Penyakit Arteri Periferi: Tanda Awal, Punca, Rawatan Dan Bila Perlu Jumpa Doktor

Penyakit arteri periferi atau peripheral artery disease PAD ialah keadaan apabila salur darah arteri yang membawa darah ke anggota badan menjadi sempit atau tersumbat. Ia paling kerap melibatkan kaki. Apabila aliran darah ke kaki berkurang, otot, kulit dan tisu tidak mendapat oksigen yang mencukupi, terutama ketika berjalan atau melakukan aktiviti fizikal.

Tanda klasik penyakit ini ialah sakit betis, paha atau punggung ketika berjalan yang berkurang selepas berehat. Namun, tidak semua orang mengalami simptom yang jelas. Ada yang hanya rasa kaki cepat letih, kebas, sejuk, luka lambat sembuh atau perubahan warna kulit. CDC menyenaraikan tanda PAD termasuk kulit kaki sejuk, nadi kaki berkurang, kulit licin berkilat, bulu kaki gugur, luka yang tidak sembuh dan sakit ketika berjalan yang lega apabila berhenti.

Masalahnya, ramai orang menganggap sakit kaki ketika berjalan sebagai “lenguh biasa”, “faktor usia” atau “kurang bersenam”. Anggapan ini boleh berbahaya, terutama bagi pesakit diabetes, perokok, pesakit darah tinggi dan mereka yang mempunyai kolesterol tinggi.

Apa Itu Penyakit Arteri Periferi?

Arteri ialah salur darah yang membawa darah kaya oksigen dari jantung ke seluruh badan. Dalam penyakit arteri periferi, arteri menjadi sempit akibat pembentukan plak lemak, kolesterol dan bahan lain pada dinding salur darah. Proses ini dipanggil aterosklerosis.

Apabila salur darah semakin sempit, darah masih boleh mengalir ketika badan berehat. Namun, ketika berjalan, otot kaki memerlukan lebih banyak oksigen. Jika salur darah tidak mampu membekalkan darah yang cukup, otot akan terasa sakit, kejang, berat atau lemah.

Bayangkan paip air yang sudah sempit kerana mendapan. Air masih keluar, tetapi apabila permintaan meningkat, alirannya tidak cukup. Begitulah keadaan kaki apabila arteri tersumbat.

PAD biasanya berlaku pada kaki, tetapi ia juga boleh menandakan masalah salur darah yang lebih luas dalam badan. Mayo Clinic menerangkan bahawa PAD ialah keadaan aliran darah yang berkurang akibat arteri sempit, biasanya melibatkan kaki, dan sering menjadi tanda pembentukan deposit lemak dalam arteri.

Kenapa Penyakit Arteri Periferi Tidak Patut Diabaikan?

Penyakit arteri periferi bukan sekadar masalah kaki. Ia ialah tanda bahawa salur darah dalam badan mungkin sedang mengalami proses kerosakan yang sama seperti penyakit jantung dan strok.

Antara sebab PAD perlu diberi perhatian:

1. Ia boleh mengehadkan pergerakan harian
   Pesakit mungkin semakin susah berjalan jauh, naik tangga atau melakukan kerja harian.
2. Ia boleh menyebabkan luka kaki lambat sembuh
   Luka memerlukan darah dan oksigen untuk pulih. Jika aliran darah tidak cukup, luka kecil boleh menjadi besar.
3. Ia lebih berbahaya pada pesakit diabetes
   Diabetes boleh merosakkan saraf dan salur darah. Pesakit mungkin tidak sedar ada luka kerana kaki kebas.
4. Ia boleh membawa kepada gangren dan amputasi
   Dalam kes teruk, tisu kaki boleh mati kerana kekurangan darah.
5. Ia menandakan risiko penyakit kardiovaskular
   NHS menyatakan rawatan PAD penting kerana ia menunjukkan salur darah seseorang tidak sihat dan boleh berkait dengan risiko penyakit kardiovaskular seperti penyakit jantung, strok dan serangan jantung.

