Mengapa Merokok Berbahaya? Kesan Rokok terhadap Tubuh dan Kesihatan

Bahaya merokok sering dikaitkan dengan kanser paru-paru. Namun, kesan rokok sebenarnya jauh lebih luas. Asap rokok yang disedut membawa pelbagai bahan kimia ke dalam paru-paru sebelum sebahagiannya memasuki aliran darah dan bergerak ke seluruh tubuh.

Akibatnya, merokok bukan sahaja menjejaskan sistem pernafasan tetapi turut meningkatkan risiko penyakit jantung, strok, penyakit pulmonari obstruktif kronik atau COPD, diabetes jenis 2, masalah reproduktif dan pelbagai jenis kanser. CDC menyatakan bahawa merokok boleh membahayakan hampir setiap organ dalam tubuh.

Kesan ini tidak semestinya muncul dengan serta merta. Seseorang boleh merokok selama bertahun tahun tanpa mengalami gejala yang ketara, sedangkan perubahan pada salur darah, paru-paru dan sel tubuh sudah pun berlaku.

Merokok juga bukan masalah yang hanya melibatkan orang yang memegang rokok tersebut. Ahli keluarga, kanak-kanak, rakan sekerja dan orang lain yang terdedah kepada asap rokok turut boleh mengalami kesan kesihatan. WHO menegaskan bahawa tiada tahap pendedahan kepada asap rokok pasif yang boleh dianggap selamat.

Jadi, apakah sebenarnya yang berlaku kepada tubuh apabila seseorang merokok?

Mengapa Merokok Berbahaya kepada Kesihatan?

Rokok berbahaya kerana pembakaran tembakau menghasilkan campuran bahan kimia yang boleh memasuki sistem pernafasan. Sebahagian bahan ini bersifat toksik, boleh merosakkan sel dan salur darah, manakala sebahagiannya mempunyai sifat karsinogenik atau boleh menyebabkan kanser.

Pada masa yang sama, rokok membekalkan nikotin yang mempunyai sifat ketagihan yang kuat. WHO menyatakan bahawa nikotin sangat menyebabkan ketagihan dan turut mempunyai kesan terhadap sistem kardiovaskular.

Ini menghasilkan dua masalah serentak:

1. Tubuh terdedah berulang kali kepada bahan berbahaya daripada asap rokok.
2. Ketagihan nikotin menyebabkan seseorang sukar menghentikan pendedahan tersebut.

Sebab itulah berhenti merokok tidak semudah sekadar membuat keputusan untuk “tidak membeli rokok lagi”.

Nikotin dan Ketagihan Rokok

Nikotin boleh sampai ke otak dengan cepat selepas seseorang menyedut asap rokok. Ia mempengaruhi sistem ganjaran otak dan boleh menghasilkan sensasi yang dianggap menyenangkan atau melegakan buat sementara waktu.

Apabila penggunaan nikotin berlaku berulang kali, otak menyesuaikan diri terhadap kehadirannya. Akhirnya, seseorang mungkin memerlukan nikotin untuk berasa seperti biasa.

Apabila nikotin dihentikan, gejala withdrawal boleh berlaku, termasuk:

• keinginan kuat untuk merokok
• mudah marah
• gelisah
• sukar menumpukan perhatian
• gangguan tidur
• perubahan selera makan
• rasa tidak selesa atau murung

Ketagihan ini menerangkan mengapa ramai perokok pernah cuba berhenti beberapa kali sebelum berjaya. Ia bukan semata mata isu kekurangan disiplin atau kemahuan. Rawatan tingkah laku dan ubat tertentu boleh meningkatkan peluang seseorang untuk berhenti.

Karbon Monoksida dan Kekurangan Oksigen

Pembakaran rokok turut menghasilkan karbon monoksida.

Gas ini boleh memasuki darah melalui paru-paru dan mengikat hemoglobin, iaitu protein dalam sel darah merah yang membawa oksigen. Apabila karbon monoksida mengambil tempat pada hemoglobin, keupayaan darah untuk mengangkut oksigen dengan berkesan boleh terjejas.

Ini menambahkan beban kepada sistem kardiovaskular kerana tubuh masih memerlukan bekalan oksigen yang mencukupi ke jantung, otak, otot dan organ lain.

