MyHelp KKM: Cara Buat Aduan Buli Tempat Kerja Untuk Warga Kesihatan

Buli di tempat kerja bukan isu kecil, lebih-lebih lagi dalam sektor kesihatan. Hospital, klinik kesihatan, pejabat kesihatan daerah, makmal, farmasi dan pelbagai fasiliti Kementerian Kesihatan Malaysia beroperasi dalam suasana yang sangat menuntut: kerja syif, tekanan pesakit, kekurangan masa, beban dokumentasi, kes kecemasan dan keputusan klinikal yang perlu dibuat dengan cepat.

Namun, tekanan kerja tidak boleh dijadikan alasan untuk menghina, memalukan, mengugut, memencilkan atau menekan seseorang staf secara berulang.

Dalam konteks KKM, MyHelp ialah sistem pelaporan aduan berkenaan buli di tempat kerja khusus untuk warga kerja KKM. Portal rasmi KKM turut menyatakan bahawa warga KKM yang menjadi mangsa atau pengadu boleh melaporkan buli di tempat kerja melalui sistem MyHelp.

Artikel ini menerangkan apa itu MyHelp KKM, contoh buli tempat kerja, beza teguran biasa dengan buli, maklumat yang perlu disediakan sebelum membuat aduan dan langkah umum untuk menggunakan saluran ini.

Artikel ini bersifat pendidikan umum. Untuk prosedur terkini, rujuk laman rasmi KKM dan sistem MyHelp kerana skop, borang, proses serta syarat boleh berubah dari masa ke masa.

Apa Itu MyHelp KKM?

MyHelp KKM ialah sistem pelaporan aduan berkenaan buli di tempat kerja khusus untuk warga kerja Kementerian Kesihatan Malaysia. Paparan sistem MyHelp menyatakan bahawa aduan lengkap akan diproses oleh Unit Integriti KKM dan maklumat yang disalurkan akan dirahsiakan.

Secara mudah, MyHelp bukan saluran aduan umum pesakit tentang perkhidmatan hospital atau klinik. Ia lebih khusus kepada isu buli di tempat kerja yang melibatkan warga kerja KKM.

Ini penting kerana banyak orang keliru antara MyHelp, SisPAA dan saluran aduan lain.

Beza MyHelp KKM Dengan SisPAA KKM

MyHelp KKM ialah saluran khusus untuk aduan buli warga kerja KKM.

SisPAA KKM pula lebih berkaitan maklum balas orang awam terhadap perkhidmatan KKM seperti aduan, pertanyaan, cadangan atau penghargaan. Portal KKM juga membezakan kategori aduan awam seperti SisPAA KKM untuk fasiliti kerajaan dan “Aduan Buli” sebagai sistem aduan buli warga kerja KKM.

Secara ringkas:

Jadi, jika isu yang berlaku ialah layanan di kaunter, kelewatan temujanji atau maklum balas tentang fasiliti kesihatan, saluran yang sesuai mungkin bukan MyHelp. Tetapi jika isu itu melibatkan buli tempat kerja terhadap warga kerja KKM, MyHelp ialah saluran yang perlu diketahui.

Kenapa Isu Buli Tempat Kerja Dalam Sektor Kesihatan Perlu Diambil Serius?

Buli tempat kerja boleh kelihatan seperti “drama pejabat” dari luar, tetapi kesannya boleh mendalam. Dalam sektor kesihatan, ia bukan hanya menjejaskan individu yang dibuli. Ia juga boleh merosakkan budaya kerja, komunikasi pasukan dan akhirnya memberi kesan kepada kualiti perkhidmatan.

Pertubuhan Kesihatan Sedunia menyatakan bahawa persekitaran kerja yang selamat dan sihat merupakan hak asas, manakala kekurangan struktur sokongan di tempat kerja boleh menjejaskan keupayaan seseorang untuk menikmati kerja dan melakukan tugas dengan baik.

Dalam fasiliti kesihatan, staf perlu bekerjasama dengan pantas dan tepat. Jika budaya kerja dipenuhi ketakutan, penghinaan, dendam atau sikap menutup mulut, staf mungkin takut bertanya, takut melapor kesilapan dan takut menyuarakan risiko keselamatan.

Antara kesan buli tempat kerja termasuk:

• Tekanan emosi yang berpanjangan
• Hilang keyakinan diri
• Rasa takut untuk hadir bekerja
• Gangguan tidur
• Sukar fokus
• Burnout
• Hubungan kerja yang rosak
• Kecenderungan untuk berhenti kerja atau berpindah
• Risiko kesilapan kerana komunikasi pasukan terganggu

Apakah Maksud Buli Di Tempat Kerja?

