Penyakit Mental Yang Sering Dikaitkan Dengan Penyalahgunaan Dadah

Penyalahgunaan dadah bukan hanya memberi kesan kepada badan. Ia juga boleh mengganggu otak, emosi, cara berfikir, tidur, hubungan sosial dan kebolehan seseorang membuat keputusan. Sebab itu, dalam banyak kes, masalah dadah dan penyakit mental tidak boleh dilihat secara berasingan.

Ada individu yang mula mengambil dadah kerana mahu “lari” daripada tekanan, trauma, rasa kosong atau keresahan yang berpanjangan. Ada pula yang pada awalnya tidak mempunyai diagnosis mental yang jelas, tetapi selepas menggunakan bahan tertentu secara berulang, mereka mula mengalami kemurungan, paranoia, halusinasi, serangan panik atau perubahan mood yang ketara.

Dalam bidang kesihatan mental, keadaan ini sering disebut sebagai dual diagnosis atau co-occurring disorders, iaitu apabila masalah kesihatan mental dan masalah penggunaan bahan berlaku bersama.

Artikel ini akan menerangkan penyakit mental yang sering dikaitkan dengan penyalahgunaan dadah, tanda amaran yang perlu diberi perhatian, bila perlu dapatkan bantuan dan bagaimana rawatan boleh membantu proses pemulihan.

Apa Maksud Penyalahgunaan Dadah?

Penyalahgunaan dadah merujuk kepada penggunaan bahan yang boleh menjejaskan kesihatan, fungsi harian dan keselamatan seseorang. Ia boleh melibatkan dadah terlarang, ubat terkawal yang digunakan tanpa arahan doktor, atau bahan psikoaktif yang diambil untuk mendapatkan kesan tertentu seperti khayal, tenang, lebih bertenaga atau hilang rasa sakit emosi.

Penyalahgunaan boleh berlaku apabila seseorang:

• Mengambil bahan walaupun tahu ia membahayakan diri
• Sukar mengawal keinginan untuk menggunakan bahan
• Perlu mengambil dos lebih tinggi untuk mendapat kesan sama
• Mengalami simptom withdrawal apabila berhenti
• Mengabaikan kerja, pelajaran, keluarga atau tanggungjawab
• Masih menggunakan bahan walaupun hubungan dan kesihatan semakin terjejas
• Menggunakan dadah sebagai cara utama untuk mengawal emosi

Bukan semua orang yang pernah mencuba bahan akan mengalami ketagihan. Namun, penggunaan yang berulang, semakin kerap dan semakin sukar dikawal boleh berkembang menjadi substance use disorder atau gangguan penggunaan bahan.

Apa Itu Dual Diagnosis?

Dual diagnosis bermaksud seseorang mengalami dua keadaan pada masa yang sama:

1. Masalah kesihatan mental
2. Masalah penyalahgunaan dadah atau ketagihan bahan

Contohnya:

• Kemurungan bersama penyalahgunaan methamphetamine
• Anxiety disorder bersama penggunaan ganja
• Bipolar disorder bersama penyalahgunaan bahan perangsang
• PTSD bersama penggunaan dadah untuk menekan memori trauma
• Psikosis yang dicetuskan atau diburukkan oleh penggunaan bahan

Keadaan ini boleh menjadi rumit kerana simptom penyakit mental dan kesan dadah kadang-kadang bertindih. Contohnya, seseorang yang tidak tidur beberapa hari, bercakap laju dan membuat keputusan berisiko mungkin sedang mengalami episod mania, kesan bahan perangsang, atau kedua-duanya sekali.

Sebab itu, diagnosis tidak patut dibuat berdasarkan andaian keluarga semata-mata. Penilaian oleh doktor, pakar psikiatri, kaunselor atau pasukan rawatan ketagihan sangat penting.

Kenapa Penyakit Mental Dan Dadah Selalu Berkait?

Hubungan antara penyakit mental dan penyalahgunaan dadah bukan satu hala. Ia boleh berlaku dalam beberapa bentuk.