Selepas seseorang berhenti merokok, tahap karbon monoksida dalam darah mula menurun dalam tempoh yang relatif singkat.

Bagaimana Asap Rokok Boleh Mempengaruhi Seluruh Tubuh?

Apabila asap disedut, kesannya tidak berhenti di paru-paru.

Secara ringkas:

Asap rokok disedut → bahan kimia masuk ke paru-paru → sebahagian memasuki darah → bahan beredar melalui salur darah → pelbagai organ terdedah

Pendedahan yang berulang boleh menyebabkan keradangan, tekanan oksidatif, kerosakan pada salur darah dan perubahan pada sel. Merokok juga boleh menjejaskan fungsi sistem imun.

Kesan Merokok terhadap Paru-Paru

Paru-paru merupakan antara organ yang menerima pendedahan paling langsung daripada asap rokok.

Saluran pernafasan mengalami iritasi

Saluran pernafasan mempunyai mekanisme semula jadi untuk membantu menyingkirkan lendir, habuk dan bahan asing. Asap rokok boleh merosakkan sistem pertahanan ini serta menyebabkan keradangan saluran pernafasan.

Sesetengah perokok mula mengalami:

• batuk yang kerap
• kahak
• bunyi wheezing
• semput
• cepat penat ketika melakukan aktiviti fizikal

Gejala sebegini tidak sepatutnya dianggap sebagai perkara normal semata mata kerana seseorang telah lama merokok.

COPD

Merokok merupakan penyebab utama penyakit pulmonari obstruktif kronik atau COPD. COPD merangkumi keadaan seperti bronkitis kronik dan emfisema yang menyebabkan aliran udara keluar dan masuk ke paru-paru semakin terhad.

Pesakit mungkin mengalami:

• semput yang semakin ketara
• batuk kronik
• penghasilan kahak
• kurang mampu melakukan aktiviti
• jangkitan pernafasan yang lebih kerap

Kerosakan struktur paru-paru akibat COPD tidak semestinya boleh dipulihkan sepenuhnya. Namun, berhenti merokok boleh membantu memperlahankan kemerosotan fungsi paru-paru dan mengurangkan simptom.

Kanser paru-paru

Merokok merupakan faktor risiko utama kanser paru-paru. Risiko bertambah apabila pendedahan kepada asap rokok meningkat dari segi tempoh dan jumlah.

Bagaimanapun, penting untuk tidak membuat kesimpulan bahawa semua pesakit kanser paru-paru ialah perokok. Kanser paru-paru juga boleh berlaku pada individu yang tidak pernah merokok.

Kesan Merokok terhadap Jantung dan Salur Darah

Ramai orang menganggap rokok terutama sebagai masalah paru-paru, sedangkan kesannya terhadap sistem kardiovaskular sangat besar.

Merokok boleh:

• merosakkan sel yang melapisi salur darah
• menggalakkan pembentukan plak
• menyebabkan salur darah menjadi lebih sempit
• meningkatkan kecenderungan darah untuk membeku
• menjejaskan profil lipid tertentu

Perubahan ini meningkatkan risiko aterosklerosis, penyakit jantung koronari, serangan jantung, strok, penyakit arteri periferi dan aneurisma aorta abdomen.

CDC menganggarkan bahawa perokok mempunyai risiko penyakit jantung koronari dan strok sekitar dua hingga empat kali lebih tinggi berbanding bukan perokok. Malah, tanda awal penyakit kardiovaskular boleh berlaku dalam kalangan individu yang merokok kurang daripada lima batang sehari.

Bagaimana serangan jantung boleh berlaku?

Secara mudah:

Kerosakan salur darah → pembentukan plak → plak pecah → darah beku terbentuk → salur darah jantung tersumbat → serangan jantung

Mekanisme yang hampir sama boleh mengganggu bekalan darah ke otak dan menyebabkan strok.

Adakah Merokok Sedikit Masih Berbahaya?

Ya.

Idea bahawa hanya “perokok tegar” perlu bimbang adalah salah. Kajian menunjukkan bahawa merokok dalam jumlah yang rendah masih dikaitkan dengan peningkatan risiko kematian dan penyakit berbanding individu yang tidak pernah merokok.

