lindungi diri dengan sarung tangan dan pelindung mata jika tersedia. Tanggalkan pakaian, kasut dan barang kemas yang tercemar.

Jika bahan itu berbentuk serbuk kering, singkirkan serbuk dengan berhati-hati sebelum membilas. Kemudian alirkan air yang banyak pada kawasan tersebut. Pastikan air tercemar mengalir menjauhi kulit yang tidak terjejas dan tidak terkena penyelamat.

Jangan cuba meneutralkan bahan kimia menggunakan bahan lain. Tindak balas antara bahan boleh menghasilkan haba dan menambahkan kerosakan tisu.

Kecederaan kimia memerlukan penilaian segera, dan arahan pada label keselamatan produk perlu diikuti apabila tersedia.

Jika bahan kimia terkena mata, bilas mata dengan air bersih secara berterusan dan dapatkan rawatan kecemasan. Tanggalkan kanta lekap hanya jika mudah dilakukan tanpa melambatkan pembilasan.

Elektrik

Jangan sentuh mangsa selagi bekalan elektrik belum diputuskan. Bagi kabel voltan tinggi atau kabel yang terjatuh, jangan menghampiri kawasan tersebut sehingga pihak berkuasa mengesahkan ia selamat.

Selepas sumber elektrik dimatikan, periksa kesedaran dan pernafasan. Hubungi 999 jika mangsa pengsan, sukar bernafas, mengalami sakit dada, degupan jantung tidak teratur, sawan atau kecederaan yang ketara.

Kecederaan elektrik boleh menjejaskan otot, saraf dan jantung walaupun kesan kulit kecil. Penilaian perubatan penting selepas renjatan yang kuat, voltan tinggi, kilat atau apabila terdapat simptom.

Sedutan asap

Kecederaan saluran pernafasan boleh berlaku selepas kebakaran, terutama dalam ruang tertutup. Tanda yang membimbangkan termasuk:

• Luka pada muka atau leher.
• Bulu hidung atau kening hangus.
• Jelaga di sekitar hidung atau mulut.
• Batuk berterusan.
• Suara serak.
• Nafas berbunyi atau sukar bernafas.
• Sakit kepala, pening atau kekeliruan.
• Pengsan.

Bawa mangsa ke udara segar hanya jika selamat. Jangan masuk ke kawasan berasap tanpa peralatan perlindungan.

Hubungi 999 dan jangan menunggu sehingga pernafasan menjadi semakin teruk. Kecederaan sedutan yang disyaki ialah salah satu kriteria untuk konsultasi atau rujukan rawatan khusus.

Perkara yang Tidak Patut Dilakukan

Elakkan petua rumah dan tindakan berikut:

1. Jangan gunakan ais atau air berais. Suhu terlalu rendah boleh menambahkan kerosakan tisu dan meningkatkan risiko hipotermia.
2. Jangan sapukan ubat gigi. Ia bukan rawatan luka dan boleh menyebabkan iritasi serta pencemaran.
3. Jangan gunakan mentega, minyak, marjerin, kicap, kopi atau telur. Bahan ini tidak menghentikan kerosakan haba dan menyukarkan pembersihan luka.
4. Jangan sapukan krim sebelum luka disejukkan. Air paip mengalir perlu diutamakan.
5. Jangan pecahkan lepuh sendiri. Tindakan ini boleh membuka laluan kepada kuman.
6. Jangan menarik pakaian yang melekat. Biarkan petugas kesihatan menguruskannya.
7. Jangan menggunakan kapas atau kain berbulu. Serabut boleh melekat pada luka.
8. Jangan membalut terlalu ketat. Bengkak boleh bertambah selepas beberapa jam.
9. Jangan menilai keterukan berdasarkan sakit sahaja. Luka dalam boleh menjadi kebas.
10. Jangan menangguhkan rawatan bagi luka elektrik, kimia atau sedutan asap.

Nasihat pertolongan cemas rasmi menekankan air mengalir dan melarang ais, krim berminyak serta bahan seperti mentega pada peringkat awal.

Tanda Bahaya dan Keperluan Rawatan Segera

Dapatkan pemeriksaan segera atau hubungi 999 jika terdapat mana-mana keadaan berikut:

• Luka kelihatan putih, perang, kelabu, hitam, hangus atau sangat dalam.
• Kawasan yang melecur luas atau sukar dianggarkan.
• Luka melibatkan muka, mata, leher, tangan, kaki, kemaluan, perineum atau sendi utama.
• Luka mengelilingi seluruh jari, lengan, kaki, dada atau leher.
• Kecederaan disebabkan bahan kimia, elektrik, kilat atau letupan.
• Mangsa terdedah kepada asap dalam ruang tertutup.
• Terdapat suara serak, jelaga, batuk, sesak nafas atau kekeliruan.
• Mangsa pengsan, sangat lemah, pucat atau berpeluh sejuk.
• Kesakitan tidak dapat dikawal.
• Terdapat kecederaan lain seperti jatuh, luka kepala atau patah tulang.
• Mangsa ialah bayi, kanak-kanak kecil atau warga emas.
• Mangsa mempunyai penyakit yang boleh mengganggu penyembuhan.
• Kejadian atau corak luka menimbulkan kebimbangan tentang penderaan.