Tanda Awal Penyakit Arteri Periferi

Simptom PAD boleh berbeza antara seorang pesakit dengan pesakit lain. Ada yang jelas sakit ketika berjalan. Ada pula yang hanya mengalami perubahan halus pada kaki.

1. Sakit Betis, Paha Atau Punggung Ketika Berjalan

Ini ialah simptom paling tipikal. Dalam istilah perubatan, ia dipanggil claudication.

Ciri sakit claudication:

• Sakit muncul ketika berjalan atau naik tangga
• Biasanya berlaku pada betis, paha atau punggung
• Rasa seperti cramp, lenguh, ketat, berat atau terbakar
• Lega selepas berehat beberapa minit
• Datang semula apabila berjalan semula

Contohnya, seseorang boleh berjalan 100 meter sebelum betis mula sakit. Selepas berhenti sekejap, sakit berkurang. Kemudian apabila berjalan semula, sakit datang balik pada jarak yang hampir sama.

Ini bukan corak sakit otot biasa. Ia berlaku kerana otot kaki tidak mendapat bekalan darah mencukupi ketika digunakan.

2. Kaki Cepat Letih Atau Lemah

Tidak semua orang menggambarkan simptom sebagai “sakit”. Ada yang berkata:

• “Kaki saya cepat penat.”
• “Sebelah kaki rasa berat.”
• “Naik tangga cepat lemah.”
• “Saya perlu berhenti banyak kali bila berjalan.”

Simptom seperti ini boleh berlaku apabila otot tidak menerima oksigen yang cukup. Ia lebih mencurigakan jika berlaku berulang kali, terutama pada orang yang ada diabetes, merokok, darah tinggi atau kolesterol tinggi.

3. Kaki Sejuk, Kebas Atau Rasa Mencucuk

Kaki yang kurang aliran darah boleh terasa sejuk, kebas atau tidak selesa. Kadang-kadang satu kaki terasa lebih sejuk berbanding kaki sebelah lagi.

Namun, simptom kebas juga boleh berpunca daripada masalah saraf, terutama dalam kalangan pesakit diabetes. Sebab itu pemeriksaan doktor penting untuk membezakan sama ada masalah utama ialah salur darah, saraf, otot atau sendi.

4. Kulit Kaki Berubah

Perubahan pada kulit kaki boleh menjadi tanda aliran darah tidak baik.

Antara perubahan yang perlu diperhatikan:

• Kulit kaki nampak licin dan berkilat
• Warna kulit menjadi pucat, kebiruan atau kemerahan
• Bulu kaki berkurang
• Kuku kaki tumbuh perlahan
• Kuku menjadi rapuh atau berubah bentuk
• Otot kaki kelihatan mengecil
• Nadi kaki sukar dirasa

NHS turut menyenaraikan simptom seperti bulu kaki gugur, kebas atau lemah, kuku rapuh, ulser tidak sembuh, perubahan warna kulit, kulit berkilat dan otot kaki mengecil sebagai tanda yang boleh berlaku dalam PAD.

5. Luka Kaki Lambat Sembuh

Ini tanda yang sangat penting, terutama bagi pesakit diabetes.

Luka kecil pada kaki sepatutnya beransur pulih. Jika luka kekal terbuka, semakin besar, bernanah, berbau atau berubah warna, ia mungkin menandakan aliran darah tidak mencukupi.

Luka kaki yang lambat sembuh tidak boleh dirawat secara sambil lewa. Jangan hanya sapu ubat sendiri berulang kali tanpa pemeriksaan, terutama jika anda ada diabetes atau kaki kebas.

6. Sakit Kaki Walaupun Sedang Berehat

Sakit ketika rehat ialah tanda lebih serius. Ia boleh berlaku apabila aliran darah terlalu rendah sehingga tisu kaki tidak mendapat oksigen mencukupi walaupun tidak digunakan.

Ciri yang perlu diberi perhatian:

• Sakit kaki waktu malam
• Sakit lega apabila kaki dijuntaikan
• Sakit berdenyut atau membakar
• Jari kaki berubah warna
• Luka tidak sembuh

Ini bukan lagi simptom ringan. Ia memerlukan penilaian doktor dengan segera.