Khususnya bagi penyakit kardiovaskular, risiko tidak berkurang secara mudah mengikut bilangan rokok. Merokok beberapa batang sehari bukan bermaksud seseorang hanya mempunyai sebahagian kecil daripada risiko seorang perokok berat.

Oleh itu, tidak ada jumlah rokok harian yang patut dianggap sebagai sasaran “selamat”.

Mengurangkan bilangan rokok mungkin menjadi sebahagian daripada proses menuju berhenti, tetapi sasaran kesihatan yang lebih baik ialah berhenti sepenuhnya.

Kesan Merokok terhadap Otak

Kesan utama rokok terhadap otak datang melalui dua laluan penting.

Pertama ialah ketagihan nikotin, yang menjadikan seseorang terdorong untuk menggunakan rokok berulang kali.

Kedua ialah kesan terhadap salur darah. Kerana merokok meningkatkan aterosklerosis dan kecenderungan pembentukan darah beku, ia juga meningkatkan risiko strok.

Strok boleh menyebabkan:

• kelemahan atau lumpuh sebelah badan
• kesukaran bercakap
• masalah menelan
• gangguan penglihatan
• masalah memori
• kecacatan jangka panjang
• kematian

Ini merupakan satu lagi sebab mengapa berhenti merokok merupakan langkah penting dalam penjagaan kesihatan kardiovaskular dan otak.

Kesan Merokok terhadap Mulut dan Gigi

Asap rokok bersentuhan secara langsung dengan mulut setiap kali seseorang merokok.

Penggunaan tembakau dikaitkan dengan:

• penyakit gusi
• kehilangan gigi
• masalah kesihatan oral
• peningkatan risiko kanser mulut serta beberapa kanser kepala dan leher

CDC menyenaraikan penggunaan tembakau sebagai faktor penting bagi penyakit gusi dan kehilangan gigi.

Selain kesan perubatan, perokok juga sering berdepan masalah seperti bau nafas dan perubahan warna gigi.

Pemeriksaan pergigian berkala penting, terutama jika seseorang mempunyai luka mulut, tompok yang tidak sembuh, pendarahan luar biasa, benjolan atau kesukaran menelan yang berpanjangan.

Merokok dan Risiko Kanser

Hubungan antara rokok dan kanser tidak terhad kepada paru-paru.

National Cancer Institute menyatakan bahawa merokok menyebabkan kanser pada beberapa lokasi termasuk:

• paru-paru
• mulut dan tekak
• laring
• esofagus
• perut
• hati
• pankreas
• buah pinggang
• pundi kencing
• serviks
• kolon dan rektum

Ia juga dikaitkan secara kausal dengan leukemia mieloid akut.

Mengapa organ yang jauh daripada paru-paru turut terjejas?

Salah satu sebabnya ialah bahan kimia daripada asap rokok boleh memasuki aliran darah. Bahan tersebut dan produk metabolisme tubuh kemudiannya boleh sampai ke pelbagai tisu dan organ.

Kanser berlaku apabila perubahan tertentu pada DNA membolehkan sel membesar dan membahagi secara tidak terkawal. Pendedahan berulang kepada bahan karsinogen daripada asap tembakau meningkatkan peluang berlakunya kerosakan yang menyumbang kepada proses tersebut.

Kesan Merokok terhadap Sistem Imun dan Penyakit Lain

Kesan rokok sangat luas sehingga beberapa keadaan yang jarang dikaitkan oleh orang awam dengan merokok sebenarnya mempunyai hubungan yang telah dibuktikan.

Merokok boleh menggalakkan keradangan dan menjejaskan fungsi imun. Ia juga dikaitkan dengan risiko lebih tinggi bagi beberapa keadaan seperti:

• diabetes jenis 2
• rheumatoid arthritis
• katarak
• degenerasi makula berkaitan usia
• osteoporosis
• beberapa jangkitan pernafasan

CDC turut menyenaraikan diabetes jenis 2, penyakit mata tertentu dan gangguan sistem imun antara kesan penyakit yang disebabkan atau dipengaruhi oleh merokok.