Garis panduan American Burn Association menyarankan konsultasi segera bagi luka ketebalan penuh, luka separa ketebalan yang luas, luka dalam pada kawasan penting, kecederaan sedutan, kimia dan elektrik serta kes dengan kesakitan yang sukar dikawal.

Garis panduan ini ditujukan kepada petugas kesihatan dan bukan alat untuk orang awam menolak keperluan pemeriksaan.

Bolehkah Luka Ringan Dijaga di Rumah?

Sesetengah luka cetek dan kecil boleh dijaga di rumah selepas pertolongan cemas yang betul. Namun, ia sepatutnya tidak melibatkan kawasan penting, bukan disebabkan elektrik atau bahan kimia, dan mangsa mesti berada dalam keadaan baik.

Dapatkan nasihat klinik jika anda tidak pasti tentang kedalaman luka, lepuh besar terbentuk, kesakitan sukar dikawal atau mangsa mempunyai diabetes, masalah peredaran darah atau sistem imun yang lemah.

Untuk penjagaan di rumah:

• Basuh tangan sebelum menyentuh luka atau pembalut.
• Pastikan luka bersih dan dilindungi daripada geseran.
• Gunakan pembalut tidak melekat jika disarankan.
• Jangan pecahkan lepuh.
• Jangan gunakan produk tambahan tanpa nasihat profesional.
• Tinggikan tangan atau kaki yang bengkak.
• Ambil ubat tahan sakit yang sesuai mengikut label atau nasihat ahli farmasi.
• Hadiri pemeriksaan susulan jika diminta.

Luka ringan biasanya bertambah baik secara beransur-ansur. Luka yang semakin sakit, semakin merah, berbau, mengeluarkan nanah atau tidak menunjukkan kemajuan perlu diperiksa semula.

Luka kecil lazimnya boleh sembuh dalam tempoh sekitar dua minggu, tetapi luka yang lebih dalam mengambil masa lebih lama dan mungkin memerlukan rawatan khusus.

Perlukah Lepuh Dipecahkan?

Lepuh terbentuk apabila cecair berkumpul di antara lapisan kulit yang rosak. Jangan pecahkan, potong atau mengopek lepuh sendiri.

Lepuh kecil yang masih utuh boleh melindungi tisu di bawahnya. Petugas kesihatan mungkin mengurus lepuh yang besar, pecah, tercemar atau mengganggu pergerakan.

Jika lepuh pecah sendiri:

• Jangan tarik kulit yang masih melekat.
• Basuh tangan.
• Tutup menggunakan pembalut bersih yang tidak melekat.
• Dapatkan nasihat jika luka besar, sakit bertambah atau terdapat tanda jangkitan.

Tanda Luka Dijangkiti

Kemerahan dan cecair luka pada peringkat awal tidak semestinya bermakna jangkitan. Namun, dapatkan pemeriksaan jika berlaku:

• Kemerahan yang semakin merebak.
• Bengkak atau rasa panas yang bertambah.
• Kesakitan yang semakin kuat selepas sebelumnya bertambah baik.
• Nanah atau cecair berbau.
• Demam, menggigil atau rasa sangat tidak sihat.
• Garisan merah menjalar daripada luka.
• Luka menjadi semakin gelap atau kelihatan semakin dalam.
• Pembalut cepat dipenuhi cecair.
• Luka tidak menunjukkan kemajuan penyembuhan.

Luka yang besar atau dalam boleh dijangkiti dan jangkitan teruk boleh menyebabkan selulitis atau sepsis.

Antibiotik makan atau suntikan tidak diperlukan untuk setiap luka melecur. Doktor akan mempertimbangkannya apabila terdapat bukti jangkitan atau sebab klinikal tertentu. Jangan mengambil antibiotik baki atau membelinya sendiri.

Bagaimanakah Doktor Menilai Kecederaan?

Doktor akan bertanya tentang:

• Masa dan tempat kejadian.
• Punca kecederaan.
• Tempoh pendedahan.
• Pertolongan cemas yang telah dilakukan.
• Kemungkinan sedutan asap.
• Penyakit dan ubat sedia ada.
• Status imunisasi tetanus.