1. Dadah Mengganggu Sistem Kimia Otak

Banyak dadah mempengaruhi bahan kimia otak yang terlibat dalam rasa seronok, motivasi, tidur, emosi dan kawalan impuls. Apabila sistem ini diganggu berulang kali, otak boleh menjadi lebih sukar untuk mengawal mood dan tingkah laku secara normal.

Antara kesan yang boleh berlaku termasuk:

• Mood tidak stabil
• Mudah marah
• Sukar tidur
• Hilang minat terhadap aktiviti biasa
• Keinginan kuat untuk mengambil bahan semula
• Sukar membuat keputusan
• Lemah kawalan diri

Kesan ini boleh menjadi lebih ketara jika seseorang sudah mempunyai risiko penyakit mental.

2. Masalah Mental Boleh Mendorong Penggunaan Dadah

Sesetengah individu menggunakan dadah sebagai cara untuk mengurangkan tekanan emosi. Mereka mungkin merasakan dadah membantu mereka:

• Lebih tenang
• Lebih yakin
• Kurang sedih
• Kurang takut
• Boleh tidur
• Tidak terlalu memikirkan trauma
• Melupakan masalah buat sementara

Masalahnya, kelegaan ini biasanya bersifat sementara. Selepas kesan bahan hilang, emosi boleh menjadi lebih teruk. Lama-kelamaan, seseorang mungkin bergantung kepada dadah setiap kali berdepan tekanan.

3. Dadah Boleh Mencetuskan Simptom Mental

Sesetengah bahan boleh mencetuskan simptom seperti:

• Serangan panik
• Paranoia
• Halusinasi
• Delusi
• Kemurungan selepas kesan bahan hilang
• Tingkah laku agresif
• Pemikiran tidak teratur
• Gangguan tidur

Simptom ini boleh berlaku walaupun seseorang tidak pernah didiagnosis dengan penyakit mental sebelum ini. Risiko lebih tinggi jika penggunaan berlaku pada usia muda, dos tinggi, penggunaan kerap atau bahan yang digunakan tidak diketahui kandungannya.

4. Faktor Trauma, Genetik Dan Persekitaran

Risiko penyalahgunaan dadah dan penyakit mental juga dipengaruhi oleh faktor lain seperti:

• Sejarah keluarga dengan ketagihan atau penyakit mental
• Trauma zaman kanak-kanak
• Penderaan fizikal, emosi atau seksual
• Kehilangan orang tersayang
• Tekanan kewangan
• Masalah keluarga
• Pengaruh rakan sebaya
• Persekitaran sosial yang mudah mendapat bahan
• Kurang sokongan emosi

Dalam erti kata lain, penyalahgunaan dadah jarang berlaku kerana satu faktor sahaja. Biasanya ia melibatkan gabungan faktor biologi, psikologi dan sosial.

Penyakit Mental Yang Sering Dikaitkan Dengan Penyalahgunaan Dadah

Berikut ialah beberapa penyakit mental yang sering dikaitkan dengan penyalahgunaan dadah. Senarai ini bukan untuk mendiagnosis diri sendiri, tetapi untuk membantu pembaca mengenal pasti tanda awal dan mendapatkan bantuan yang sesuai.

1. Kemurungan

Kemurungan ialah antara masalah mental yang kerap dikaitkan dengan penyalahgunaan dadah. Seseorang yang mengalami kemurungan mungkin berasa kosong, tidak bermaya, hilang minat terhadap hidup dan sukar melihat harapan.

Dalam keadaan begini, dadah mungkin kelihatan seperti jalan keluar sementara. Ada yang menggunakannya untuk merasa lebih bertenaga, lebih “numb”, kurang sedih atau kurang memikirkan masalah. Namun, penggunaan dadah boleh memburukkan kemurungan dalam jangka panjang.