Berdasarkan paparan MyHelp, “buli” merujuk kepada gangguan psikologi yang terdiri daripada kelakuan menindas secara kejam, jahat atau berdendam untuk mengaibkan atau merosakkan imej, kedudukan atau martabat seseorang pekerja atau sekumpulan pekerja. Ia termasuk teguran atau kritikan negatif yang berterusan dan tidak wajar, memencilkan seseorang daripada hubungan sosial serta mengumpat atau menyebarkan maklumat palsu. Definisi ini dipaparkan sebagai dipetik daripada Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia, 2002.

Maksudnya, buli tidak semestinya berbentuk fizikal. Ia boleh berlaku dalam bentuk psikologi, sosial, profesional, verbal dan digital.

Antara bentuk buli yang boleh berlaku di tempat kerja termasuk:

1. Buli lisan
   Contohnya menghina, menjerit, menyindir, menggunakan kata-kata kasar atau memalukan seseorang secara terbuka.
2. Buli psikologi
   Contohnya mengugut, menekan emosi, memperkecilkan keupayaan, mempermainkan keyakinan diri atau membuat seseorang rasa tidak bernilai.
3. Buli sosial
   Contohnya memencilkan seseorang daripada pasukan, tidak memberi maklumat penting atau sengaja mengasingkan staf daripada komunikasi kerja.
4. Buli profesional
   Contohnya memberi tugasan tidak munasabah sebagai hukuman, menghalang peluang latihan tanpa sebab yang jelas atau memanipulasi penilaian prestasi.
5. Buli digital
   Contohnya mesej menghina dalam WhatsApp kerja, menyebarkan tangkap layar untuk memalukan seseorang atau membuat sindiran terbuka di media sosial.
6. Penyalahgunaan kuasa
   Contohnya menggunakan kedudukan sebagai ketua, penyelia atau pegawai senior untuk menekan staf junior secara tidak adil.

Contoh Situasi Buli Tempat Kerja Dalam Fasiliti Kesihatan

Tidak semua konflik kerja ialah buli. Namun, jika tingkah laku itu berulang, tidak wajar, menjatuhkan maruah atau bertujuan menekan seseorang, ia perlu diberi perhatian.

Berikut contoh situasi yang boleh dinilai sebagai buli bergantung kepada konteks, bukti dan kekerapan:

1. Dimalukan di hadapan orang ramai

Seorang staf dimarahi secara kasar di hadapan pesakit, rakan sekerja atau staf junior dengan kata-kata menghina, bukan sekadar diberi teguran profesional.

Contoh:

• “Awak ni memang tak guna.”
• “Saya tak tahu macam mana awak boleh jadi staf KKM.”
• “Semua orang tengok, inilah contoh pekerja yang menyusahkan.”

2. Kritikan negatif yang berterusan

Kesilapan kecil digunakan berulang kali untuk menghentam seseorang, walaupun isu telah diperbaiki. Kritikan bukan lagi bertujuan membimbing, tetapi menjatuhkan.

3. Dipencilkan daripada pasukan

Staf sengaja tidak dimasukkan dalam group kerja, tidak diberi maklumat penting, tidak diberitahu perubahan jadual atau dibiarkan “terkapai-kapai” supaya nampak tidak kompeten.

4. Beban kerja tidak munasabah sebagai hukuman

Seseorang diberi tugasan jauh lebih berat berbanding rakan lain tanpa alasan operasi yang munasabah, atau jadualnya sengaja disusun untuk menghukum.

5. Ugutan terhadap kerjaya

Contohnya ugutan markah prestasi, posting, cuti, kursus atau peluang latihan jika staf tidak mengikut kehendak peribadi seseorang.

6. Fitnah dan penyebaran maklumat palsu

Gosip atau tuduhan tidak benar disebarkan sehingga merosakkan reputasi, hubungan kerja atau peluang kerjaya mangsa.

7. Gangguan dalam saluran digital

Contohnya sindiran dalam group WhatsApp, mesej menghina selepas waktu kerja, tekanan berulang melalui Telegram, atau screenshot peribadi disebarkan untuk memalukan staf.

Teguran Kerja Biasa Atau Buli? Ini Bezanya

Ini bahagian yang paling penting. Dalam sektor kesihatan, teguran memang perlu berlaku. Kesilapan prosedur, kelewatan, dokumentasi tidak lengkap atau pelanggaran keselamatan pesakit perlu diperbetulkan.

Namun, teguran profesional tidak sama dengan buli.

