Demam Denggi – Tanda, Punca dan Komplikasi

Demam denggi boleh berlaku sepanjang tahun dan selalunya didapati di Asia Tenggara dan kepulauan Pasifik dan disebabkan oleh gigitan nyamuk Aedes.

Demam denggi merupakan penyakit bawaan nyamuk yang terdapat di kawasan tropika dan subtropika. Demam denggi yang ringan akan menyebabkan demam panas, ruam, sakit otot dan juga sendi. Demam denggi yang teruk atau dikenali sebagai demam denggi berdarah boleh menyebabkan pendarahan dari dalaman, tekanan darah rendah (shock) dan juga kematian.

Demam denggi boleh berlaku sepanjang tahun dan selalunya didapati di Asia Tenggara dan kepulauan Pasifik, namun kes juga semakin meningkat di Amerika Latin dan kepulauan Caribbean.

Vaksin untuk demam denggi sedang dalam kajian dan sehingga kini jalan terbaik adalah untuk mengurangkan habitat nyamuk bagi mengelakkan penyakit ini.

Tanda dan Simptom Demam Denggi

Simptom bermula selalunya selepas 4 hingga 7 hari digigit oleh nyamuk yang membawa virus denggi. Demam denggi menyababkan demam panas melebihi 40 darjah celcius dan sekurang-kurangnya dua simptom di bawah:

  • Sakit kepala
  • Sakit otot, tulang dan sendi
  • Pening
  • Muntah
  • Sakit di belakang mata
  • Bengkak kelenjar limpa (lymph nodes)
  • Ruam

Kebanyakan pesakit akan sembuh selepas seminggu. Namun, ada yang menjadi lebih teruk dan boleh mengancam nyawa. Salur darah akan menjadi rosak dan bocor dan menyebabkan platelet (pembeku darah) di dalam darah menurun. Hal ini akan menyebabkan komplikasi demam denggi berdarah, demam denggi teruk, dan juga sindrom kejutan denggi (dengue shock syndrome).

Tanda-tanda demam denggi berdarah atau demam denggi teruk (boleh mengancam nyawa) adalah seperti berikut:

  • Sakit di bahagian perut
  • Muntah berterusan
  • Pendarahan dari gusi dan hidung
  • Darah di dalam air kencing, najis, atau muntah
  • Berdarah di bawah kulit (kelihatan seperti lebam)
  • Susah bernafas
  • Kulit yang sejuk
  • Kepenatan melampau
  • Resah dan tidak senang duduk

Bila perlu berjumpa doktor

Jika anda mempunyai tanda-tanda di atas dan tinggal di kawasan yang pernah mempunyai kes denggi atau mempunyai ahli keluarga yang pernah mendapat denggi dinasihatkan untuk terus pergi ke klinik berdekatan untuk diperiksa.

Jika ada tanda-tanda denggi teruk, sila terus menuju ke jabatan kecemasan atau menelefon ambulans jika sukar untuk pergi ke klinik atau hospital. Jika tanda demam denggi ringan, boleh pergi ke klinik kesihatan atau klinik swasta berdekatan.

Punca Demam Denggi

Terdapat empat jenis virus denggi yang boleh menyebabkan demam denggi yang disebarkan oleh nyamuk Aedes yang tinggal di kawasan penempatan manusia. Apabila nyamuk ini menghisap darah manusia yang mempunyai denggi, virus akan masuk ke dalam badan nyamuk. Bila nyamuk tersebut menghisap darah manusia lain, virus akan masuk ke dalam mangsa yang baru.

Apabila pesakit telah sembuh dari demam denggi, pesakit akan mempunyai kekebalan terhadap satu sahaja daripada empat jenis virus denggi tersebut. Risiko untuk mendapat demam denggi teruk atau demam denggi berdarah menjadi lebih tinggi apabila dijangkiti jenis virus denggi yang lain.

