Jangkitan Saluran Pernafasan Atas (URTI): Punca, Simptom, Rawatan dan Bila Perlu Jumpa Doktor

Hidung berair, hidung tersumbat, batuk dan sakit tekak merupakan antara masalah kesihatan yang sangat biasa. Apabila beberapa simptom ini berlaku serentak, doktor mungkin menggunakan istilah jangkitan saluran pernafasan atas, atau upper respiratory tract infection (URTI).

URTI bukan nama untuk satu penyakit tertentu. Ia ialah istilah umum bagi jangkitan yang melibatkan bahagian atas sistem pernafasan seperti hidung, sinus, tekak dan kawasan sekitar larinks. Selesema biasa merupakan antara contoh paling lazim.

Lebih daripada 200 virus pernafasan boleh menyebabkan simptom selesema, dengan rhinovirus antara penyebab paling kerap. Coronavirus manusia tertentu, adenovirus, parainfluenza virus, enterovirus dan human metapneumovirus juga boleh menghasilkan simptom yang hampir sama.

Kebanyakan kes URTI yang tidak rumit berpunca daripada virus dan pulih tanpa rawatan khusus. Antibiotik tidak berkesan terhadap virus dan tidak sepatutnya diambil semata-mata kerana seseorang mengalami batuk, hingus atau sakit tekak.

Namun, bukan semua penyakit yang bermula seperti selesema adalah ringan. Influenza, COVID-19, RSV dan beberapa jangkitan lain boleh bermula dengan simptom yang menyerupai URTI tetapi mempunyai risiko komplikasi yang berbeza.

Apa Itu Jangkitan Saluran Pernafasan Atas atau URTI?

Sistem pernafasan boleh dibahagikan secara umum kepada saluran pernafasan atas dan saluran pernafasan bawah.

Bahagian atas melibatkan struktur seperti:

• Hidung
• Rongga hidung
• Sinus
• Farinks atau tekak
• Tonsil
• Larinks

CDC menerangkan bahawa virus pernafasan boleh melibatkan saluran pernafasan atas dan dalam sesetengah keadaan merebak atau menyebabkan penyakit pada bahagian saluran pernafasan yang lebih bawah.

Antara penyakit yang sering dikaitkan dengan URTI ialah:

• Selesema biasa atau common cold
• Faringitis
• Tonsilitis
• Laringitis
• Rhinosinusitis atau sinusitis akut tertentu

Walaupun semuanya boleh menghasilkan simptom seperti sakit tekak, hidung berair atau batuk, punca dan rawatannya tidak semestinya sama.

Contohnya, kebanyakan sakit tekak adalah disebabkan virus. Sebaliknya, sebahagian kes faringitis boleh disebabkan bakteria Group A Streptococcus dan mungkin memerlukan antibiotik selepas penilaian yang sesuai.

Oleh itu, “URTI” lebih tepat dianggap sebagai kategori penyakit, bukannya diagnosis yang menentukan satu punca atau satu jenis ubat.

Apa Bezanya URTI dengan Jangkitan Saluran Pernafasan Bawah?

Jangkitan saluran pernafasan bawah melibatkan struktur yang lebih dalam seperti bronkus, bronkiol dan paru-paru.

Contohnya termasuk:

• Bronkiolitis
• Bronkitis
• Pneumonia

Perbezaan ini penting kerana penyakit yang melibatkan saluran pernafasan bawah boleh menyebabkan masalah pernafasan yang lebih ketara.

Seseorang yang mengalami selesema biasa mungkin mengalami hidung tersumbat dan batuk tetapi masih mampu bernafas dengan selesa. Sebaliknya, jangkitan paru-paru boleh menyebabkan pernafasan cepat, sesak nafas, sakit dada atau tahap oksigen yang rendah.

Sesetengah virus yang bermula dengan simptom pada hidung atau tekak juga boleh menyebabkan komplikasi seperti bronkiolitis, bronkitis atau pneumonia, terutama dalam kumpulan berisiko tinggi.

Apakah Punca URTI?