Tanda kemurungan yang perlu diberi perhatian termasuk:

• Rasa sedih hampir setiap hari
• Hilang minat terhadap aktiviti yang dulu menyeronokkan
• Tidur terlalu banyak atau terlalu sedikit
• Selera makan berubah
• Rasa diri tidak berguna
• Sukar fokus
• Mudah menangis atau cepat marah
• Menjauhkan diri daripada keluarga dan rakan
• Rasa hidup tidak bermakna
• Terlintas untuk mencederakan diri

Apabila kemurungan berlaku bersama penyalahgunaan dadah, risikonya lebih serius. Individu mungkin lebih sukar mematuhi rawatan, lebih mudah relapse dan lebih berisiko mengambil keputusan berbahaya ketika emosi tidak stabil.

2. Anxiety Disorder

Anxiety atau keresahan bukan sekadar rasa risau biasa. Ia menjadi masalah apabila rasa takut, gelisah atau cemas berlaku secara berlebihan sehingga mengganggu fungsi harian.

Sesetengah individu mengambil dadah untuk mengurangkan rasa cemas, terutama dalam situasi sosial, kerja, peperiksaan atau konflik keluarga. Namun, bahan tertentu boleh menyebabkan jantung berdebar, tangan menggigil, rasa sesak nafas, panik dan fikiran menjadi lebih laju.

Tanda anxiety disorder termasuk:

• Rasa risau berlebihan
• Susah bertenang
• Mudah panik
• Jantung berdebar
• Nafas terasa pendek
• Otot tegang
• Susah tidur
• Mengelak situasi tertentu
• Rasa seperti sesuatu yang buruk akan berlaku

Penggunaan dadah boleh mewujudkan kitaran berbahaya. Seseorang berasa cemas, lalu mengambil bahan untuk tenang. Selepas kesan bahan hilang, anxiety menjadi lebih kuat. Kemudian dia mengambil semula bahan tersebut untuk mengurangkan keresahan.

Kitaran ini boleh menyebabkan ketagihan menjadi semakin sukar dihentikan tanpa bantuan profesional.

3. Gangguan Bipolar

Gangguan bipolar melibatkan perubahan mood yang ketara antara episod kemurungan dan episod mania atau hipomania. Semasa episod mania, seseorang mungkin berasa terlalu bertenaga, terlalu yakin, kurang tidur dan membuat keputusan berisiko.

Penyalahgunaan dadah boleh memburukkan gangguan bipolar kerana ia mengganggu tidur, kestabilan mood, rawatan ubat dan rutin harian.

Tanda episod mania atau hipomania termasuk:

• Terlalu bertenaga
• Tidur sangat sedikit tetapi masih rasa kuat
• Bercakap terlalu laju
• Fikiran terlalu aktif
• Membuat keputusan impulsif
• Belanja berlebihan
• Memandu laju atau mengambil risiko
• Rasa diri sangat hebat atau kebal
• Mudah marah apabila ditegur

Dadah perangsang boleh menyerupai atau memburukkan simptom mania. Sebaliknya, selepas kesan dadah hilang, individu mungkin jatuh ke fasa kemurungan yang lebih berat.

Bagi pesakit bipolar, kestabilan tidur, rawatan ubat dan pemantauan mood sangat penting. Penyalahgunaan bahan boleh menggagalkan ketiga-tiga perkara ini.

4. Psikosis Dan Schizophrenia

Psikosis berlaku apabila seseorang mengalami gangguan persepsi realiti. Mereka mungkin mendengar suara yang orang lain tidak dengar, melihat sesuatu yang tidak wujud, atau percaya kepada perkara yang tidak benar walaupun bukti menunjukkan sebaliknya.

Penyalahgunaan dadah boleh mencetuskan atau memburukkan psikosis, terutama dalam individu yang mempunyai kerentanan tertentu.

Tanda psikosis termasuk:

• Mendengar suara
• Melihat bayangan atau objek yang tidak wujud
• Percaya orang sedang mengintip atau mahu mencederakan dirinya
• Bercakap perkara yang sukar difahami
• Tingkah laku pelik atau tidak teratur
• Menjadi sangat paranoid
• Sukar membezakan realiti dan imaginasi
• Mengasingkan diri secara mendadak

Schizophrenia pula ialah gangguan mental serius yang boleh melibatkan halusinasi, delusi, pemikiran tidak teratur dan kemerosotan fungsi sosial. Penggunaan bahan tertentu boleh memburukkan simptom atau menyebabkan rawatan menjadi lebih sukar.