Teguran kerja yang munasabah biasanya:

• Berkaitan tugas atau prestasi sebenar
• Ada fakta dan contoh jelas
• Disampaikan secara profesional
• Bertujuan membetulkan kesilapan
• Tidak menghina rupa, latar belakang, maruah atau peribadi
• Tidak dibuat secara berulang untuk menjatuhkan
• Memberi ruang untuk penambahbaikan

Buli tempat kerja pula biasanya:

• Berulang dan berterusan
• Bersifat menghina atau memalukan
• Tidak berkadar dengan kesilapan
• Menggunakan kuasa secara tidak adil
• Bertujuan menekan, mengasingkan atau menjatuhkan
• Melibatkan ugutan, fitnah atau manipulasi
• Menyebabkan mangsa takut, tertekan atau hilang fungsi kerja

Contoh perbandingan:

Siapa Boleh Menggunakan MyHelp KKM?

MyHelp ditujukan kepada warga kerja KKM yang menjadi mangsa atau pengadu bagi isu buli di tempat kerja. Portal KKM menyatakan warga KKM yang menjadi mangsa atau pengadu boleh melaporkan buli di tempat kerja melalui sistem MyHelp KKM.

Golongan yang patut tahu tentang sistem ini termasuk:

• Pegawai perubatan
• Pegawai perubatan siswazah
• Jururawat
• Penolong pegawai perubatan
• Pegawai farmasi
• Pegawai kesihatan persekitaran
• Pembantu perawatan kesihatan
• Staf makmal
• Staf pentadbiran
• Staf sokongan hospital atau klinik
• Pegawai kontrak atau tetap
• Penyelia dan ketua unit
• Staf di pejabat kesihatan, hospital, klinik, institusi latihan atau jabatan berkaitan KKM

Namun, jika isu melibatkan ancaman keselamatan fizikal, risiko mencederakan diri, gangguan seksual, jenayah, rasuah atau salah laku serius lain, saluran tambahan mungkin diperlukan mengikut kesesuaian kes. Jangan bergantung kepada satu saluran sahaja jika keselamatan sedang terancam.

Maklumat Yang Patut Disediakan Sebelum Membuat Aduan

Aduan yang kuat bukan aduan yang paling panjang. Aduan yang kuat ialah aduan yang jelas, tersusun, berfakta dan disokong bukti.

Sebelum membuat aduan, sediakan maklumat berikut.

1. Kronologi kejadian

Catat secara objektif:

• Tarikh kejadian
• Masa kejadian
• Lokasi kejadian
• Nama individu terlibat
• Nama saksi jika ada
• Apa yang berlaku
• Perkataan atau tindakan spesifik yang digunakan
• Kekerapan kejadian
• Kesan kepada kerja atau kesihatan

Contoh ayat yang lebih baik:

“Pada 14 Mei 2026, sekitar jam 8.15 pagi di kaunter klinik, saya dimarahi di hadapan tiga rakan sekerja dan dua pesakit dengan ayat ‘awak memang menyusahkan semua orang’. Kejadian seperti ini berlaku sekurang-kurangnya lima kali dalam bulan yang sama.”

Ayat seperti ini lebih berguna berbanding:

“Saya selalu dibuli oleh ketua saya.”

2. Bukti bertulis atau digital

Simpan bukti yang berkaitan seperti:

• Screenshot mesej WhatsApp atau Telegram
• Email
• Memo
• Arahan bertulis
• Jadual tugas
• Rekod perubahan syif
• Nota mesyuarat
• Surat tunjuk sebab jika berkaitan
• Rekod permohonan cuti atau latihan
• Tangkap layar media sosial jika gangguan berlaku secara terbuka

Pastikan bukti disimpan dengan selamat. Jangan ubah suai bukti. Jangan menyebarkan bukti secara terbuka jika ia melibatkan maklumat sulit, data pesakit atau maklumat dalaman jabatan.

3. Saksi kejadian

Jika ada rakan sekerja yang melihat atau mendengar kejadian, catat nama mereka. Tetapi jangan paksa orang menjadi saksi. Sesetengah orang mungkin takut atau belum bersedia.

4. Rekod kesan kepada kesihatan

Jika tekanan sudah memberi kesan kepada kesihatan, catat perkara seperti:

• Sukar tidur
• Serangan panik
• Hilang selera makan
• Sakit kepala atau sakit perut akibat stres
• Cuti sakit
• Rujukan kaunseling
• Rawatan di klinik
• Kemerosotan fungsi kerja
• Rasa takut untuk hadir bekerja

Ini bukan untuk “mendramakan” aduan. Ia membantu menunjukkan kesan sebenar terhadap kesejahteraan pekerja.