1. Jangkitan virus

Virus merupakan penyebab utama URTI yang tidak rumit.

Rhinovirus ialah antara penyebab paling lazim selesema biasa. Virus lain yang boleh menyebabkan simptom saluran pernafasan atas termasuk:

• Coronavirus manusia tertentu
• Adenovirus
• Parainfluenza virus
• Enterovirus
• Human metapneumovirus

Lebih daripada 200 virus pernafasan boleh menyebabkan simptom yang kita kenali sebagai selesema.

Rhinovirus, misalnya, boleh menyebabkan:

• Hidung berair
• Hidung tersumbat
• Batuk
• Bersin
• Sakit tekak
• Sakit kepala
• Sakit badan ringan
• Demam

Kebanyakan jangkitan rhinovirus adalah ringan dan pulih sendiri.

2. Jangkitan bakteria

Bakteria juga boleh menyebabkan sesetengah jangkitan saluran pernafasan atas, tetapi ia jauh daripada bermaksud bahawa setiap URTI memerlukan antibiotik.

Contohnya ialah faringitis streptokokus yang disebabkan Group A Streptococcus.

Bagi kanak-kanak, CDC menyatakan bahawa ciri klinikal sahaja tidak semestinya dapat membezakan dengan tepat antara faringitis streptokokus dan faringitis virus. Ujian tertentu seperti rapid antigen detection test boleh digunakan apabila sesuai.

Sesetengah kes sinusitis akut juga boleh disebabkan bakteria. Antara corak yang boleh meningkatkan kemungkinan sinusitis bakteria ialah simptom yang berlarutan lebih daripada 10 hari tanpa bertambah baik, keadaan menjadi semakin teruk selepas mula pulih, atau penyakit yang teruk dengan demam tinggi dan lelehan hidung bernanah yang berterusan.

Diagnosis tetap perlu dibuat berdasarkan gambaran klinikal keseluruhan, bukannya satu simptom sahaja.

Adakah Hingus Hijau atau Kuning Bermaksud Jangkitan Bakteria?

Tidak semestinya.

Warna lelehan hidung boleh berubah sepanjang perjalanan jangkitan virus. Lelehan yang pada mulanya jernih boleh menjadi lebih pekat atau bertukar warna apabila tindak balas imun berlaku.

CDC menyatakan bahawa dalam URTI virus, lelehan hidung biasanya bermula jernih dan boleh berubah sepanjang tempoh penyakit.

Oleh itu:

Hingus kuning atau hijau sahaja bukan bukti bahawa seseorang memerlukan antibiotik.

Doktor akan mempertimbangkan tempoh simptom, demam, tahap kesakitan, corak simptom dan hasil pemeriksaan sebelum mengesyaki jangkitan bakteria tertentu.

Bagaimana URTI Berjangkit?

Cara jangkitan merebak bergantung kepada virus penyebabnya.

Virus pernafasan boleh tersebar melalui partikel atau titisan pernafasan yang dilepaskan ketika seseorang:

• Batuk
• Bersin
• Bercakap
• Berada dalam kontak rapat dengan orang lain

Sesetengah virus juga boleh dipindahkan apabila seseorang menyentuh permukaan atau tangan yang tercemar kemudian menyentuh mata, hidung atau mulut.

Ruang tertutup, sesak dan mempunyai pengudaraan yang kurang baik juga memudahkan sesetengah virus pernafasan merebak melalui udara.

Tempoh seseorang boleh menjangkiti orang lain tidak sama bagi setiap virus. Ia dipengaruhi oleh jenis virus, tahap penyakit, tempoh simptom dan keadaan sistem imun seseorang.

Siapa Lebih Berisiko Mengalami Penyakit Pernafasan yang Teruk?

Sesiapa sahaja boleh mendapat jangkitan pernafasan, tetapi sesetengah individu lebih mudah mendapat komplikasi.