Jika seseorang mula menunjukkan tanda psikosis, jangan tunggu terlalu lama. Penilaian perubatan perlu dibuat segera, terutama jika individu itu agresif, tidak tidur berhari-hari, bercakap seorang diri atau percaya dia sedang dianiaya.

5. PTSD Dan Trauma

PTSD atau post traumatic stress disorder boleh berlaku selepas seseorang mengalami atau menyaksikan peristiwa yang sangat menakutkan. Contohnya kemalangan, penderaan, keganasan rumah tangga, bencana, serangan fizikal atau kehilangan yang traumatik.

Individu dengan trauma mungkin menggunakan dadah untuk menekan memori pahit, mengurangkan mimpi ngeri atau mengelakkan rasa takut. Namun, dadah tidak menyembuhkan trauma. Ia hanya menutup kesakitan buat sementara.

Tanda PTSD termasuk:

• Flashback
• Mimpi ngeri
• Mudah terkejut
• Rasa sentiasa berjaga-jaga
• Mengelak tempat atau orang yang mengingatkan trauma
• Sukar percaya orang lain
• Rasa bersalah atau malu
• Cepat marah
• Sukar tidur

Apabila trauma dan penyalahgunaan dadah berlaku bersama, rawatan perlu dilakukan dengan berhati-hati. Pendekatan yang terlalu menghukum boleh menyebabkan individu semakin menutup diri. Mereka memerlukan rawatan yang mengambil kira keselamatan emosi, kepercayaan dan pengalaman trauma mereka.

6. ADHD

ADHD bukan hanya berlaku pada kanak-kanak. Ramai orang dewasa juga mengalami ADHD tetapi tidak pernah didiagnosis. ADHD boleh menyebabkan masalah fokus, impulsif, mudah bosan, sukar mengurus masa dan sukar mengekalkan rutin.

Individu dengan ADHD yang tidak dirawat mungkin lebih mudah mengambil risiko, termasuk mencuba bahan terlarang atau menggunakan ubat secara salah untuk meningkatkan fokus.

Tanda ADHD dewasa termasuk:

• Sukar fokus
• Mudah terganggu
• Sering bertangguh
• Sukar menyiapkan tugasan
• Cepat bosan
• Impulsif
• Sukar mengurus masa
• Kerap lupa janji temu
• Sukar mengekalkan rutin
• Emosi cepat meletup

Penting untuk difahami bahawa rawatan ADHD perlu dibuat melalui penilaian doktor. Mengambil ubat perangsang tanpa preskripsi, membeli ubat secara tidak sah atau menggunakan dadah untuk “fokus” boleh membawa risiko ketagihan, anxiety, insomnia dan masalah jantung.

7. Kecelaruan Personaliti

Kecelaruan personaliti merujuk kepada corak pemikiran, emosi dan tingkah laku yang berpanjangan serta boleh menjejaskan hubungan, kerja dan kawalan diri. Tidak semua kecelaruan personaliti berkait dengan dadah, tetapi sesetengah keadaan boleh meningkatkan risiko penyalahgunaan bahan, terutama apabila terdapat impulsif, emosi tidak stabil atau konflik hubungan yang berulang.

Tanda yang boleh berlaku termasuk:

• Emosi berubah dengan cepat
• Hubungan sangat tegang dan tidak stabil
• Takut ditinggalkan
• Tingkah laku impulsif
• Sukar mengawal marah
• Rasa kosong berpanjangan
• Mudah bertindak tanpa fikir akibat
• Kerap mengalami konflik dengan orang sekeliling

Penyalahgunaan dadah boleh memburukkan keadaan ini. Ia boleh meningkatkan kemarahan, keputusan berisiko, konflik keluarga, kecenderungan mencederakan diri dan masalah undang-undang.