Ini menunjukkan sekali lagi bahawa kesan rokok tidak boleh dinilai hanya dengan melihat keadaan paru-paru seseorang.

Merokok dan Penyembuhan Tubuh

Peredaran darah yang baik dan bekalan oksigen yang mencukupi diperlukan apabila tubuh cuba membaiki tisu.

Merokok boleh mengganggu proses ini melalui kesannya terhadap salur darah, oksigenasi dan keradangan. Dalam konteks klinikal, penggunaan tembakau boleh menjadi faktor penting apabila doktor menilai risiko pembedahan serta proses pemulihan seseorang.

Sebab itu doktor mungkin menasihatkan pesakit untuk berhenti merokok sebelum prosedur tertentu.

Berhenti bukan sahaja membantu mengurangkan risiko penyakit pada masa hadapan, tetapi juga boleh menjadi sebahagian penting daripada persediaan kesihatan apabila tubuh perlu sembuh.

Kesan Merokok terhadap Kesuburan

Merokok boleh memberi kesan kepada kesihatan reproduktif lelaki dan wanita.

CDC menyatakan bahawa merokok boleh menyebabkan masalah kesuburan pada kedua dua jantina.

Pada lelaki, merokok juga dikaitkan dengan masalah fungsi seksual dan kesihatan reproduktif.

Pada wanita, kesannya boleh merangkumi kesukaran untuk hamil serta risiko berkaitan kehamilan.

Sekiranya pasangan sedang merancang untuk mendapatkan anak, berhenti merokok merupakan salah satu perubahan gaya hidup penting yang boleh dipertimbangkan bersama penjagaan kesihatan yang sesuai.

Bahaya Merokok Semasa Hamil

Merokok semasa hamil bukan sahaja mendedahkan ibu kepada toksin tetapi turut mempengaruhi persekitaran tempat janin berkembang.

Merokok sebelum atau semasa kehamilan boleh menyebabkan masalah kesihatan kepada ibu dan bayi. Ia dikaitkan dengan kelahiran pramatang, berat lahir rendah, gangguan pertumbuhan janin dan beberapa komplikasi lain. Pendedahan asap rokok pasif semasa kehamilan juga berbahaya.

Berhenti sebelum hamil adalah pilihan terbaik. Namun, jika seseorang masih merokok ketika mengetahui dirinya hamil, masih ada manfaat untuk berhenti pada bila bila masa sepanjang kehamilan.

Wanita hamil yang mahu berhenti sebaiknya berbincang dengan doktor atau profesional kesihatan mengenai pendekatan paling sesuai, terutama sebelum menggunakan sebarang ubat atau produk nikotin.

Bahaya Asap Rokok kepada Perokok Pasif

Perokok pasif ialah individu yang tidak merokok tetapi menyedut asap daripada rokok yang terbakar atau asap yang dihembuskan oleh orang yang merokok.

WHO dan CDC menegaskan bahawa tiada tahap pendedahan kepada asap rokok pasif yang dianggap selamat.

Dalam kalangan orang dewasa yang tidak merokok, pendedahan kepada asap rokok pasif boleh menyebabkan:

• penyakit jantung koronari
• strok
• kanser paru-paru

CDC menganggarkan bahawa pendedahan sedemikian meningkatkan risiko penyakit jantung koronari sekitar 25 hingga 30 peratus dan risiko strok sekitar 20 hingga 30 peratus dalam kalangan bukan perokok.

Kesan terhadap kanak-kanak

Kanak-kanak yang terdedah kepada asap rokok mempunyai risiko lebih tinggi mengalami:

• jangkitan pernafasan
• jangkitan telinga
• serangan asma
• simptom pernafasan
• pertumbuhan paru-paru yang lebih perlahan

Pada bayi, pendedahan asap rokok turut dikaitkan secara kausal dengan sindrom kematian bayi mengejut atau SIDS.

Adakah Merokok di Tepi Tingkap Mencukupi?

Membuka tingkap, memasang kipas atau merokok di bilik yang berbeza bukan strategi yang boleh menjamin orang lain bebas daripada pendedahan asap rokok.