5. Usaha penyelesaian awal jika ada

Jika anda pernah cuba menyelesaikan isu, catat juga:

• Pernah berbincang dengan penyelia
• Pernah mendapatkan nasihat HR
• Pernah meminta mediasi
• Pernah membuat aduan dalaman
• Pernah mendapatkan sokongan kaunselor
• Pernah memaklumkan kepada ketua yang lebih tinggi

Cara Buat Aduan Buli Melalui MyHelp KKM

Berikut ialah panduan umum. Paparan sistem boleh berubah, jadi rujuk arahan terkini di laman MyHelp.

Langkah 1: Masuk ke laman MyHelp

Masuk ke laman rasmi MyHelp di alamat myhelp.spab.gov.my. FAQ MyHelp menyatakan aduan boleh dibuat melalui laman sesawang tersebut.

Langkah 2: Pilih aduan atau maklum balas baharu

Pada paparan sistem, pengguna boleh memilih bahagian aduan atau maklum balas baharu. Pastikan anda memilih kategori yang paling tepat.

Langkah 3: Isi maklumat yang diminta

Isi maklumat pengadu, maklumat tempat kerja dan butiran kejadian dengan jelas. Elakkan ayat terlalu umum. Fokus kepada fakta.

Gunakan struktur ini:

1. Siapa terlibat
2. Apa yang berlaku
3. Bila berlaku
4. Di mana berlaku
5. Siapa saksi
6. Bukti yang ada
7. Kesan kepada diri atau kerja
8. Tindakan awal yang sudah diambil

Langkah 4: Semak semula aduan

Sebelum menghantar, semak:

• Adakah tarikh betul?
• Adakah nama dieja dengan tepat?
• Adakah kronologi mudah difahami?
• Adakah bukti disebut dengan jelas?
• Adakah ayat terlalu emosional atau bersifat tuduhan tanpa fakta?
• Adakah maklumat sulit pesakit tidak didedahkan secara tidak perlu?

Langkah 5: Hantar aduan

Hantar aduan setelah yakin maklumat lengkap. Berdasarkan FAQ MyHelp, KKM akan mengeluarkan nombor kes selepas aduan diproses.

Langkah 6: Simpan nombor rujukan

Simpan nombor kes atau nombor rujukan. Ini penting untuk semakan susulan.

Langkah 7: Semak status aduan

Paparan MyHelp turut menyediakan fungsi semak aduan atau maklum balas. Gunakan fungsi ini untuk memantau perkembangan jika tersedia.

Apa Berlaku Selepas Aduan Dihantar?

Paparan MyHelp menyatakan bahawa aduan lengkap akan diproses oleh Unit Integriti KKM dan maklumat yang disalurkan akan dirahsiakan.

Secara umum, proses susulan boleh melibatkan:

• Semakan awal aduan
• Pengeluaran nombor kes
• Permintaan maklumat tambahan
• Semakan dokumen atau bukti
• Rujukan kepada pihak berkaitan
• Tindakan mengikut tatacara dalaman KKM
• Pemakluman status mengikut saluran sistem

Namun, jangan andaikan semua kes akan melalui laluan yang sama. Kes yang berbeza mungkin memerlukan tindakan yang berbeza bergantung kepada tahap keseriusan, bukti, lokasi, pihak terlibat dan skop bidang kuasa.

Kesilapan Yang Perlu Dielakkan Semasa Membuat Aduan

1. Menulis terlalu umum

Aduan seperti “dia selalu buli saya” sukar dinilai tanpa butiran. Nyatakan contoh kejadian, tarikh, lokasi, saksi dan kesan.

2. Menyerang peribadi tanpa fakta

Elakkan ayat seperti “dia memang jahat”, “dia psiko” atau “semua orang benci dia”. Tulis fakta, bukan label.

3. Tidak menyimpan bukti

Bukti digital boleh hilang. Simpan screenshot, email atau dokumen berkaitan secara tersusun.

4. Menyebarkan isu di media sosial sebelum guna saluran rasmi

Ini boleh menjejaskan privasi, reputasi, siasatan dan mungkin membuka risiko tindakan lain. Gunakan saluran rasmi terlebih dahulu, kecuali dalam situasi kecemasan atau keselamatan.

5. Mendedahkan maklumat pesakit

Dalam sektor kesihatan, kerahsiaan pesakit sangat penting. Jangan memasukkan maklumat pesakit secara tidak perlu dalam aduan.

6. Menunggu terlalu lama

Jika kejadian berulang, mula catat kronologi lebih awal. Jangan tunggu sehingga semua bukti hilang atau ingatan menjadi kabur.