Punca Penyakit Arteri Periferi

1. Aterosklerosis

Punca utama PAD ialah aterosklerosis, iaitu pembentukan plak dalam arteri. Plak ini boleh terdiri daripada lemak, kolesterol, kalsium dan bahan lain.

Lama-kelamaan, plak menyebabkan ruang dalam arteri menjadi sempit. Akibatnya, darah sukar mengalir ke kaki.

2. Merokok

Merokok ialah salah satu faktor risiko paling kuat untuk penyakit arteri periferi.

Asap rokok boleh:

• Merosakkan lapisan dalam salur darah
• Mempercepat pembentukan plak
• Menyebabkan salur darah mengecut
• Mengurangkan oksigen dalam darah
• Melambatkan penyembuhan luka

Bagi pesakit PAD, berhenti merokok bukan nasihat tambahan. Ia rawatan utama. Ubat, senaman dan prosedur salur darah tidak akan memberi hasil terbaik jika tabiat merokok diteruskan.

3. Diabetes

Diabetes meningkatkan risiko PAD kerana gula darah yang tinggi boleh merosakkan salur darah dan saraf. Gabungan masalah salur darah dan saraf menjadikan kaki pesakit diabetes lebih berisiko.

Masalah yang boleh berlaku:

• Luka tidak disedari kerana kaki kebas
• Luka lambat sembuh kerana aliran darah kurang
• Jangkitan lebih mudah merebak
• Risiko ulser kaki dan amputasi meningkat

Sebab itu pesakit diabetes perlu memeriksa kaki setiap hari, walaupun tiada rasa sakit.

4. Kolesterol Tinggi

Kolesterol tinggi menyumbang kepada pembentukan plak dalam arteri. Semakin banyak plak terbentuk, semakin sempit salur darah.

Rawatan kolesterol dalam PAD bukan sekadar untuk “cantikkan bacaan darah”. Ia bertujuan mengurangkan risiko serangan jantung, strok dan komplikasi salur darah.

5. Darah Tinggi

Tekanan darah tinggi boleh merosakkan dinding salur darah. Apabila dinding arteri rosak, plak lebih mudah terbentuk dan penyakit salur darah boleh menjadi lebih teruk.

6. Usia Dan Sejarah Keluarga

Risiko PAD meningkat dengan usia, terutama jika seseorang mempunyai faktor risiko lain seperti merokok, diabetes, darah tinggi atau kolesterol tinggi.

Sejarah keluarga penyakit jantung, strok atau penyakit salur darah juga boleh meningkatkan risiko.

Siapa Yang Lebih Berisiko?

Anda lebih berisiko mendapat penyakit arteri periferi jika anda:

• Merokok atau pernah merokok
• Menghidap diabetes
• Menghidap darah tinggi
• Mempunyai kolesterol tinggi
• Berusia lebih 50 tahun dengan faktor risiko
• Mempunyai sejarah penyakit jantung atau strok
• Kurang aktif secara fizikal
• Mengalami obesiti
• Mempunyai luka kaki yang lambat sembuh
• Pernah diberitahu ada masalah salur darah

Jika anda berada dalam kumpulan ini dan mula mengalami sakit kaki ketika berjalan, jangan tunggu simptom menjadi teruk.

Bezakan PAD Dengan Masalah Kaki Lain

Ramai orang keliru antara penyakit arteri periferi, urat simpul, neuropati diabetes dan sakit sendi. Perbezaan ini penting kerana rawatan tidak sama.

PAD Vs Urat Simpul

Penyakit arteri periferi:

• Masalah pada arteri
• Darah tidak cukup sampai ke kaki
• Kaki boleh sejuk
• Sakit berlaku ketika berjalan
• Luka lambat sembuh
• Nadi kaki boleh berkurang

Urat simpul:

• Masalah pada vena
• Darah sukar kembali ke jantung
• Urat timbul dan berbelit
• Kaki rasa berat selepas berdiri lama
• Bengkak lebih ketara pada hujung hari
• Kulit sekitar buku lali boleh menjadi gelap

PAD lebih berkait dengan kekurangan darah ke kaki. Urat simpul pula lebih berkait dengan aliran darah balik yang tidak lancar.

