Homosistein Tinggi: Punca, Risiko Penyakit Jantung, Ujian dan Cara Menurunkannya

Homosistein ialah sejenis asid amino yang terbentuk secara semula jadi apabila tubuh memproses metionina daripada makanan berprotein. Dalam keadaan normal, tubuh menggunakan folat, vitamin B12 dan vitamin B6 untuk menukar homosistein kepada bahan lain yang diperlukan.

Jika proses tersebut terganggu, homosistein boleh terkumpul dalam darah. Keadaan ini dikenali sebagai hiperhomosisteinemia atau homosistein tinggi.

Paras homosistein yang tinggi sering dikaitkan dengan penyakit jantung, strok dan pembentukan darah beku. Namun, perkataan dikaitkan tidak bermaksud homosistein telah terbukti sebagai penyebab langsung bagi semua masalah tersebut.

Homosistein mungkin meningkat disebabkan oleh kekurangan vitamin, penyakit buah pinggang, hipotiroidisme, ubat tertentu, usia atau gangguan metabolik yang jarang berlaku. Dalam sesetengah keadaan, ia mungkin lebih tepat dianggap sebagai petunjuk kepada masalah kesihatan lain, bukannya penyakit yang perlu dirawat secara berasingan.

Malah, walaupun suplemen vitamin B boleh menurunkan paras homosistein, kajian klinikal tidak menunjukkan bahawa penurunan tersebut dapat mencegah serangan jantung atau kematian akibat penyakit kardiovaskular secara konsisten.

Apa Itu Homosistein?

Homosistein ialah asid amino yang mengandungi sulfur. Tubuh tidak memperoleh homosistein secara langsung daripada makanan dalam jumlah yang ketara. Sebaliknya, ia terbentuk ketika tubuh memproses metionina, iaitu sejenis asid amino daripada protein.

Antara makanan yang mengandungi metionina ialah:

• ikan;
• ayam;
• daging;
• telur;
• susu dan produk tenusu;
• kekacang;
• bijirin tertentu.

Selepas terbentuk, homosistein biasanya diproses melalui dua laluan utama.

Pertama, homosistein boleh ditukar kembali kepada metionina. Proses ini memerlukan folat dan vitamin B12. Kedua, homosistein boleh ditukar kepada sisteina melalui proses yang melibatkan vitamin B6.

Apabila tubuh kekurangan vitamin tersebut atau terdapat gangguan pada enzim yang terlibat, homosistein tidak dapat diproses dengan cekap lalu meningkat dalam darah.

Homosistein bukan bahan asing atau toksin yang perlu disingkirkan sepenuhnya. Ia ialah sebahagian daripada proses metabolisme biasa. Masalah yang perlu dinilai ialah apabila parasnya melebihi julat rujukan atau meningkat secara ketara.

Apakah Maksud Homosistein Tinggi?

Homosistein tinggi bermaksud kepekatan homosistein dalam darah melebihi julat rujukan yang digunakan oleh makmal.

Bacaan biasanya dilaporkan dalam unit mikromol per liter, ditulis sebagai µmol/L.

Tiada satu julat normal yang sesuai untuk semua orang kerana nilai rujukan boleh berubah mengikut:

• umur;
• jantina;
• kaedah ujian;
• jenis sampel;
• makmal yang menjalankan ujian;
• keadaan klinikal pesakit.

Sebagai contoh, Mayo Clinic Laboratories menggunakan julat rujukan yang berubah mengikut umur dan jantina. Had atasnya meningkat secara beransur-ansur apabila seseorang semakin berusia. Oleh itu, lebih tepat untuk menggunakan julat yang dicetak pada laporan makmal berbanding satu angka umum daripada internet.

Secara umum, banyak penerangan kesihatan menggunakan sekitar 15 µmol/L sebagai had kasar untuk peningkatan dalam kalangan orang dewasa. Namun, angka ini bukan nilai mutlak dan tidak patut digunakan untuk membuat diagnosis sendiri.

Cara memahami keputusan secara umum

Satu keputusan tinggi belum tentu bermaksud seseorang mempunyai penyakit yang memerlukan rawatan. Usia, jantina, merokok, ubat dan pengambilan suplemen boleh mempengaruhi bacaan.

Apakah Punca Homosistein Tinggi?