Pemeriksaan memberi tumpuan kepada saluran pernafasan, peredaran darah, tahap kesedaran, kedalaman, keluasan dan lokasi luka.

Bagi luka yang luas, TBSA dikira untuk membantu merancang cecair dan rujukan. Ujian lain dilakukan mengikut punca serta simptom.

Luka elektrik boleh memerlukan pemantauan jantung dan ujian bagi kerosakan otot. Kecederaan sedutan mungkin memerlukan oksigen serta pemeriksaan saluran pernafasan. Kedalaman luka pula boleh dinilai semula selepas beberapa hari kerana rupa kecederaan boleh berubah.

Rawatan di Klinik atau Hospital

Pembersihan luka

Luka dibersihkan untuk menanggalkan kotoran, bendasing dan tisu yang longgar. Debridement, iaitu pembuangan tisu mati, mungkin dilakukan bagi membantu penilaian dan penyembuhan.

Pembalut luka

Pembalut dipilih berdasarkan kedalaman, cecair dan lokasi luka. Pembalut tidak melekat membantu melindungi tisu baharu.

Jangan menggunakan krim atau pembalut khas secara rawak kerana tidak semua produk sesuai.

Kawalan kesakitan

Ubat tahan sakit mungkin diberikan sebelum pembersihan, penukaran pembalut atau prosedur. Jenis ubat bergantung pada tahap kesakitan, umur, penyakit sedia ada dan rawatan lain.

Pencegahan tetanus

Doktor akan menyemak sejarah vaksinasi. Suntikan penggalak mungkin disyorkan bergantung pada keadaan luka dan masa sejak dos terakhir.

Cecair intravena dan pemantauan

Kecederaan yang luas boleh menyebabkan kehilangan cecair daripada saluran darah. Pesakit mungkin memerlukan cecair intravena serta pemantauan tekanan darah, suhu, elektrolit dan pengeluaran air kencing.

Oksigen diberikan apabila sedutan asap atau keracunan karbon monoksida disyaki.

Pembedahan dan cantuman kulit

Luka dalam mungkin memerlukan pembuangan tisu mati dan cantuman kulit. Dalam prosedur ini, kulit sihat daripada bahagian lain badan digunakan untuk menutup kawasan yang terjejas.

Pembedahan rekonstruktif mungkin diperlukan kemudian jika parut atau kontraktur mengganggu fungsi.

Pemulihan

Fisioterapi dan terapi pekerjaan membantu mengekalkan pergerakan, kekuatan dan keupayaan melakukan aktiviti harian. Splint, pakaian tekanan atau rawatan parut boleh digunakan dalam kes tertentu.

Matlamat rawatan luka besar ialah mengawal kesakitan, menutup luka, mencegah komplikasi, mengurangkan parut dan memulihkan fungsi.

Komplikasi Kecederaan Melecur

Komplikasi yang mungkin berlaku termasuk:

• Jangkitan kulit, selulitis dan sepsis.
• Kehilangan cecair dan renjatan.
• Hipotermia.
• Kecederaan saluran pernafasan.
• Keracunan karbon monoksida.
• Kerosakan saraf, otot atau organ selepas kecederaan elektrik.
• Parut hipertrofik atau keloid.
• Kontraktur yang mengehadkan pergerakan.
• Perubahan warna kulit.
• Kulit kering dan kegatalan berpanjangan.
• Kesakitan kronik atau kebas.
• Gangguan tidur, keresahan atau kesan terhadap imej tubuh.

Luka serius boleh memerlukan pemulihan jangka panjang walaupun pesakit telah melepasi fasa kecemasan.

Adakah Luka Akan Meninggalkan Parut?

Risiko parut dipengaruhi oleh kedalaman luka, lokasi, jangkitan, tempoh penyembuhan dan kecenderungan kulit individu.

Luka cetek biasanya tidak meninggalkan parut kekal, tetapi perubahan warna boleh berterusan untuk beberapa waktu. Luka yang lebih dalam atau lambat sembuh lebih mudah menghasilkan parut tebal, merah, gatal dan menegang.

Selepas luka tertutup sepenuhnya, doktor mungkin mencadangkan:

• Pelembap.
• Urutan parut.
• Gel atau helaian silikon.
• Pakaian tekanan.
• Fisioterapi.
• Rawatan laser.
• Pembedahan bagi kes terpilih.

Kulit baharu perlu dilindungi daripada cahaya matahari kerana ia lebih sensitif dan mudah mengalami perubahan warna. Jangan sapukan produk parut pada luka yang masih terbuka tanpa nasihat profesional.

Kecederaan Melecur pada Kanak-kanak

Air panas, minuman dan makanan berkuah ialah punca penting kecederaan pada kanak-kanak. Kabel cerek atau alas meja yang ditarik boleh menyebabkan bekas panas tertumpah.

