Mata Merah (Konjunktivitis) – Punca dan Pencegahan

Mata merah atau konjunktivitis terjadi apabila salur darah halus pada konjunktiva mengalami keradangan dan menyebabkan bahagian mata putih menjadi merah.

Mata merah ataupun konjunktivitis merupakan keradangan atau jangkitan pada selaput konjunktiva yang melapisi bahagian dalam kelopak mata dan juga bahagian putih bebola mata. Apabila salur darah halus pada konjunktiva mengalami keradangan, ianya lebih jelas kelihatan dan menyebabkan bahagian mata putih menjadi merah.

Mata merah selalunya disebabkan jangkitan bakteria, virus atau alahan. Mata merah pada bayi pula boleh disebabkan kelenjar air mata belum terbuka sepenuhnya.

Walaupun mata merah nampak serius, tetapi ianya jarang menyebabkan masalah penglihatan. Rawatan segera boleh melegakan keadaan ini. Kerana ianya senang berjangkit, pengesanan awal dan ubat-ubatan boleh mengawal penularannya.

Mata normal dan merah

Tanda dan simptom keradangan mata

Simptom yang selalunya terjadi termasuklah:

  • Kemerahan pada sebelah atau kedua-dua mata
  • Kegatalan pada sebelah atau kedua-dua mata
  • Rasa kesat pada sebelah atau kedua-dua mata
  • Lelehan lendir pada sebelah atau kedua-dua mata yang selalunya mengeras apabila kering dan menyukarkan membuka mata pada waktu pagi
  • Penghasilan air mata

Bila perlu berjumpa doktor

Terdapat beberapa keadaan serius yang boleh menyebabkan mata menjadi merah. Ianya boleh menyebabkan sakit mata, rasa seperti ada sesuata pada mata, mata menjadi kabur dan juga sensitif kepada cahaya. Jika anda mempunyai simptom ini sila berjumpa doktor dengan segera.

Sesiapa yang memakai kanta lekap perlu segera menanggalkannya jika mata mula menjadi merah. Jika simptom tidak bertambah baik selepas 12 ke 24 jam, sila dapatkan pemeriksaan lanjut oleh doktor untuk memastikan tiada jangkitan serius disebabkan penggunaan kanta lekap.

Punca mata merah (konjunktivitis)

Antara punca mata menjadi merah termasuklah:

  • Virus
  • Bakteris
  • Alahan
  • Mata terkena bahan kimia
  • Mata dimasuki sebarang bendasing
  • Pada bayi baru lahir jika kelenjar air mata belum terbuka sepenuhnya

Konjunktivitis disebabkan jangkitan virus dan bakteria

Kebanyakan mata merah disebabkan oleh jangkitan virus.

Virus dan bakteria boleh berlaku ketika jangkitan selsema atau saluran pernafasan yang lain seperti sakit tekak. Pemakaian kanta lekap yang tidak hygenik juga boleh menyebabkan jangkitan konjunktivitis bakteria.

Kedua-dua keadaan sangat mudah berjangkit melalui sentuhan secara langsung atau tidak langsung dengan cecair yang mengandungi bakteria atau virus tersebut. Sebelah atau kedua belah mata boleh terlibat.

mata merah berlendir
Jangkitan juga boleh menyebabkan lendir pada mata

Konjunktivitis alahan

Konjunktivitis alahan menyebabkan kedua-dua mata merah serentak kerana respon kepada perkara yang menyebabkan alahan. Apabila alahan berlaku, badan akan menghasilkan antibodi dipanggil Immunoglobulin E (IgE). Antibodi ini akan menyebabkan sel yang melapisi mata mengeluarkan histamin yang menyebabkan keradangan pada mata.

Selain mata merah, alahan juga menyebabkan mata menjadi gatal, membengkak dan mengeluarkan air mata. Simptom selsema juga akan muncul bersama-sama hingus. Konjunktivitis alahan boleh dilegakan menggunakan penitis mata alahan.

Konjunktivitis disebabkan iritasi

Iritasi daripada bahan kimia atau bendasing pada mata juga dikaitkan dengan konjunktivitis. Pembersihan bahan tersebut daripada mata perlu dilakukan untuk mengurangkan simptom dengan segera. Selain mata merah, ianya juga boleh menyebabkan mata berair atau berlendir yang selalunya akan hilang selepas sehari.

Jika bahan tersebut tidak dapat dibuang daripada mata seperti serpihan besi welding, anda perlu berjumpa doktor dengan segera. Jika mata terkena bahan kimia, ianya boleh menyebabkan masalah penglihatan kekal. Simptom yang berterusan bermakna mata anda masih belum dicuci sepenuhnya.

Faktor risiko mata merah (konjunktivitis)

Faktor risiko mata merah termasuk:

  • Pendedahan kepada bahan yang menyebabkan alahan (konjunktivitis alahan)
  • Jangkitan kuman atau virus daripada individu lain
  • Penggunaan kanta lekap yang dipakai terlalu lama atau tidak hygenik

Komplikasi

Mata merah kadangkala boleh menyebabkan keradangan mata yang teruk sehingga penglihatan terjejas. Jika dibiarkan boleh menjadi kecacatan penglihatan kekal. Pemeriksaan dan rawatan segera oleh doktor amat penting jika mata anda terasa sakit, terasa seperti ada bendasing, mata kabur ataupun sensitif kepada cahaya.

Pencegahan

Pencegahan jangkitan mata daripada merebak

Amalkan kebersihan dengan cara berikut:

  • Jangan sentuh mata dengan tangan
  • Basuh tangan dengan kerap
  • Guna tuala yang bersih setiap hari
  • Jangan berkongsi tuala muka
  • Selalu menukar sarung bantal
  • Jaga kebersihan peralatan kosmetik
  • Jangan berkongsi alat kosmetik atau kanta lekap

Jangkitan mata lebih mudah menular berbanding selsema. Cuba dapatkan cuti jika ada jangkitan mata namun jika tidak boleh cuti pastikan amalkan kebersihan dan jangan dekati orang lain.

Pencegahan jangkitan mata pada bayi baru lahir

Bayi baru lahir terdedah kepada bakteria yang terdapat pada saluran peranakan. Bakteria ini tidak menyebabkan simptom pada ibu. Kadangkala, jangkitan ini boleh menyebabkan konjunktivitis serius yang dipanggil ophthalmia neonatorum, yang perlu dirawat segera bagi mengelak cacat penglihatan. Cara mencegahnya adalah meletakkan titisan antibiotik pada mata bayi baru lahir.

Print Friendly, PDF & Email
Staf Editorial
Laman web ini bertujuan untuk memberikan pengetahuan am sahaja dan tidak membuat sebarang nasihat perubatan individu. Jika anda mempunyai apa-apa simptom sila berjumpa doktor dengan kadar segera.