Pendekatan paling praktikal ialah menjadikan:

• rumah
• kenderaan
• ruang tertutup yang dikongsi

sebagai kawasan bebas rokok.

Jangan merokok di dalam kereta walaupun tingkap dibuka, terutama apabila terdapat kanak-kanak atau wanita hamil.

Jika anda perlu merokok sementara masih dalam proses berhenti, lakukan di luar dan jauh daripada pintu, tingkap serta orang lain.

Apa Itu Thirdhand Smoke?

Selain asap yang masih berada di udara, bahan daripada asap tembakau boleh meninggalkan sisa pada:

• pakaian
• rambut
• sofa
• langsir
• dinding
• lantai
• tempat duduk kereta
• permukaan lain

Sisa ini dikenali sebagai thirdhand smoke.

Penyelidikan menunjukkan bahawa sisa tembakau boleh kekal pada permukaan untuk tempoh yang panjang. Namun, bukti mengenai magnitud risiko kesihatan thirdhand smoke masih tidak seteguh bukti bagi merokok aktif dan secondhand smoke.

Jadi, tidak tepat untuk menyamakan semua tahap risiko tersebut. Walau bagaimanapun, konsep ini menguatkan sebab mengapa rumah dan kereta bebas rokok merupakan pilihan yang lebih baik.

Adakah Rokok Light atau Mild Lebih Selamat?

Tidak.

Rokok yang pernah dipasarkan sebagai “light”, “low tar”, “mild” atau istilah seumpamanya tidak terbukti lebih selamat daripada rokok biasa.

Reka bentuk tertentu boleh menyebabkan bacaan tar lebih rendah apabila diuji menggunakan mesin. Namun, manusia tidak merokok seperti mesin. Perokok boleh mengambil sedutan yang lebih dalam, lebih lama atau lebih kerap dan akhirnya terdedah kepada jumlah bahan berbahaya yang tidak jauh berbeza.

National Cancer Institute menyimpulkan bahawa rokok light tidak mengurangkan risiko kesihatan akibat merokok.

Maka menukar daripada satu jenis rokok kepada rokok yang kelihatan lebih “ringan” bukan pengganti kepada berhenti merokok.

Bagaimana dengan Vape?

Vape tidak sepatutnya dianggap sebagai “wap air” biasa. Aerosol yang dihidu boleh mengandungi nikotin serta bahan lain, dan nikotin sendiri mempunyai sifat ketagihan.

WHO menegaskan bahawa produk rokok elektronik bukan produk tanpa risiko dan nikotin boleh menyebabkan ketagihan.

Untuk orang yang tidak menggunakan rokok atau nikotin, pilihan terbaik bukanlah memulakan penggunaan vape.

Bagi perokok yang mahu berhenti, strategi rawatan sebaiknya dinilai berdasarkan bukti, keadaan kesihatan individu dan pilihan rawatan yang tersedia. Topik perbandingan risiko vape dengan rokok memerlukan perbincangan tersendiri kerana kedua duanya tidak patut dianggap produk yang sama.

Apa Berlaku Selepas Berhenti Merokok?

Salah satu salah faham terbesar ialah seseorang yang telah merokok selama bertahun tahun tidak lagi mendapat manfaat jika berhenti.

Itu tidak benar.

CDC menyatakan bahawa berhenti merokok memberi manfaat pada semua peringkat umur, termasuk bagi mereka yang telah lama atau banyak merokok.

Antara perubahan yang berlaku selepas berhenti termasuk:

Sekitar 20 minit

Kadar denyutan jantung mula menurun.

Sekitar 12 jam

Paras karbon monoksida dalam darah turun ke tahap normal.

Sekitar 2 minggu hingga 3 bulan

Fungsi paru-paru mula bertambah baik dan risiko serangan jantung mula menurun.

Sekitar 1 hingga 9 bulan

Batuk dan semput boleh berkurang.

Garis masa ini merupakan gambaran umum. Tahap pemulihan sebenar berbeza mengikut individu, sejarah merokok dan penyakit yang telah wujud.

Dalam tempoh lebih panjang, risiko penyakit jantung, strok dan beberapa jenis kanser terus berkurang. Risiko serangan jantung menurun dengan ketara dalam satu hingga dua tahun selepas berhenti, manakala risiko penyakit jantung koronari terus menghampiri risiko individu yang tidak merokok apabila tempoh berhenti semakin panjang.