PAD Vs Neuropati Diabetes

PAD:

• Masalah aliran darah
• Sakit ketika berjalan
• Kaki sejuk
• Luka lambat sembuh

Neuropati diabetes:

• Masalah saraf
• Kebas, mencucuk atau rasa terbakar
• Boleh hilang deria rasa
• Luka mungkin tidak terasa sakit

Pesakit diabetes boleh mengalami kedua-duanya serentak. Inilah sebabnya luka kaki diabetes boleh menjadi serius dengan cepat.

PAD Vs Sakit Sendi Atau Otot

Sakit sendi biasanya lebih tertumpu pada sendi seperti lutut, pinggul atau buku lali. Ia mungkin disertai kekakuan, bengkak atau bunyi sendi.

Sakit PAD pula lebih kerap terasa pada otot, terutama betis, dan muncul ketika berjalan. Ia biasanya lega selepas berehat.

Bagaimana Doktor Mendiagnosis Penyakit Arteri Periferi?

Diagnosis PAD tidak dibuat berdasarkan simptom semata-mata. Doktor perlu menilai sejarah kesihatan, pemeriksaan fizikal dan ujian tertentu.

1. Sejarah Simptom

Doktor mungkin bertanya:

• Bila sakit kaki bermula?
• Sakit berlaku ketika berjalan atau waktu rehat?
• Berapa jauh anda boleh berjalan sebelum sakit?
• Adakah sakit lega selepas berhenti?
• Ada luka kaki?
• Ada diabetes, darah tinggi atau kolesterol tinggi?
• Merokok atau pernah merokok?
• Ada sejarah penyakit jantung atau strok?

Jawapan ini membantu doktor menilai sama ada corak sakit lebih menyerupai PAD atau masalah lain.

2. Pemeriksaan Fizikal

Doktor boleh memeriksa:

• Nadi pada kaki
• Suhu kaki
• Warna kulit
• Kuku dan bulu kaki
• Luka atau ulser
• Tanda jangkitan
• Perbezaan antara kaki kanan dan kiri

Nadi kaki yang lemah atau sukar dirasa boleh memberi petunjuk bahawa aliran darah berkurang.

3. Ujian ABI Atau ABPI

Ujian ankle brachial index ABI atau ankle brachial pressure index ABPI membandingkan tekanan darah di buku lali dengan tekanan darah di lengan.

Secara mudah:

• Tekanan darah di lengan diukur
• Tekanan darah di buku lali diukur
• Bacaan dibandingkan
• Bacaan rendah boleh menunjukkan aliran darah ke kaki berkurang

NHS menyatakan ABPI digunakan secara meluas untuk mendiagnosis PAD dan menilai tindak balas terhadap rawatan.

4. Ultrasound Doppler Dan Imbasan Lanjutan

Jika doktor perlukan maklumat lebih terperinci, ujian tambahan mungkin dilakukan seperti:

• Ultrasound Doppler
• CT angiography
• MR angiography
• Angiography

Ujian ini membantu melihat lokasi dan tahap penyempitan salur darah, terutama jika pesakit mungkin memerlukan prosedur seperti angioplasti atau pembedahan.

Rawatan Penyakit Arteri Periferi

Rawatan bergantung pada tahap penyakit, simptom, faktor risiko dan sama ada terdapat luka atau ancaman kepada kaki.

Matlamat rawatan ialah:

1. Mengurangkan simptom
2. Membantu pesakit berjalan lebih baik
3. Mengurangkan risiko luka dan komplikasi kaki
4. Mengurangkan risiko serangan jantung dan strok
5. Mencegah penyakit menjadi lebih teruk

1. Berhenti Merokok

Ini langkah paling penting bagi pesakit PAD yang merokok.