Risiko Jangkitan Demam Denggi

Faktor yang meningkatkan lagi jangkitan demam denggi atau demam denggi teruk termasuklah:

  • Tinggal di kawasan tropika seperti Malaysia. Tinggal di kawasan tropika mendedahkan kita kepada demam denggi lebih-lebih lagi jika kawasan tersebut banyak air bertakung.
  • Pernah terkena demam denggi. Jika pernah terkena demam denggi dan telah sembuh, anda mempunyai lebih risiko mendapat demam denggi teruk jika dijangkiti semula.

Komplikasi Demam Denggi

Demam denggi ringan boleh merosot kepada demam denggi berdarah atau demam denggi teruk dan merosakkan organ seperti paru-paru, hati dan jantung. Tekanan darah juga boleh menurun dan menyebabkan sindrom kejutan denggi dan akhirnya berlaku kematian.

Pencegahan

Vaksin untuk demam denggi, Dengvaxia telah pun mula kajian klinikal ke atas manusia namun vaksin ini masih belum diluluskan di Malaysia. Vaksin ini diberi sebanyak 3 dos dalam tempoh 12 bulan kepada mereka yang tinggal di kawasan yang banyak insiden demam denggi berusia antara 9 hingga 45 tahun.

Kajian awal menunjukkan kanak-kanak di bawah 9 tahun yang menerima vaksin ini lebih mudah mendapat demam denggi teruk 2 tahun selepas menerima vaksin.

Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menegaskan bahawa vaksin sahaja tidak mencukupi untuk mencegah denggi tetapi pengawalan populasi nyamuk juga memainkan peranan yang amat penting.

Jadi jalan terbaik untuk mencegah penyakit ini adalah untuk mengelakkan dari digigit nyamuk yang berkemungkinan membawa virus denggi.

Di Malaysia, satu kajian dijalankan dengan menggunakan nyamuk yang dijangkiti bakteria Wolbachia. Bakteria ini akan bersaing dengan virus denggi untuk menjadikan nyamuk sebagai perumah. Bakteria Wolbachia tidak merbahaya kepada manusia dan haiwan lain.

Jika anda tinggal di kawasan tropika atau mempunyai sejarah jangkitan demam denggi, tips di bawah mungkin boleh membantu:

  • Tinggal di rumah atau pejabat tertutup menggunakan penghawa dingin. Nyamuk tidak dapat memasuki kawasan dalam rumah dan kurang risiko digigit nyamuk. Nyamuk juga paling aktif pada waktu maghrib hingga subuh jadi pastikan semua tingkap dan pintu ditutup.
  • Memakai pakaian perlindungan. Bila pergi ke kawasan yang banyak nyamuk, dinasihatkan memakai baju lengan panjang dan seluar panjang bagi mengurangkan risiko digigit nyamuk.
  • Gunakan penghalau nyamuk. Permethrin boleh digunakan pada baju, kasut dan peralatan camping jika memasuki hutan. Untuk kulit pula boleh gunakan penghalau yang mengandungi 10% DEET.
  • Kurangkan habitat nyamuk. Nyamuk pembawa virus denggi selalunya tinggal di kawasan habitat manusia dan membiak di kawasan air bertakung seperti tin kosong, tayar kereta yang dibuang dan sebagainya. Kawasan air bertakung perlu dibersihkan sekurang-kurangnya seminggu sekali termasuk pasu bunga ataupun meletakkan penutup jika menyimpan air di dalam tong atau baldi.

Baca lebih lanjut tentang demam denggi:

  1. Demam Denggi – Pengesanan dan Rawatan
Bersama mencegah demam denggi
Print Friendly, PDF & Email
Staf Editorial
Laman web ini bertujuan untuk memberikan pengetahuan am sahaja dan tidak membuat sebarang nasihat perubatan individu. Jika anda mempunyai apa-apa simptom sila berjumpa doktor dengan kadar segera.