Homosistein tinggi boleh berlaku disebabkan oleh satu atau beberapa faktor. Penilaian punca lebih penting daripada sekadar cuba menurunkan nombor pada laporan makmal.

1. Kekurangan folat

Folat atau vitamin B9 diperlukan untuk menukar homosistein kembali kepada metionina. Kekurangan folat boleh menyebabkan proses tersebut menjadi kurang cekap.

Antara punca kekurangan folat ialah:

• kurang mengambil sayur berdaun hijau;
• diet yang sangat terhad;
• malnutrisi;
• gangguan penyerapan makanan;
• pengambilan alkohol berlebihan;
• keperluan folat yang meningkat;
• penggunaan ubat tertentu.

Sumber folat termasuk bayam, sawi, kailan, brokoli, bendi, kacang dal, kacang kuda, kekacang, buah sitrus dan produk bijirin diperkaya.

Asid folik ialah bentuk folat yang digunakan dalam kebanyakan suplemen dan makanan diperkaya. Suplemen asid folik boleh menurunkan homosistein, tetapi tidak semestinya mengurangkan risiko penyakit jantung.

2. Kekurangan vitamin B12

Vitamin B12 diperlukan dalam proses penukaran homosistein kepada metionina. Kekurangannya ialah salah satu sebab penting homosistein meningkat.

Golongan yang lebih berisiko mengalami kekurangan vitamin B12 termasuk:

• individu yang mengamalkan diet vegan tanpa makanan diperkaya atau suplemen;
• warga emas;
• pesakit anemia pernisiosa;
• individu selepas pembedahan perut atau usus;
• penghidap penyakit seliak atau penyakit Crohn;
• individu yang mempunyai masalah penyerapan makanan;
• pengguna metformin dalam jangka panjang;
• pengguna ubat pengurang asid perut dalam jangka panjang.

Vitamin B12 secara semula jadi terdapat dalam ikan, makanan laut, daging, ayam, telur, susu dan produk tenusu. Makanan tumbuhan biasa bukan sumber vitamin B12 yang boleh diharap kecuali jika makanan tersebut telah diperkaya.

Metformin dan sesetengah ubat pengurang asid perut boleh menjejaskan status vitamin B12 pada sesetengah individu. Namun, ubat tersebut tidak boleh dihentikan tanpa arahan doktor.

3. Kekurangan vitamin B6

Vitamin B6 membantu menukar homosistein kepada sisteina. Kekurangan vitamin ini boleh mengganggu metabolisme homosistein.

Kekurangan vitamin B6 mungkin dikaitkan dengan:

• diet tidak seimbang;
• masalah penyerapan;
• penyakit buah pinggang;
• penggunaan alkohol berlebihan;
• penyakit autoimun tertentu;
• penggunaan ubat tertentu.

Sumber vitamin B6 termasuk ikan, ayam, kentang, keledek, pisang, kacang kuda dan bijirin penuh.

Walaupun vitamin B6 penting, pengambilan suplemen berdos tinggi secara berpanjangan boleh menyebabkan neuropati atau kerosakan saraf. Suplemen bukan pilihan yang patut diambil secara sembarangan hanya kerana satu bacaan homosistein tinggi.

4. Penyakit buah pinggang

Buah pinggang memainkan peranan dalam metabolisme dan penyingkiran homosistein. Apabila fungsi buah pinggang merosot, paras homosistein sering meningkat.

Dalam keadaan ini, homosistein tinggi mungkin mencerminkan penyakit buah pinggang dan bukannya kekurangan vitamin semata-mata.

Doktor mungkin menilai:

• kreatinin;
• anggaran kadar penapisan glomerulus atau eGFR;
• protein dalam air kencing;
• tekanan darah;
• sejarah penyakit buah pinggang;
• ubat yang sedang digunakan.

Memberikan vitamin tanpa menilai fungsi buah pinggang boleh menyebabkan punca sebenar terlepas pandang. Penyakit buah pinggang kronik sendiri merupakan faktor risiko penting bagi penyakit kardiovaskular.

5. Hipotiroidisme

Hipotiroidisme berlaku apabila kelenjar tiroid tidak menghasilkan hormon tiroid yang mencukupi. Keadaan ini boleh dikaitkan dengan paras homosistein yang lebih tinggi.