Namun, penting untuk tidak melabel seseorang secara kasar. Kecelaruan personaliti ialah diagnosis klinikal, bukan gelaran untuk menghina orang yang sukar dikawal.

8. Gangguan Tidur Dan Masalah Emosi

Gangguan tidur sering berlaku bersama penyalahgunaan dadah dan masalah mental. Ada bahan yang membuat seseorang berjaga terlalu lama. Ada pula yang menyebabkan tidur tidak berkualiti, mimpi buruk atau rasa letih melampau selepas kesannya hilang.

Kurang tidur boleh memburukkan:

• Anxiety
• Kemurungan
• Paranoia
• Cepat marah
• Lemah fokus
• Tingkah laku impulsif
• Risiko psikosis
• Keinginan mengambil dadah semula

Tidur yang rosak boleh menjadi pencetus besar kepada relapse. Sebab itu, rawatan pemulihan bukan hanya tentang berhenti dadah, tetapi juga membina semula rutin hidup yang stabil.

Adakah Dadah Menyebabkan Penyakit Mental?

Jawapan paling tepat ialah: tidak semudah itu.

Tidak semua orang yang menyalahgunakan dadah akan mengalami penyakit mental yang serius. Tidak semua penyakit mental pula berpunca daripada dadah. Namun, penyalahgunaan dadah boleh:

1. Mencetuskan simptom mental pada individu yang rentan
2. Memburukkan penyakit mental sedia ada
3. Menyukarkan rawatan
4. Mengganggu tidur dan emosi
5. Meningkatkan risiko tingkah laku impulsif
6. Menyebabkan simptom yang menyerupai penyakit mental

Faktor risiko termasuk umur mula menggunakan bahan, jenis bahan, dos, kekerapan penggunaan, sejarah keluarga, trauma, kesihatan fizikal dan sokongan sosial.

Lebih awal seseorang mendapatkan bantuan, lebih baik peluang untuk mengelakkan komplikasi jangka panjang.

Tanda Seseorang Mungkin Mengalami Masalah Mental Dan Penyalahgunaan Dadah

Ahli keluarga biasanya mula perasan perubahan sebelum individu itu sendiri mengaku ada masalah. Antara tanda yang boleh diperhatikan termasuk:

• Perubahan mood mendadak
• Menjadi terlalu murung, gelisah atau agresif
• Tidur tidak menentu
• Berat badan turun atau naik mendadak
• Prestasi kerja atau pelajaran merosot
• Mengasingkan diri
• Hilang minat terhadap keluarga
• Kerap meminta wang tanpa sebab jelas
• Mula berbohong atau menyembunyikan aktiviti
• Berkawan dengan kumpulan baharu yang mencurigakan
• Menjadi paranoid
• Bercakap perkara pelik
• Tidak menjaga kebersihan diri
• Mengabaikan tanggungjawab
• Menggunakan bahan walaupun sudah membawa masalah

Satu tanda sahaja tidak cukup untuk membuat kesimpulan. Tetapi jika banyak tanda berlaku serentak dan semakin teruk, penilaian profesional perlu dipertimbangkan.

Bila Perlu Dapatkan Bantuan Segera?

Dapatkan bantuan segera jika seseorang:

• Bercakap tentang mahu mati atau mencederakan diri
• Mengancam mahu mencederakan orang lain
• Mengalami halusinasi atau delusi
• Tidak tidur beberapa hari dan berkelakuan pelik
• Menjadi sangat agresif atau tidak terkawal
• Mengalami sawan
• Sesak nafas
• Tidak sedarkan diri
• Mengambil bahan dalam jumlah banyak
• Menggunakan beberapa bahan secara serentak
• Keliru teruk atau tidak dapat berkomunikasi dengan jelas

Dalam situasi berbahaya, jangan cuba mengurus semuanya seorang diri. Dapatkan bantuan kecemasan atau bawa individu tersebut ke fasiliti kesihatan berhampiran jika selamat untuk berbuat demikian.

Bagaimana Doktor Menilai Keadaan Ini?