Kumpulan yang memerlukan perhatian lebih termasuk:

• Bayi dan kanak-kanak kecil
• Warga emas
• Individu dengan penyakit paru-paru kronik
• Pesakit jantung
• Pesakit diabetes
• Individu dengan penyakit buah pinggang kronik
• Individu yang mempunyai sistem imun lemah
• Wanita hamil
• Pesakit yang mempunyai penyakit kronik lain yang tidak terkawal

Untuk penyakit virus pernafasan secara keseluruhan, umur yang sangat muda atau lanjut serta penyakit kronik boleh meningkatkan risiko penyakit yang lebih serius.

Ini tidak bermaksud setiap URTI dalam kumpulan tersebut akan menjadi teruk. Sebaliknya, ambang untuk mendapatkan pemeriksaan doktor sepatutnya lebih rendah apabila keadaan mereka semakin merosot.

Simptom URTI yang Biasa

Simptom bergantung kepada virus atau bahagian saluran pernafasan yang terlibat.

Antara simptom paling lazim ialah:

• Hidung berair
• Hidung tersumbat
• Bersin
• Batuk
• Sakit tekak
• Suara serak
• Sakit kepala ringan
• Sakit badan
• Keletihan
• Demam atau rasa panas badan
• Kurang selera makan

Bagi selesema biasa, simptom biasanya memuncak sekitar hari kedua atau ketiga sebelum beransur pulih.

Tidak semua pesakit akan mengalami demam. Demam pada orang dewasa dan kanak-kanak lebih besar yang mengalami selesema biasa juga sering tidak terlalu tinggi.

Simptom URTI pada Kanak-Kanak

Kanak-kanak boleh mengalami simptom yang sama seperti orang dewasa, termasuk:

• Hidung berair
• Batuk
• Bersin
• Hidung tersumbat
• Demam
• Sakit tekak

Pada kanak-kanak kecil, ibu bapa juga mungkin melihat:

• Lebih meragam
• Tidur terganggu
• Kurang makan
• Kurang menyusu
• Kurang aktif daripada biasa

Kanak-kanak juga boleh mendapat selesema lebih kerap berbanding orang dewasa kerana mereka terdedah kepada banyak virus yang berlainan dan sering berada dalam persekitaran seperti taska atau sekolah.

CDC menyatakan bahawa kanak-kanak lazimnya mendapat selesema lebih kerap daripada orang dewasa.

Walau bagaimanapun, bayi dengan demam, masalah pernafasan, sukar menyusu atau kelihatan terlalu lesu tidak seharusnya dianggap mengalami “selesema biasa” tanpa penilaian.

Berapa Lama URTI Biasanya Sembuh?

Tempoh bergantung kepada virus dan jenis simptom.

URTI virus yang tidak rumit pada kanak-kanak biasanya mempunyai fasa utama sekitar 5 hingga 7 hari, manakala selesema boleh mengambil masa sekitar 10 hari untuk pulih.

Rhinovirus pula sering menghasilkan simptom kurang daripada tujuh hari tetapi sesetengah simptom boleh berlarutan sehingga dua minggu.

Kenapa batuk masih ada selepas selesema sudah kurang?

Batuk boleh mengambil masa lebih lama untuk pulih berbanding hidung berair atau demam.

Ini boleh berlaku kerana:

• Saluran pernafasan masih mengalami keradangan
• Tekak masih sensitif
• Lendir dari hidung mengalir ke belakang tekak
• Refleks batuk masih mudah dicetuskan

Dalam panduan NICE untuk batuk akut berkaitan URTI atau bronkitis akut, batuk biasanya akan pulih sendiri tetapi boleh mengambil masa sehingga 3 hingga 4 minggu.

Ini penting kerana batuk selama dua minggu tidak secara automatik bermaksud antibiotik diperlukan.

Sebaliknya, dapatkan pemeriksaan jika batuk semakin teruk, disertai sesak nafas, sakit dada, batuk berdarah, demam berulang atau keadaan keseluruhan semakin merosot.

Bagaimana Doktor Mendiagnosis URTI?

Kebanyakan selesema biasa boleh dikenal pasti melalui sejarah simptom dan pemeriksaan fizikal.