Jika seseorang mempunyai homosistein tinggi bersama simptom seperti mudah letih, sembelit, kulit kering, sensitif terhadap sejuk atau berat badan meningkat, doktor mungkin mempertimbangkan ujian fungsi tiroid.

Simptom tersebut tidak khusus kepada hipotiroidisme. Pemeriksaan dan ujian darah masih diperlukan untuk mengesahkan diagnosis.

6. Usia meningkat

Homosistein cenderung meningkat apabila umur bertambah. Antara kemungkinan sebabnya ialah:

• penyerapan vitamin B12 yang semakin berkurang;
• perubahan fungsi buah pinggang;
• diet yang kurang pelbagai;
• penggunaan pelbagai ubat;
• peningkatan kejadian penyakit kronik.

Lelaki juga lazimnya mempunyai bacaan lebih tinggi berbanding wanita sebelum menopaus, manakala bacaan wanita boleh meningkat selepas menopaus.

7. Merokok

Merokok boleh dikaitkan dengan peningkatan homosistein. Namun, kesan merokok terhadap jantung tidak berlaku melalui homosistein sahaja.

Merokok juga:

• merosakkan lapisan salur darah;
• meningkatkan kecenderungan darah membeku;
• mengurangkan bekalan oksigen;
• mempercepat pembentukan plak;
• meningkatkan risiko serangan jantung dan strok.

Berhenti merokok memberikan manfaat kardiovaskular yang lebih kukuh berbanding mengejar satu bacaan homosistein.

8. Pengambilan alkohol berlebihan

Alkohol berlebihan boleh menjejaskan pemakanan, mengganggu penyerapan nutrien dan mempengaruhi status folat serta vitamin B lain.

Mengurangkan alkohol boleh membantu memperbaiki kesihatan keseluruhan. Namun, tindakan tersebut tidak patut dianggap sebagai rawatan tunggal untuk homosistein tinggi.

9. Ubat tertentu

Sesetengah ubat boleh mempengaruhi metabolisme folat, vitamin B6, vitamin B12 atau homosistein.

Antara ubat atau bahan yang boleh terlibat ialah:

• methotrexate;
• phenytoin;
• carbamazepine;
• nitrous oxide;
• metformin;
• ubat pengurang asid gastrik;
• sesetengah ubat antiepilepsi.

Mayo Clinic Laboratories menyenaraikan beberapa ubat yang boleh meningkatkan homosistein melalui gangguan metabolisme folat, vitamin B6 atau enzim berkaitan.

10. Gangguan genetik

Gangguan genetik tertentu boleh menyebabkan tubuh gagal memproses homosistein dengan betul.

Contoh paling penting ialah homosistinuria, iaitu penyakit metabolik yang diwarisi. Keadaan ini boleh menyebabkan homosistein yang amat tinggi, masalah mata, tulang lemah, gangguan perkembangan dan pembentukan darah beku.

Homosistinuria tidak sama dengan mempunyai variasi gen MTHFR yang lazim. Kebanyakan individu dengan variasi MTHFR biasa tidak mengalami penyakit metabolik yang serius.

Adakah Homosistein Tinggi Mempunyai Simptom?

Homosistein tinggi yang ringan atau sederhana biasanya tidak menyebabkan simptom khusus. Ramai individu hanya mengetahuinya selepas menjalani ujian darah.

Jika simptom berlaku, ia mungkin sebenarnya berpunca daripada kekurangan vitamin atau penyakit yang menyebabkan homosistein meningkat.

Simptom kekurangan vitamin B12 atau folat

Antara simptom yang boleh berlaku ialah:

• mudah letih;
• lemah;
• pening;
• sakit kepala;
• kulit kelihatan pucat;
• jantung berdebar;
• sesak nafas ketika melakukan aktiviti;
• lidah sakit atau kemerahan;
• luka di dalam mulut;
• kurang selera makan;
• kebas atau rasa mencucuk pada tangan dan kaki;
• masalah keseimbangan;
• perubahan ingatan atau tumpuan;
• kekeliruan atau perubahan emosi.

Kekurangan vitamin B12 boleh menyebabkan masalah saraf walaupun seseorang belum mengalami anemia yang jelas.