Penilaian biasanya melibatkan beberapa aspek, bukan sekadar ujian air kencing. Doktor atau pasukan rawatan mungkin akan bertanya tentang:

• Jenis bahan yang digunakan
• Kekerapan penggunaan
• Tempoh penggunaan
• Dos atau jumlah pengambilan
• Bila kali terakhir digunakan
• Simptom withdrawal
• Sejarah penyakit mental
• Sejarah rawatan psikiatri
• Ubat yang sedang diambil
• Sejarah keluarga
• Risiko mencederakan diri atau orang lain
• Sokongan keluarga
• Keadaan kerja, pelajaran dan sosial

Pemeriksaan fizikal, pemeriksaan status mental, ujian darah atau ujian air kencing mungkin dilakukan bergantung kepada keadaan.

Kejujuran sangat penting. Menyembunyikan jenis bahan atau jumlah penggunaan boleh menyebabkan rawatan kurang tepat dan meningkatkan risiko komplikasi.

Rawatan Untuk Penyakit Mental Dan Penyalahgunaan Dadah

Rawatan terbaik biasanya ialah rawatan bersepadu, iaitu masalah mental dan penyalahgunaan dadah dirawat bersama. Jika hanya dadah dirawat tetapi kemurungan, trauma atau psikosis diabaikan, risiko relapse boleh meningkat. Jika hanya penyakit mental dirawat tetapi penggunaan dadah masih berterusan, simptom juga sukar stabil.

1. Rawatan Perubatan

Rawatan perubatan mungkin diperlukan untuk:

• Mengurus withdrawal
• Mengawal psikosis
• Menstabilkan mood
• Mengurangkan kemurungan
• Mengawal anxiety
• Merawat komplikasi fizikal
• Menilai risiko keselamatan

Ubat hanya patut diambil atas nasihat doktor. Jangan berkongsi ubat psikiatri dengan orang lain, jangan hentikan ubat secara tiba-tiba dan jangan campur ubat dengan bahan terlarang.

2. Kaunseling Dan Psikoterapi

Kaunseling boleh membantu individu memahami pencetus penggunaan dadah, membina kemahiran mengawal emosi dan merancang cara mengelakkan relapse.

Antara pendekatan yang boleh digunakan termasuk:

• Terapi tingkah laku kognitif
• Motivational interviewing
• Kaunseling individu
• Kaunseling keluarga
• Terapi trauma
• Terapi kemahiran mengawal emosi
• Program sokongan pemulihan

Rawatan psikologi bukan sekadar “bercakap”. Ia membantu seseorang mengenal corak pemikiran, emosi dan tingkah laku yang menyebabkan penggunaan bahan berulang.

3. Program Pemulihan

Sesetengah individu memerlukan program pemulihan yang lebih tersusun, terutama jika penggunaan sudah lama, relapse berulang atau persekitaran rumah tidak selamat.

Program pemulihan boleh merangkumi:

• Rawatan pesakit luar
• Rawatan institusi
• Pemantauan berkala
• Pendidikan kesihatan
• Sokongan psikologi
• Latihan kemahiran hidup
• Sokongan keluarga
• Pelan kembali ke masyarakat

Di Malaysia, perkhidmatan berkaitan rawatan dan pemulihan dadah boleh didapati melalui saluran kerajaan dan fasiliti kesihatan tertentu. Pilihan rawatan bergantung kepada tahap masalah, risiko keselamatan, kesihatan mental dan sokongan keluarga.

4. Sokongan Keluarga

Keluarga memainkan peranan besar, tetapi sokongan bukan bermaksud membiarkan semua tingkah laku berbahaya. Sokongan yang sihat perlu ada empati dan batas yang jelas.

Ahli keluarga boleh membantu dengan cara:

• Bercakap ketika keadaan tenang
• Gunakan ayat seperti “saya risau” berbanding “awak memang bermasalah”
• Galakkan pemeriksaan profesional
• Elakkan menghina atau memalukan individu
• Jangan beri wang tanpa kawalan jika berisiko digunakan untuk membeli bahan
• Simpan rekod perubahan tingkah laku
• Ikut sesi keluarga jika disarankan
• Jaga keselamatan ahli keluarga lain

Keluarga juga perlu menjaga kesihatan emosi sendiri. Menjaga individu dengan ketagihan dan penyakit mental boleh sangat meletihkan. Sokongan untuk penjaga juga penting.