Doktor mungkin bertanya:

1. Bila simptom bermula?
2. Adakah simptom semakin baik atau semakin teruk?
3. Adakah terdapat demam?
4. Adakah pesakit mengalami sakit tekak atau sukar menelan?
5. Adakah terdapat sesak nafas?
6. Adakah terdapat sakit dada?
7. Adakah pesakit mempunyai penyakit kronik?
8. Adakah terdapat kontak dengan individu yang mengalami jangkitan pernafasan?

Pemeriksaan mungkin melibatkan:

• Hidung
• Tekak
• Tonsil
• Telinga
• Kelenjar leher
• Kadar pernafasan
• Bunyi paru-paru
• Paras oksigen jika diperlukan

Adakah ujian darah atau X-ray diperlukan?

Biasanya tidak bagi selesema biasa yang ringan.

Ujian mungkin dipertimbangkan apabila doktor mengesyaki diagnosis lain atau komplikasi, contohnya:

• Influenza
• COVID-19
• Faringitis streptokokus
• Pneumonia
• Sinusitis bakteria tertentu

Untuk sinusitis akut yang tidak rumit pada kanak-kanak, pengimejan rutin juga tidak disyorkan semata-mata untuk menentukan sama ada puncanya virus atau bakteria.

Cara Merawat URTI di Rumah

Tiada satu ubat yang boleh “menyembuhkan” semua URTI kerana puncanya berbeza.

Bagi selesema virus biasa, rawatan bertujuan mengurangkan simptom sementara sistem imun melawan jangkitan.

1. Rehat secukupnya

Tidur dan rehat membantu badan menghadapi jangkitan.

Aktiviti berat boleh dikurangkan sementara jika seseorang berasa lemah, demam atau tidak sihat.

2. Pastikan pengambilan air mencukupi

Minum cecair secukupnya membantu mengurangkan risiko dehidrasi dan boleh memberi kelegaan pada tekak yang kering.

Air kosong biasanya mencukupi.

Kanak-kanak yang kurang minum perlu dipantau untuk tanda dehidrasi seperti:

• Kurang kencing
• Mulut kering
• Tiada air mata ketika menangis
• Sangat lesu

3. Rawat demam dan sakit jika perlu

Paracetamol boleh membantu mengurangkan demam atau ketidakselesaan.

Ibuprofen juga boleh digunakan oleh sesetengah individu yang sesuai, tetapi ia tidak sesuai untuk semua orang.

Ikut arahan pada label atau nasihat doktor atau ahli farmasi, terutama bagi:

• Kanak-kanak
• Wanita hamil
• Pesakit buah pinggang
• Pesakit yang mengambil banyak ubat
• Individu dengan keadaan perubatan tertentu

Jangan mengambil dua produk berlainan tanpa menyemak bahan aktifnya kerana sesetengah ubat selesema kombinasi sudah mengandungi paracetamol.

4. Gunakan saline untuk hidung tersumbat

Titisan atau semburan hidung saline boleh membantu melegakan hidung tersumbat.

Bagi kanak-kanak kecil, saline dan alat penyedut mukus yang sesuai boleh membantu membersihkan hidung.

5. Gunakan humidifier yang bersih jika sesuai

Cool mist humidifier yang dibersihkan dengan betul boleh membantu sesetengah individu berasa lebih selesa.

Peralatan perlu sentiasa bersih supaya ia tidak menjadi tempat pembiakan mikroorganisma.

6. Madu untuk batuk bagi individu berumur lebih satu tahun

Madu boleh digunakan untuk membantu mengurangkan batuk pada orang dewasa dan kanak-kanak berumur sekurang-kurangnya satu tahun.

Jangan berikan madu kepada bayi bawah satu tahun kerana risiko botulisme bayi.

7. Lozenges untuk individu yang sesuai

Lozenges atau gula-gula tekak boleh memberi kelegaan sementara terhadap sakit tekak atau batuk.