Simptom seperti kebas, keletihan dan pening juga boleh disebabkan oleh diabetes, anemia, penyakit tiroid, masalah saraf atau keadaan lain. Homosistein tidak boleh dikenal pasti berdasarkan simptom sahaja.

Apakah Hubungan Homosistein Dengan Penyakit Jantung?

Kajian pemerhatian menunjukkan bahawa individu dengan homosistein tinggi cenderung mempunyai risiko penyakit jantung, strok dan gangguan salur darah yang lebih tinggi.

Beberapa mekanisme telah dicadangkan. Homosistein mungkin:

• mengganggu fungsi endotelium atau lapisan dalam salur darah;
• meningkatkan tekanan oksidatif;
• mempengaruhi proses keradangan;
• menggalakkan pembentukan darah beku;
• mengganggu pengembangan dan pengecutan salur darah.

Walau bagaimanapun, kewujudan perkaitan atau mekanisme yang munasabah tidak membuktikan bahawa homosistein ialah penyebab langsung penyakit kardiovaskular.

Penyakit buah pinggang, usia, merokok, diet kurang berkualiti dan kekurangan vitamin boleh meningkatkan homosistein. Faktor yang sama juga boleh meningkatkan risiko penyakit jantung.

Atas sebab itu, Mayo Clinic Laboratories menyatakan bahawa penggunaan homosistein untuk menilai risiko kardiovaskular masih tidak pasti dan kontroversial. Homosistein mungkin hanya menjadi faktor risiko yang lemah atau penanda kepada gaya hidup dan keadaan kesihatan lain.

Homosistein bukan pengganti ujian jantung

Ujian homosistein tidak boleh:

• mengesahkan bahawa arteri koronari tersumbat;
• menentukan tahap penyumbatan salur darah;
• menggantikan profil kolesterol;
• menggantikan pemeriksaan tekanan darah;
• menggantikan ujian diabetes;
• menentukan sama ada seseorang memerlukan angiogram;
• meramalkan serangan jantung secara tepat.

Faktor risiko jantung yang lebih kukuh dan terbukti termasuk tekanan darah tinggi, kolesterol LDL tinggi, diabetes, merokok, penyakit buah pinggang, kurang aktiviti fizikal dan sejarah penyakit kardiovaskular.

Adakah Menurunkan Homosistein Mencegah Serangan Jantung?

Ini ialah bahagian yang paling mudah disalahfaham.

Folat, vitamin B12 dan vitamin B6 boleh menurunkan bacaan homosistein. Namun, menurunkan nombor makmal tidak semestinya menurunkan risiko serangan jantung atau kematian.

Kajian Cochrane yang menilai 15 kajian melibatkan lebih daripada 71,000 peserta mendapati suplemen vitamin B6, B9 atau B12 tidak mencegah serangan jantung dan tidak mengurangkan kematian dalam kalangan individu yang mempunyai atau berisiko mendapat penyakit kardiovaskular. Kajian tersebut menemukan kemungkinan pengurangan kecil bagi strok, tetapi manfaatnya terhad dan tidak bermaksud semua orang perlu mengambil suplemen.

NIH Office of Dietary Supplements turut menyimpulkan bahawa vitamin B12 bersama folat boleh menurunkan homosistein tetapi tidak mengurangkan risiko penyakit kardiovaskular atau kematian berkaitan penyakit tersebut secara keseluruhan.

Ini tidak bermaksud kekurangan vitamin patut dibiarkan. Kekurangan vitamin B12 atau folat masih perlu dirawat kerana boleh menyebabkan anemia, masalah saraf dan komplikasi lain.

Rawat kekurangan vitamin kerana kekurangan tersebut memudaratkan kesihatan. Jangan menganggap suplemen vitamin B sebagai pengganti rawatan penyakit jantung.

Homosistein dan Risiko Strok

Homosistein tinggi turut dikaitkan dengan risiko strok, terutama strok iskemia yang berlaku apabila aliran darah ke sebahagian otak tersumbat.

Kajian suplemen vitamin B menunjukkan kemungkinan pengurangan kecil dalam kejadian strok bagi populasi tertentu. Namun, keputusan ini tidak konsisten untuk semua kumpulan dan tidak membuktikan bahawa setiap individu dengan homosistein tinggi akan mendapat manfaat daripada asid folik.