Gunakan air paip mengalir selama 20 minit sambil memastikan badan anak kekal hangat. Jangan merendam seluruh bayi dalam air sejuk untuk merawat luka setempat.

Dapatkan penilaian perubatan dengan ambang yang lebih rendah untuk bayi dan kanak-kanak kecil. Kawalan sakit, saiz luka berbanding tubuh, lokasi kecederaan dan kesukaran menukar pembalut boleh menjadikan rawatan profesional lebih selamat.

American Burn Association menyatakan bahawa kes kanak-kanak boleh mendapat manfaat daripada konsultasi pusat rawatan khusus bergantung pada keperluan kawalan sakit, pembalut, pemulihan dan kebimbangan tentang kecederaan tidak sengaja.

Cara Mencegah Kecederaan Melecur

Keselamatan di dapur

• Halakan pemegang periuk ke bahagian dalam.
• Jauhkan minuman panas dan kabel cerek daripada kanak-kanak.
• Jangan mendukung anak ketika memasak.
• Buka penutup periuk menjauhi muka.
• Jangan menuang air pada kebakaran minyak.
• Jangan biarkan masakan tanpa pengawasan.

Keselamatan di bilik mandi

• Uji suhu air sebelum memandikan bayi.
• Masukkan air sejuk dahulu sebelum menambah air panas.
• Jangan tinggalkan kanak-kanak atau individu bergantung bersendirian.
• Pastikan pemanas air dipasang dan disenggara dengan betul.

Keselamatan bahan kimia

• Simpan bahan kimia dalam bekas asal dan jauh daripada kanak-kanak.
• Jangan pindahkan pencuci ke dalam botol minuman.
• Gunakan perlindungan yang diarahkan.
• Jangan campurkan peluntur dengan pencuci lain.
• Baca helaian data keselamatan bagi bahan industri.

Keselamatan elektrik

• Gantikan wayar, palam dan soket yang rosak.
• Jauhkan peralatan elektrik daripada air.
• Lindungi soket yang mudah dicapai kanak-kanak.
• Elakkan sambungan berlebihan.
• Gunakan juruelektrik bertauliah.

Keselamatan kebakaran

• Pasang dan uji pengesan asap.
• Rancang laluan keluar serta tempat berkumpul.
• Jauhkan mancis dan pemetik api daripada kanak-kanak.
• Jangan gunakan petrol untuk menyalakan api.
• Jangan kembali ke bangunan yang terbakar.

WHO menekankan bahawa banyak kecederaan terbakar boleh dicegah melalui persekitaran rumah dan tempat kerja yang lebih selamat, peraturan yang sesuai serta pendidikan pertolongan cemas.

Mitos dan Fakta

Mitos: Ubat gigi boleh menyejukkan kulit

Fakta: Ubat gigi tidak merawat kerosakan tisu. Ia boleh merengsakan dan mencemarkan luka.

Mitos: Ais lebih baik daripada air paip

Fakta: Ais boleh menyebabkan kecederaan sejuk. Gunakan air paip mengalir selama 20 minit.

Mitos: Lepuh perlu dipecahkan supaya cepat kering

Fakta: Jangan pecahkan lepuh sendiri. Pengurusannya bergantung pada saiz, lokasi dan keadaan luka.

Mitos: Luka yang tidak sakit pasti ringan

Fakta: Luka dalam boleh kurang sakit kerana saraf telah rosak.

Mitos: Semua luka memerlukan antibiotik

Fakta: Antibiotik sistemik biasanya digunakan apabila terdapat jangkitan atau petunjuk klinikal tertentu, bukan secara rutin untuk semua luka.

Mitos: Luka kecil akibat elektrik tidak berbahaya

Fakta: Kerosakan dalaman boleh berlaku walaupun kesan kulit sedikit. Simptom dan jenis pendedahan menentukan keperluan rawatan.

Kesimpulan

Kecederaan melecur tidak boleh dinilai berdasarkan saiz atau rasa sakit sahaja. Kedalaman, keluasan, lokasi, punca dan keadaan mangsa semuanya menentukan keterukan.

Bagi kebanyakan kecederaan akibat haba, hentikan punca dan lalukan air paip mengalir pada kawasan tersebut selama 20 minit. Jangan gunakan ais, ubat gigi, minyak, mentega atau bahan sapuan rumah yang lain.

Dapatkan rawatan segera jika luka dalam atau luas, melibatkan muka, tangan, kaki, kemaluan atau sendi utama, disebabkan elektrik atau bahan kimia, atau disertai tanda sedutan asap. Apabila ragu-ragu, pemeriksaan awal lebih selamat daripada menunggu sehingga luka menjadi lebih teruk.

Soalan Lazim Kecederaan Melecur