Ia tidak sesuai untuk kanak-kanak kecil yang berisiko tercekik. CDC secara khusus menyarankan supaya lozenges tidak diberikan kepada kanak-kanak bawah empat tahun.

Adakah Ubat Batuk dan Selesema Selamat untuk Kanak-Kanak?

Tidak semua ubat batuk dan selesema yang dijual tanpa preskripsi sesuai untuk kanak-kanak.

CDC tidak mengesyorkan ubat batuk dan selesema OTC untuk kanak-kanak bawah enam tahun kerana manfaatnya tidak terbukti dengan baik dan ia boleh menyebabkan kesan sampingan serius.

Oleh itu:

• Jangan anggap ubat orang dewasa boleh diberikan pada dos lebih kecil.
• Jangan campurkan beberapa ubat batuk atau selesema tanpa mengetahui bahan aktifnya.
• Semak had umur pada label.
• Tanya doktor atau ahli farmasi jika tidak pasti.

Bagi bayi atau kanak-kanak kecil, rawatan mudah seperti saline hidung, memastikan pengambilan cecair mencukupi dan pemantauan biasanya lebih penting daripada cuba memberikan pelbagai ubat.

Perlukah Antibiotik Jika Mengalami URTI?

Kebanyakan URTI tidak memerlukan antibiotik.

Selesema biasa dan URTI tidak spesifik paling kerap disebabkan virus. Antibiotik membunuh atau menghalang bakteria tetapi tidak merawat virus.

CDC secara jelas mengesyorkan supaya antibiotik tidak diberikan untuk selesema biasa, URI virus tidak spesifik dan batuk akut yang disebabkan virus.

NICE juga tidak mengesyorkan antibiotik secara rutin bagi batuk akut berkaitan URTI jika pesakit tidak berada dalam keadaan sangat tidak sihat atau berisiko tinggi mendapat komplikasi.

Di Malaysia, National Antimicrobial Guideline 2024 Edisi Keempat Kementerian Kesihatan Malaysia menekankan penggunaan antimikrobial secara rasional bagi mengurangkan risiko antimicrobial resistance.

Bila antibiotik mungkin diperlukan?

Antibiotik boleh diperlukan apabila terdapat jangkitan bakteria tertentu, contohnya:

• Faringitis streptokokus yang sesuai untuk rawatan
• Sesetengah sinusitis bakteria
• Sesetengah komplikasi bakteria

Keputusan bergantung kepada diagnosis, bukan semata-mata warna hingus atau kewujudan batuk.

Kenapa tidak boleh makan antibiotik “untuk berjaga-jaga”?

Penggunaan antibiotik yang tidak diperlukan boleh:

• Menyebabkan cirit-birit
• Menyebabkan ruam
• Mencetuskan reaksi alahan
• Mengganggu bakteria normal badan
• Menyumbang kepada antimicrobial resistance

WHO menyenaraikan penggunaan antibiotik yang tidak sesuai sebagai salah satu pemacu utama antimicrobial resistance, yang menyebabkan jangkitan semakin sukar dirawat.

Jangan menyimpan antibiotik untuk digunakan kemudian atau berkongsi antibiotik dengan orang lain.

URTI, Influenza dan COVID-19: Adakah Sama?

Tidak.

Istilah URTI menggambarkan kawasan saluran pernafasan yang terlibat, manakala influenza dan COVID-19 ialah penyakit yang disebabkan virus tertentu.

Simptom boleh bertindih.

Jadual ini hanyalah gambaran umum. Simptom sahaja tidak sentiasa dapat menentukan virus penyebab.

CDC membezakan influenza, SARS-CoV-2 dan RSV daripada virus penyebab selesema biasa kerana penyakit ini boleh menyebabkan simptom seperti selesema tetapi mempunyai risiko penyakit serius yang lebih tinggi.

Ini penting terutama untuk individu berisiko tinggi kerana rawatan antiviral untuk influenza dan COVID-19 paling berkesan apabila dimulakan awal selepas simptom bermula.

Apakah Komplikasi URTI?

Sebahagian besar URTI virus pulih tanpa komplikasi.