Risiko kanser juga menurun dari masa ke masa. Sebagai contoh, risiko kanser paru-paru turun kira kira separuh selepas sekitar 10 hingga 15 tahun berhenti berbanding jika seseorang terus merokok.

Adakah Terlambat untuk Berhenti?

Tidak.

Berhenti lebih awal memberikan manfaat yang lebih besar kerana tempoh pendedahan kepada asap rokok lebih pendek. Namun, manfaat kesihatan masih berlaku walaupun seseorang berhenti pada usia yang lebih lanjut atau selepas bertahun tahun merokok.

Berhenti juga bermanfaat bagi orang yang sudah mempunyai:

• penyakit jantung koronari
• COPD
• penyakit lain berkaitan merokok

Dalam pesakit COPD, berhenti boleh membantu memperlahankan kehilangan fungsi paru-paru. Bagi mereka yang mempunyai penyakit jantung, berhenti boleh mengurangkan risiko serangan jantung seterusnya dan kematian akibat penyakit jantung.

Jadi, “sudah terlambat” bukan alasan perubatan yang baik untuk terus merokok.

Mengapa Berhenti Merokok Sukar?

Berhenti merokok boleh menjadi sukar kerana ketagihan melibatkan lebih daripada nikotin.

Rokok sering menjadi sebahagian daripada rutin seseorang. Pencetus boleh termasuk:

• selepas makan
• minum kopi
• memandu
• berbual dengan rakan
• tekanan kerja
• kebosanan
• melihat orang lain merokok
• pengambilan alkohol
• waktu rehat

Seseorang mungkin berjaya mengatasi withdrawal nikotin tetapi masih menghadapi pencetus tingkah laku dan sosial.

Sebab itu pelan berhenti yang baik perlu menangani ketagihan fizikal dan tabiat harian.

Cara Meningkatkan Peluang Berhenti Merokok

1. Tentukan sebab anda mahu berhenti

Tulis sebab yang benar benar penting kepada anda, contohnya:

• kesihatan
• anak dan keluarga
• kewangan
• kecergasan
• kehamilan
• penyakit sedia ada

Sebab tersebut boleh menjadi peringatan apabila craving muncul.

2. Kenal pasti pencetus

Catat bila anda paling kerap mahu merokok.

Kemudian bina alternatif. Contohnya, jika anda biasanya merokok selepas makan, anda boleh terus menggosok gigi, berjalan sebentar atau melakukan aktiviti lain.

3. Tetapkan tarikh berhenti

Tarikh yang jelas memberikan sasaran konkrit.

Sebelum tarikh tersebut:

• buang stok rokok
• buang bekas abu rokok
• buang pemetik api yang tidak diperlukan
• beritahu keluarga
• rancang cara menghadapi craving

4. Dapatkan sokongan

Berhenti tidak perlu dilakukan seorang diri.

Sokongan boleh datang daripada:

• pasangan
• ahli keluarga
• rakan
• doktor
• ahli farmasi
• kaunselor atau profesional kesihatan

5. Pertimbangkan rawatan yang terbukti

WHO mengesyorkan beberapa rawatan farmakologi untuk berhenti menggunakan tembakau, termasuk terapi penggantian nikotin atau NRT, varenicline, bupropion dan cytisine, bergantung kepada kesesuaian dan ketersediaan. Sokongan tingkah laku juga disyorkan, dan gabungan rawatan ubat dengan intervensi tingkah laku meningkatkan peluang untuk berjaya berhenti.

Jangan memilih ubat hanya berdasarkan pengalaman orang lain. Pilihan sesuai bergantung kepada faktor seperti keadaan kesihatan, kehamilan, ubat lain yang digunakan dan sejarah perubatan.

6. Jika tersilap merokok semula, jangan berhenti mencuba

Satu batang rokok tidak semestinya bermaksud keseluruhan usaha telah gagal.

Tanya:

• Apa yang mencetuskan keadaan tersebut?
• Apakah strategi yang tidak berkesan?
• Apakah yang boleh diubah pada percubaan seterusnya?