Manfaat mungkin dipengaruhi oleh:

• status folat asal;
• corak pemakanan;
• fungsi buah pinggang;
• tekanan darah;
• ubat lain yang digunakan;
• tahap risiko strok seseorang.

Mengawal tekanan darah, berhenti merokok, merawat diabetes dan mengambil ubat yang ditetapkan kekal lebih penting dalam pencegahan strok.

Homosistein dan Darah Beku

Paras homosistein tinggi pernah dikaitkan dengan pembentukan darah beku dalam vena atau arteri.

Namun, darah beku mempunyai banyak punca lain, termasuk:

• pembedahan;
• kemasukan ke hospital;
• tidak bergerak dalam tempoh lama;
• kanser;
• kehamilan;
• penggunaan hormon;
• obesiti;
• sejarah darah beku;
• gangguan pembekuan yang diwarisi.

Seseorang yang mengalami darah beku tidak patut menganggap homosistein sebagai satu-satunya punca. Penilaian klinikal perlu melihat keseluruhan keadaan.

Siapa Mungkin Memerlukan Ujian Homosistein?

Ujian homosistein bukan ujian saringan rutin untuk semua orang. Penggunaannya lebih sesuai apabila keputusan tersebut boleh membantu menjawab persoalan klinikal tertentu.

Doktor mungkin mencadangkan ujian jika seseorang:

• disyaki kekurangan vitamin B12 atau folat;
• mempunyai anemia yang belum diketahui puncanya;
• mengalami kebas atau simptom saraf tanpa penjelasan;
• mengalami malnutrisi;
• mempunyai masalah penyerapan makanan;
• mempunyai penyakit buah pinggang;
• mempunyai keputusan vitamin B12 yang tidak jelas;
• disyaki menghidap homosistinuria;
• mempunyai sejarah penyakit salur darah pada usia muda;
• mempunyai faktor risiko kardiovaskular tertentu yang memerlukan penilaian lanjut.

MedlinePlus menyatakan ujian rutin untuk menyaring risiko penyakit jantung tidak disyorkan kepada semua orang kerana pengaruh homosistein terhadap penyakit kardiovaskular dan manfaat menurunkannya masih tidak pasti.

Bagaimana Ujian Homosistein Dilakukan?

Ujian homosistein dilakukan dengan mengambil sampel darah daripada vena di lengan.

Prosesnya biasanya seperti berikut:

1. Kawasan kulit dibersihkan.
2. Jarum kecil dimasukkan ke dalam vena.
3. Darah dikumpulkan ke dalam tiub.
4. Jarum dikeluarkan.
5. Tempat suntikan ditekan untuk menghentikan pendarahan.

Risikonya rendah. Sesetengah individu mungkin mengalami sedikit sakit atau lebam pada tempat suntikan.

Adakah perlu berpuasa?

Sesetengah makmal mungkin meminta pesakit berpuasa selama 8 hingga 12 jam sebelum ujian. Arahan boleh berbeza mengikut makmal dan keadaan pesakit.

Ikut arahan doktor atau pusat pengambilan darah. Jangan membuat andaian berdasarkan arahan daripada makmal lain.

Maklumkan semua ubat dan suplemen

Beritahu doktor jika anda mengambil:

• vitamin B kompleks;
• asid folik;
• vitamin B12;
• vitamin B6;
• metformin;
• ubat gastrik;
• ubat antiepilepsi;
• methotrexate;
• produk herba;
• suplemen lain.

Ubat dan suplemen boleh mempengaruhi keputusan. Jangan menghentikannya kecuali diarahkan oleh doktor.

Bagaimana Keputusan Ujian Ditafsir?

Keputusan homosistein perlu ditafsir bersama sejarah kesihatan dan keputusan ujian lain.

Doktor mungkin mempertimbangkan:

• sejauh mana bacaan meningkat;
• umur dan jantina;
• sama ada pesakit berpuasa;
• pemakanan;
• penggunaan suplemen;
• fungsi buah pinggang;
• fungsi tiroid;
• simptom saraf;
• ubat yang digunakan;
• sejarah keluarga.