Namun, jangkitan pernafasan boleh dikaitkan dengan:

• Jangkitan telinga tengah
• Sinusitis
• Serangan asma
• Bronkiolitis
• Bronkitis
• Pneumonia
• Kemerosotan penyakit kronik seperti COPD atau masalah jantung

Komplikasi tidak bermaksud virus “bertukar menjadi bakteria”. Kadangkala jangkitan virus boleh diikuti oleh jangkitan bakteria sekunder atau menyebabkan penyakit saluran pernafasan yang lebih bawah.

CDC menyenaraikan otitis media dan sinusitis sebagai antara komplikasi ringan hingga sederhana selesema, manakala pneumonia dan kemerosotan penyakit kronik merupakan antara komplikasi yang lebih serius.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Dapatkan penilaian doktor jika:

• Simptom berlarutan lebih daripada kira-kira 10 hari tanpa menunjukkan pemulihan
• Demam berterusan lebih daripada beberapa hari
• Simptom mula pulih tetapi kembali menjadi lebih teruk
• Batuk semakin teruk
• Sakit tekak sangat kuat
• Sukar makan atau minum
• Sakit telinga yang ketara
• Terdapat tanda dehidrasi
• Penyakit kronik menjadi semakin teruk
• Pesakit berada dalam kumpulan berisiko tinggi

CDC menyarankan mendapatkan rawatan jika terdapat kesukaran atau pernafasan cepat, dehidrasi, demam lebih empat hari, simptom lebih 10 hari tanpa bertambah baik, atau simptom yang telah pulih kembali menjadi lebih teruk.

Tanda Bahaya yang Memerlukan Rawatan Segera

Jangan menganggap semua simptom pernafasan sebagai “URTI biasa”.

Pada orang dewasa

Dapatkan rawatan kecemasan jika terdapat:

• Sukar bernafas atau sesak nafas
• Sakit atau tekanan dada yang berterusan
• Keliru
• Sukar dikejutkan
• Sawan
• Tidak membuang air kecil
• Kelemahan yang sangat teruk
• Keadaan merosot dengan cepat

CDC menyenaraikan kesukaran bernafas, sakit atau tekanan dada yang berterusan, kekeliruan dan beberapa tanda lain sebagai amaran kecemasan bagi komplikasi penyakit virus pernafasan.

Pada bayi dan kanak-kanak

Dapatkan rawatan segera jika anak:

• Bernafas terlalu cepat
• Sukar bernafas
• Dada atau tulang rusuk tertarik ke dalam ketika bernafas
• Bibir atau muka kelihatan kebiruan
• Sangat lesu atau tidak berinteraksi seperti biasa
• Mengalami sawan
• Tidak mampu minum atau menyusu
• Menunjukkan tanda dehidrasi
• Demam atau batuk yang sempat pulih kemudian menjadi teruk semula

Bayi bawah 12 minggu yang mengalami demam 38°C atau lebih perlu dinilai segera.

Cara Mencegah URTI dan Jangkitan Pernafasan daripada Merebak

Tiada satu kaedah yang boleh menghalang semua URTI, tetapi beberapa langkah boleh mengurangkan risiko.

1. Basuh tangan dengan betul

Basuh tangan menggunakan sabun dan air.

Jika tidak tersedia, hand sanitizer dengan sekurang-kurangnya 60% alkohol boleh digunakan.

2. Tutup batuk dan bersin

Gunakan tisu dan buang selepas digunakan.

Jika tiada tisu, batuk atau bersin ke bahagian dalam siku, bukannya tangan.

3. Elakkan menyentuh muka dengan tangan yang tidak bersih

Virus pada tangan boleh memasuki badan apabila seseorang menyentuh:

• Mata
• Hidung
• Mulut

4. Tingkatkan pengudaraan

Membuka tingkap atau meningkatkan aliran udara boleh membantu mengurangkan kepekatan partikel virus dalam ruang tertutup.