Ramai individu memerlukan lebih daripada satu percubaan sebelum berjaya berhenti untuk jangka panjang.

Bantuan Berhenti Merokok di Malaysia

Di Malaysia, Kementerian Kesihatan menyediakan perkhidmatan berhenti merokok melalui Klinik Berhenti Merokok di fasiliti terpilih. Direktori InfoSihat KKM turut menyenaraikan hospital yang menawarkan intervensi tingkah laku dan, di sesetengah lokasi, rawatan farmakologi.

InfoSihat KKM turut menyenaraikan Quitline 03 8883 4400 serta portal JomQuit untuk individu yang mahu mendapatkan bantuan berhenti merokok.

Jika anda telah beberapa kali cuba berhenti tetapi gagal, itu sebenarnya alasan yang baik untuk mendapatkan lebih banyak bantuan — bukan alasan untuk berputus asa.

Mitos dan Fakta tentang Merokok

Mitos 1: Saya hanya merokok beberapa batang sehari, jadi risikonya rendah

Fakta: Merokok dalam jumlah kecil masih meningkatkan risiko kesihatan. Malah kurang daripada lima batang sehari boleh dikaitkan dengan tanda awal penyakit kardiovaskular.

Mitos 2: Rokok light lebih selamat

Fakta: Rokok light tidak terbukti mengurangkan risiko penyakit akibat merokok.

Mitos 3: Senaman boleh menghapuskan kesan merokok

Fakta: Aktiviti fizikal sangat bermanfaat, tetapi ia tidak meneutralkan bahan toksik atau risiko penyakit yang berpunca daripada merokok.

Mitos 4: Merokok di tepi tingkap melindungi keluarga

Fakta: Cara paling berkesan mengelakkan pendedahan di rumah dan kereta ialah menjadikan ruang tersebut bebas rokok.

Mitos 5: Sudah terlalu lama merokok, berhenti tidak lagi berguna

Fakta: Berhenti memberi manfaat kesihatan pada semua peringkat umur.

Mitos 6: Bahaya utama rokok hanyalah nikotin

Fakta: Nikotin merupakan komponen penting dalam ketagihan, tetapi bahaya merokok turut datang daripada pelbagai toksin dan bahan karsinogen yang terhasil daripada asap tembakau.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Perokok atau bekas perokok tidak sepatutnya menganggap semua simptom sebagai perkara biasa akibat merokok.

Dapatkan pemeriksaan doktor jika mengalami:

• batuk yang tidak pulih
• perubahan ketara pada batuk kronik
• semput yang semakin teruk
• sakit dada
• suara serak berpanjangan
• penurunan berat badan tanpa sebab jelas
• jangkitan dada berulang
• luka atau benjolan mulut yang tidak sembuh
• kesukaran menelan

Batuk berdarah, sakit dada yang kuat, kesukaran bernafas yang teruk, pengsan atau tanda strok seperti muka senget, kelemahan sebelah badan dan pertuturan tidak jelas memerlukan penilaian kecemasan.

Tidak semua simptom tersebut bermaksud kanser atau penyakit berkaitan rokok, tetapi ia tidak patut diabaikan.

Kesimpulan

Bahaya merokok jauh melangkaui paru-paru. Asap rokok boleh mempengaruhi jantung, salur darah, otak, sistem imun, mulut, kesihatan reproduktif dan pelbagai organ lain. Ia meningkatkan risiko COPD, penyakit jantung, strok serta banyak jenis kanser.

Asap rokok juga boleh membahayakan orang yang tidak merokok, termasuk kanak-kanak dan wanita hamil. Tiada tahap pendedahan kepada secondhand smoke yang dianggap selamat.

Jika seseorang merokok, perubahan paling besar yang boleh dilakukan untuk mengurangkan risiko tersebut ialah berhenti.

Dan tidak kira sama ada seseorang baru merokok beberapa tahun atau telah merokok selama beberapa dekad, berhenti masih memberi manfaat kepada kesihatan. Rawatan, kaunseling dan sokongan profesional boleh menjadikan proses itu lebih realistik dan meningkatkan peluang untuk berjaya.

Soalan Lazim tentang Bahaya Merokok