Ujian tambahan yang mungkin dipertimbangkan termasuk:

• kiraan darah lengkap;
• paras vitamin B12;
• paras folat;
• methylmalonic acid atau MMA;
• kreatinin dan eGFR;
• ujian fungsi tiroid;
• ujian fungsi hati;
• ujian metabolik atau genetik bagi kes terpilih.

Apakah kegunaan ujian MMA?

Methylmalonic acid ialah bahan yang biasanya diuraikan melalui proses yang memerlukan vitamin B12. Jika vitamin B12 tidak mencukupi, paras MMA boleh meningkat.

Ujian MMA boleh membantu mengesan kekurangan vitamin B12, terutama apabila keputusan vitamin B12 berada pada tahap sempadan atau tidak sepadan dengan simptom.

Namun, keputusan MMA juga perlu ditafsir dengan berhati-hati, terutama pada individu yang mempunyai penyakit buah pinggang.

Cara Menurunkan Homosistein Dengan Selamat

Cara terbaik mengurus homosistein tinggi ialah mengenal pasti dan merawat puncanya.

1. Kenal pasti punca sebenar

Homosistein tinggi akibat kekurangan vitamin B12 tidak semestinya dirawat dengan cara yang sama seperti peningkatan akibat penyakit buah pinggang.

Penilaian mungkin merangkumi:

• semakan pemakanan;
• semakan ubat;
• pemeriksaan vitamin B12 dan folat;
• penilaian fungsi buah pinggang;
• ujian tiroid;
• pemeriksaan simptom;
• ujian susulan.

Rawatan tidak patut dimulakan berdasarkan satu nombor sahaja.

2. Tingkatkan pengambilan makanan kaya folat

Pilihan makanan kaya folat termasuk:

• bayam;
• sawi;
• kailan;
• brokoli;
• bendi;
• kacang dal;
• kacang merah;
• kacang kuda;
• avokado;
• oren;
• betik;
• bijirin diperkaya.

Contoh hidangan praktikal ialah nasi bersama ikan, sayur hijau dan dal. Pemakanan seimbang biasanya lebih bermanfaat daripada memberi tumpuan kepada satu makanan sahaja.

3. Pastikan pengambilan vitamin B12 mencukupi

Sumber vitamin B12 termasuk:

• ikan;
• makanan laut;
• daging;
• ayam;
• telur;
• susu;
• yogurt;
• keju;
• makanan diperkaya vitamin B12.

Individu vegan perlu mengambil makanan diperkaya atau suplemen yang sesuai kerana tumbuhan biasa tidak membekalkan vitamin B12 yang mencukupi.

Bagi individu yang mempunyai masalah penyerapan, perubahan diet sahaja mungkin tidak mencukupi. Rawatan oral atau suntikan vitamin B12 mungkin diperlukan mengikut diagnosis.

4. Dapatkan vitamin B6 melalui diet seimbang

Sumber vitamin B6 termasuk ayam, ikan, kentang, keledek, pisang, kekacang dan bijirin penuh.

Jangan mengambil suplemen vitamin B6 berdos tinggi dalam tempoh panjang tanpa pemantauan profesional.

5. Berhenti merokok

Berhenti merokok membantu mengurangkan risiko penyakit jantung, strok, penyakit paru-paru dan kanser.

Manfaat berhenti merokok jauh lebih jelas berbanding hanya cuba menurunkan homosistein.

6. Hadkan alkohol

Pengambilan alkohol berlebihan boleh menjejaskan status nutrisi dan meningkatkan risiko pelbagai penyakit.

Individu yang tidak minum alkohol tidak perlu mula minum atas alasan kesihatan.

7. Rawat penyakit yang mendasari

Rawatan mungkin melibatkan pengurusan:

• penyakit buah pinggang;
• hipotiroidisme;
• anemia pernisiosa;
• penyakit usus;
• gangguan penyerapan;
• kekurangan vitamin;
• gangguan metabolik.

Menurunkan bacaan tanpa merawat penyakit asas mungkin tidak menyelesaikan masalah sebenar.

8. Utamakan langkah penjagaan jantung yang terbukti

Untuk mengurangkan risiko penyakit jantung, lebih penting untuk:

1. mengawal tekanan darah;
2. menurunkan kolesterol LDL jika diperlukan;
3. mengawal diabetes;
4. berhenti merokok;
5. melakukan aktiviti fizikal secara berkala;
6. mengekalkan berat badan yang sesuai;
7. mengambil ubat seperti yang ditetapkan;
8. mengurangkan makanan ultra proses;
9. mendapatkan tidur yang mencukupi;
10. menghadiri pemeriksaan susulan.