5. Kurangkan kontak apabila sedang sakit

Apabila mengalami simptom jangkitan pernafasan, kurangkan kontak rapat dengan orang lain, terutama individu berisiko tinggi.

CDC mengesyorkan individu yang sakit tinggal di rumah sehingga simptom keseluruhan semakin baik dan mereka bebas demam tanpa ubat penurun demam sekurang-kurangnya 24 jam, kemudian mengambil langkah berjaga-jaga tambahan untuk beberapa hari berikutnya.

6. Pertimbangkan pemakaian pelitup muka apabila sesuai

Pelitup muka boleh menjadi lapisan perlindungan tambahan terutama apabila seseorang sedang sakit atau berada dalam ruang sesak bersama individu berisiko tinggi.

7. Ikuti imunisasi yang disyorkan

Tidak terdapat satu “vaksin URTI” yang mencegah semua jangkitan saluran pernafasan atas kerana terlalu banyak virus boleh menjadi punca.

Walau bagaimanapun, vaksin tertentu boleh mencegah penyakit pernafasan tertentu seperti influenza dan COVID-19, manakala imunisasi RSV tersedia untuk kumpulan tertentu mengikut kelayakan dan garis panduan semasa.

Mitos dan Fakta Tentang URTI

Mitos 1: Semua URTI memerlukan antibiotik

Fakta: Majoriti selesema biasa dan URTI tidak spesifik berpunca daripada virus. Antibiotik tidak berkesan terhadap virus.

Mitos 2: Hingus hijau bermaksud jangkitan bakteria

Fakta: Lelehan hidung boleh berubah warna sepanjang jangkitan virus. Warna sahaja tidak menentukan keperluan antibiotik.

Mitos 3: Cuaca sejuk menyebabkan URTI

Fakta: Jangkitan disebabkan virus atau bakteria. Walaupun corak penyebaran sesetengah virus berubah mengikut musim, cuaca itu sendiri bukan mikroorganisma penyebab jangkitan.

Mitos 4: Antibiotik boleh mempercepatkan penyembuhan selesema

Fakta: Antibiotik tidak mempercepatkan pemulihan selesema virus dan penggunaan yang tidak perlu boleh menyebabkan kesan sampingan serta antimicrobial resistance.

Mitos 5: Batuk lebih seminggu bermaksud penyakit sudah menjadi pneumonia

Fakta: Batuk akibat jangkitan pernafasan akut boleh mengambil masa sehingga tiga atau empat minggu untuk hilang. Tanda seperti sesak nafas, sakit dada atau keadaan semakin merosot lebih membimbangkan.

Mitos 6: Semua URTI adalah penyakit yang sama

Fakta: URTI ialah istilah luas. Selesema biasa, faringitis, tonsilitis dan laringitis mempunyai ciri serta punca yang boleh berbeza.

Kesimpulan

Jangkitan saluran pernafasan atas atau URTI ialah istilah umum bagi jangkitan yang melibatkan hidung, sinus, tekak dan bahagian atas saluran pernafasan.

Kebanyakan kes yang tidak rumit disebabkan virus. Simptom seperti hidung berair, hidung tersumbat, sakit tekak dan batuk biasanya beransur pulih dengan rehat, pengambilan air mencukupi dan rawatan simptom yang sesuai.

Perkara paling penting untuk difahami ialah antibiotik bukan rawatan rutin untuk URTI. Antibiotik hanya berguna apabila terdapat jangkitan bakteria yang sesuai untuk dirawat.

Pada masa yang sama, jangan menganggap semua batuk dan selesema adalah ringan. Influenza, COVID-19 dan jangkitan saluran pernafasan bawah boleh mempunyai simptom awal yang hampir sama.

Dapatkan pemeriksaan jika simptom tidak semakin pulih, kembali menjadi lebih teruk atau berlaku dalam individu berisiko tinggi. Kesukaran bernafas, sakit dada, dehidrasi, kekeliruan, bibir kebiruan atau bayi sangat muda yang mengalami demam memerlukan perhatian perubatan segera.

Soalan Lazim Tentang URTI