Jika Takut Membuat Aduan, Apa Yang Boleh Dilakukan?

Rasa takut itu normal, terutama jika pihak yang didakwa membuli mempunyai kuasa, jawatan atau pengaruh. Tetapi takut tidak bermakna anda perlu berdiam diri selama-lamanya.

Langkah yang boleh dipertimbangkan:

1. Tulis kronologi dahulu
   Jangan terus buat keputusan dalam keadaan terlalu emosi. Tulis semua kejadian secara objektif.
2. Dapatkan nasihat orang dipercayai
   Boleh berbincang dengan rakan sekerja yang matang, penyelia yang selamat, pegawai sumber manusia, pegawai integriti, kaunselor atau wakil persatuan jika sesuai.
3. Simpan bukti secara selamat
   Jangan ugut pihak lain dengan bukti. Simpan untuk proses aduan rasmi.
4. Jaga keselamatan emosi dan fizikal
   Jika anda rasa tidak selamat, cari bantuan segera. Jangan tunggu sehingga keadaan menjadi lebih buruk.
5. Dapatkan bantuan kesihatan mental jika perlu
   Jika stres menyebabkan gangguan tidur, serangan panik, kemurungan atau fikiran mencederakan diri, dapatkan bantuan profesional segera.

Peranan Ketua Jabatan Dan Penyelia

Artikel ini bukan hanya untuk mangsa. Ketua jabatan, penyelia, pegawai senior dan pengurus unit juga perlu membaca isu ini dengan serius.

Budaya kerja yang tegas tidak sama dengan budaya kerja yang membuli. Sektor kesihatan memang memerlukan disiplin, ketepatan dan prestasi tinggi. Tetapi disiplin tidak memerlukan penghinaan. Teguran tidak memerlukan ugutan. Kepimpinan tidak memerlukan menakut-nakutkan staf.

Ketua yang baik perlu:

• Menegur berdasarkan fakta
• Mengelakkan penghinaan peribadi
• Memberi maklum balas secara profesional
• Mendengar penjelasan staf
• Mengurus konflik secara adil
• Tidak menggunakan jadual atau penilaian sebagai senjata
• Mengambil aduan buli dengan serius
• Mewujudkan budaya melapor yang selamat

Tempat kerja yang sihat bukan tempat yang tiada teguran. Tempat kerja yang sihat ialah tempat teguran dibuat secara adil, profesional dan tidak menjatuhkan maruah.

Kesan Buli Tempat Kerja Kepada Kesihatan Mental

Buli tempat kerja boleh memberi kesan besar kepada kesihatan mental. WHO menekankan bahawa persekitaran kerja yang selamat dan sihat boleh mengurangkan ketegangan dan konflik di tempat kerja, manakala kekurangan sokongan boleh menjejaskan kehadiran, prestasi dan keupayaan seseorang untuk bekerja dengan baik.

Tanda tekanan yang perlu diberi perhatian termasuk:

• Sukar tidur
• Kerap menangis
• Rasa takut pergi kerja
• Mudah marah
• Hilang minat terhadap kerja
• Rasa tidak berguna
• Sukar fokus
• Letih melampau
• Sakit kepala atau sakit perut akibat stres
• Serangan panik
• Fikiran untuk mencederakan diri

Jika anda mengalami fikiran untuk mencederakan diri atau rasa tidak selamat, dapatkan bantuan segera daripada perkhidmatan kecemasan, fasiliti kesihatan berdekatan atau individu dipercayai. Jangan tunggu proses aduan pentadbiran jika keselamatan diri sedang terancam.

Kesimpulan

MyHelp KKM ialah saluran penting untuk warga kesihatan melaporkan buli di tempat kerja. Kewujudan sistem ini menunjukkan bahawa isu buli bukan perkara remeh dan tidak patut disapu di bawah karpet.

Namun, aduan yang berkesan perlu dibuat dengan teliti. Catat kronologi, simpan bukti, bezakan antara teguran profesional dan buli sebenar, serta gunakan saluran rasmi yang sesuai. Dalam masa yang sama, ketua jabatan dan penyelia juga perlu sedar bahawa kepimpinan yang tegas tidak boleh bercampur dengan penghinaan, ugutan atau penyalahgunaan kuasa.

Sektor kesihatan memerlukan staf yang kuat, fokus dan berdaya tahan. Tetapi daya tahan tidak bermaksud membiarkan budaya kerja toksik berterusan. Tempat kerja yang selamat secara psikologi bukan kemewahan. Ia asas kepada perkhidmatan kesihatan yang lebih baik.

Soalan Lazim Tentang MyHelp KKM