Jangan menggantikan statin, ubat tekanan darah, ubat diabetes atau ubat pencair darah dengan vitamin B tanpa arahan doktor.

Perlukah Mengambil Asid Folik?

Asid folik boleh menurunkan homosistein, terutama jika seseorang kekurangan folat.

Suplemen mungkin diperlukan jika:

• kekurangan folat telah dikenal pasti;
• diet sangat terhad;
• terdapat masalah penyerapan;
• keperluan folat meningkat;
• doktor menetapkannya untuk keadaan tertentu.

Namun, asid folik tidak membersihkan salur darah dan tidak membuka arteri yang tersumbat.

Risiko mengambil asid folik tanpa menilai vitamin B12

Asid folik boleh memperbaiki sebahagian perubahan darah akibat kekurangan vitamin B12 tetapi tidak semestinya menghentikan kerosakan saraf.

Oleh itu, status vitamin B12 perlu dipertimbangkan sebelum mengambil asid folik dalam dos tinggi untuk tempoh panjang.

Perlukah Mengambil Vitamin B12?

Vitamin B12 bermanfaat jika seseorang benar-benar kekurangan vitamin tersebut atau mempunyai risiko kekurangan yang tinggi.

Rawatan mungkin diberikan dalam bentuk:

• tablet oral;
• suplemen larut;
• dos terapeutik tertentu;
• suntikan vitamin B12;
• perubahan pemakanan.

Tidak semua individu dengan homosistein tinggi memerlukan suntikan. Pilihan rawatan bergantung pada tahap kekurangan, simptom dan keupayaan tubuh menyerap vitamin.

Perlukah Mengambil Vitamin B6?

Vitamin B6 mungkin diberikan jika kekurangan telah disahkan atau terdapat sebab klinikal tertentu.

Namun, periksa kandungan semua produk kerana vitamin B6 boleh terdapat dalam:

• multivitamin;
• vitamin B kompleks;
• suplemen magnesium;
• produk tenaga;
• produk untuk saraf;
• produk tidur atau stres.

Mengambil beberapa produk serentak boleh menyebabkan jumlah keseluruhan vitamin B6 menjadi terlalu tinggi.

Perlukah Menjalani Ujian Gen MTHFR?

MTHFR ialah gen yang menghasilkan protein untuk membantu tubuh menggunakan folat dan memproses homosistein.

Dua variasi yang sering diuji ialah C677T dan A1298C. Variasi ini agak lazim dan tidak semestinya menyebabkan penyakit atau homosistein tinggi.

Ujian MTHFR biasanya tidak diperlukan kerana:

• variasi biasa tidak semestinya menimbulkan masalah kesihatan;
• keputusan jarang mengubah rawatan;
• homosistein boleh diperiksa secara langsung;
• punca lain seperti kekurangan vitamin dan penyakit buah pinggang masih perlu dinilai;
• keputusan boleh menyebabkan kebimbangan yang tidak perlu.

MedlinePlus menyatakan ujian bagi variasi MTHFR biasa secara umumnya tidak diperlukan walaupun homosistein meningkat kerana rawatan asas biasanya sama.

Apakah Perbezaan Homosistein Tinggi dan Homosistinuria?

Homosistein tinggi ialah keputusan ujian darah yang boleh berlaku akibat banyak punca.

Homosistinuria pula ialah gangguan metabolik yang diwarisi. Tubuh pesakit tidak dapat memproses asid amino tertentu dengan betul, menyebabkan homosistein meningkat dengan sangat tinggi.

Homosistinuria boleh menyebabkan:

• masalah penglihatan;
• kedudukan kanta mata yang tidak normal;
• tulang lemah;
• bentuk tubuh tertentu;
• gangguan perkembangan;
• masalah pembelajaran;
• darah beku pada usia muda.

Keadaan ini memerlukan penilaian dan rawatan pakar.

Mitos dan Fakta Tentang Homosistein

Mitos 1: Homosistein tinggi bermaksud arteri telah tersumbat

Fakta: Ujian homosistein tidak menunjukkan lokasi atau tahap penyumbatan arteri.