5. Rutin Hidup Yang Lebih Stabil

Pemulihan memerlukan struktur. Individu yang sedang pulih perlu membina rutin yang mengurangkan pencetus dan meningkatkan kestabilan emosi.

Antara langkah yang boleh membantu:

• Tidur pada waktu tetap
• Makan secara teratur
• Aktiviti fizikal ringan
• Elakkan tempat atau rakan yang mencetuskan penggunaan
• Kurangkan tekanan yang tidak perlu
• Hadir temu janji rawatan
• Ambil ubat seperti diarahkan
• Bina aktiviti harian yang bermakna
• Cari sokongan sosial yang sihat

Perubahan ini nampak kecil, tetapi sangat penting untuk otak dan emosi pulih secara beransur-ansur.

Kesilapan Yang Perlu Dielakkan

Dalam usaha membantu seseorang yang terlibat dengan dadah dan masalah mental, keluarga kadang-kadang membuat kesilapan kerana panik atau terlalu marah.

Elakkan perkara berikut:

1. Menganggap semuanya hanya kerana “degil”
2. Menghina individu di depan orang lain
3. Menyebarkan masalahnya di media sosial
4. Memberi ubat orang lain
5. Menghentikan ubat psikiatri tanpa nasihat doktor
6. Mengunci atau mengurung tanpa bantuan profesional
7. Menunggu sehingga keadaan terlalu parah
8. Menyalahkan satu pihak sahaja
9. Menganggap rawatan sekali sudah cukup
10. Mengabaikan tanda psikosis atau risiko mencederakan diri

Ketagihan dan penyakit mental biasanya memerlukan rawatan berterusan. Relapse boleh berlaku, tetapi ia tidak bermaksud seseorang gagal sepenuhnya. Ia bermaksud pelan rawatan perlu disemak semula.

Bolehkah Seseorang Pulih?

Ya, pemulihan boleh berlaku. Namun, pemulihan biasanya mengambil masa dan memerlukan gabungan rawatan perubatan, kaunseling, sokongan keluarga, perubahan gaya hidup dan susulan berkala.

Matlamat pemulihan bukan sekadar berhenti dadah. Matlamat yang lebih besar ialah membantu seseorang:

• Berfikir dengan lebih jelas
• Mengawal emosi
• Tidur dengan lebih baik
• Mengurangkan risiko relapse
• Pulih hubungan dengan keluarga
• Kembali bekerja atau belajar
• Membina semula keyakinan diri
• Menjalani hidup yang lebih stabil

Proses ini tidak selalu lurus. Ada naik turun. Tetapi dengan rawatan yang betul, sokongan yang konsisten dan persekitaran yang lebih selamat, peluang untuk pulih menjadi lebih baik.

Kesimpulan

Penyakit mental yang sering dikaitkan dengan penyalahgunaan dadah termasuk kemurungan, anxiety disorder, gangguan bipolar, psikosis, schizophrenia, PTSD, ADHD, kecelaruan personaliti dan gangguan tidur. Hubungan antara dadah dan penyakit mental sangat kompleks. Kadang-kadang masalah mental mendorong seseorang menggunakan dadah. Kadang-kadang dadah mencetuskan atau memburukkan simptom mental. Dalam banyak kes, kedua-duanya berlaku serentak.

Perkara paling penting ialah jangan melihat masalah ini secara menghukum semata-mata. Penyalahgunaan dadah dan penyakit mental ialah masalah kesihatan yang memerlukan penilaian, rawatan dan sokongan.

Jika anda risau tentang diri sendiri atau ahli keluarga, dapatkan bantuan awal. Lebih cepat masalah dikenal pasti, lebih baik peluang untuk mengelakkan komplikasi yang lebih serius.

FAQ Penyakit Mental & Dadah