Mitos 2: Homosistein lebih penting daripada kolesterol

Fakta: Kolesterol LDL, tekanan darah, diabetes dan merokok kekal sebagai sasaran utama pencegahan penyakit kardiovaskular.

Mitos 3: Semua orang perlu menjalani ujian homosistein

Fakta: Ujian ini bukan saringan rutin untuk semua orang. Ia lebih sesuai apabila terdapat sebab klinikal tertentu.

Mitos 4: Vitamin B kompleks boleh mencegah serangan jantung

Fakta: Vitamin B boleh menurunkan homosistein tetapi tidak terbukti mencegah serangan jantung secara konsisten.

Mitos 5: Lebih tinggi dos vitamin, lebih baik

Fakta: Dos tinggi tidak semestinya lebih berkesan dan boleh menyebabkan kesan sampingan.

Mitos 6: Semua individu dengan variasi MTHFR memerlukan methylfolate

Fakta: Variasi MTHFR biasa tidak semestinya menyebabkan penyakit atau memerlukan suplemen khas.

Mitos 7: Homosistein tinggi boleh dirawat dengan diet sahaja

Fakta: Diet boleh membantu jika puncanya ialah kekurangan nutrien. Penyakit buah pinggang, hipotiroidisme atau gangguan penyerapan memerlukan pendekatan lain.

Bila Perlu Berjumpa Doktor?

Dapatkan penilaian doktor jika:

• keputusan homosistein melebihi julat rujukan;
• mengalami kebas atau rasa mencucuk;
• mempunyai masalah keseimbangan;
• mengalami keletihan berpanjangan;
• mengamalkan diet vegan tanpa sumber vitamin B12;
• pernah menjalani pembedahan perut atau usus;
• mengambil metformin dalam jangka panjang;
• menggunakan ubat pengurang asid perut secara berpanjangan;
• mempunyai penyakit buah pinggang;
• mempunyai sejarah darah beku pada usia muda;
• ahli keluarga menghidap homosistinuria;
• mengambil suplemen vitamin berdos tinggi.

Bawa laporan ujian dan senarai semua ubat serta suplemen semasa berjumpa doktor.

Bila Perlu Mendapatkan Rawatan Kecemasan?

Dapatkan bantuan kecemasan jika mengalami:

• sakit atau tekanan pada dada;
• sesak nafas secara tiba-tiba;
• muka menjadi senget;
• kelemahan atau kebas sebelah badan;
• pertuturan menjadi tidak jelas;
• pengsan;
• batuk berdarah;
• satu kaki menjadi bengkak, merah atau sakit secara tiba-tiba;
• kehilangan penglihatan secara mendadak.

Simptom tersebut bukan simptom khusus homosistein tinggi. Ia mungkin menandakan serangan jantung, strok, embolisme pulmonari atau darah beku yang memerlukan rawatan segera.

Kesimpulan

Homosistein ialah bahan semula jadi yang terbentuk apabila tubuh memproses metionina daripada protein. Parasnya boleh meningkat akibat kekurangan folat, vitamin B12 atau vitamin B6, penyakit buah pinggang, hipotiroidisme, ubat tertentu, usia atau gangguan genetik.

Homosistein tinggi dikaitkan dengan penyakit jantung, strok dan darah beku. Namun, ia tidak membuktikan bahawa salur darah telah tersumbat dan tidak boleh digunakan secara bersendirian untuk meramalkan serangan jantung.

Suplemen vitamin B boleh menurunkan bacaan homosistein tetapi tidak semestinya mengurangkan risiko serangan jantung atau kematian akibat penyakit kardiovaskular.

Rawatan perlu berdasarkan punca. Jika kekurangan vitamin dikenal pasti, kekurangan tersebut perlu dibetulkan. Jika terdapat penyakit buah pinggang, hipotiroidisme atau masalah penyerapan, keadaan itu perlu dirawat dengan sewajarnya.

Untuk melindungi kesihatan jantung, utamakan kawalan tekanan darah, kolesterol, diabetes, berat badan, aktiviti fizikal dan berhenti merokok. Berbincang dengan doktor sebelum mengambil asid folik atau vitamin B dalam dos tinggi.

Soalan Lazim Tentang Homosistein Tinggi