Berhenti merokok boleh membantu memperlahankan kerosakan salur darah dan meningkatkan peluang rawatan berjaya. Jika sukar berhenti sendiri, dapatkan bantuan klinik berhenti merokok, kaunseling atau rawatan yang sesuai.

Jangan tunggu “sudah teruk baru berhenti”. Bagi PAD, setiap batang rokok memberi kesan buruk kepada salur darah.

2. Senaman Berjalan Secara Berstruktur

Senaman berjalan ialah rawatan penting untuk PAD yang menyebabkan sakit ketika berjalan.

Prinsip umum:

• Berjalan sehingga rasa sakit atau tidak selesa mula muncul
• Berhenti dan berehat
• Sambung berjalan semula
• Ulang beberapa pusingan
• Lakukan secara konsisten mengikut nasihat doktor

Program senaman terselia atau berstruktur boleh membantu meningkatkan jarak berjalan dan kualiti hidup pesakit PAD. ACC menyatakan terapi senaman berstruktur terbukti membantu prestasi berjalan, fungsi dan kualiti hidup dalam PAD simptomatik.

Namun, jika anda ada sakit dada, sesak nafas, luka kaki serius, sakit kaki ketika rehat atau masalah jantung yang belum dinilai, dapatkan nasihat doktor sebelum memulakan senaman.

3. Kawal Diabetes, Darah Tinggi Dan Kolesterol

PAD perlu dilihat sebagai penyakit salur darah seluruh badan, bukan kaki semata-mata.

Antara kawalan yang penting:

• Gula darah
• Tekanan darah
• Kolesterol
• Berat badan
• Aktiviti fizikal
• Pemakanan
• Tabiat merokok

Jika faktor risiko tidak dikawal, salur darah boleh terus rosak walaupun simptom sementara nampak berkurang.

4. Ubat-Ubatan

Doktor mungkin memberi ubat berdasarkan keadaan pesakit. Jenis ubat boleh termasuk:

• Ubat antiplatelet untuk mengurangkan risiko darah beku
• Statin untuk kolesterol dan perlindungan salur darah
• Ubat darah tinggi
• Ubat diabetes
• Ubat tertentu untuk sakit ketika berjalan, jika sesuai

Jangan mula mengambil aspirin, clopidogrel atau ubat “cair darah” sendiri tanpa nasihat doktor. Ubat ini boleh memberi manfaat dalam keadaan tertentu, tetapi juga boleh meningkatkan risiko pendarahan atau tidak sesuai untuk sesetengah pesakit.

5. Penjagaan Kaki

Penjagaan kaki sangat penting, terutama bagi pesakit diabetes dan mereka yang ada aliran darah lemah.

Amalkan langkah berikut:

• Periksa tapak kaki setiap hari
• Cari luka, lepuh, rekahan, kemerahan atau perubahan warna
• Basuh dan keringkan kaki dengan baik
• Pakai kasut yang sesuai
• Jangan berjalan berkaki ayam
• Potong kuku dengan berhati-hati
• Jangan potong kulit keras sendiri jika ada diabetes atau kaki kebas
• Rawat luka kecil awal
• Jumpa doktor jika luka tidak sembuh

Elakkan penggunaan minyak panas, rendaman air terlalu panas atau urutan kuat pada kaki yang kebas. Jika deria rasa berkurang, anda mungkin tidak sedar kulit melecur atau cedera.

6. Angioplasti, Stent Atau Pembedahan Bypass

Jika PAD teruk, rawatan prosedur mungkin diperlukan.

Antara pilihan:

Angioplasti
Belon kecil dimasukkan ke dalam salur darah dan dikembangkan untuk membuka kawasan sempit.

Stent
Tiub jejaring kecil boleh diletakkan untuk membantu salur darah kekal terbuka.

Pembedahan bypass
Laluan baru dibuat supaya darah boleh mengalir melepasi kawasan tersumbat.

Prosedur ini biasanya dipertimbangkan jika simptom mengganggu kehidupan harian, luka tidak sembuh, aliran darah sangat teruk atau terdapat risiko kehilangan anggota.

Garis panduan ACC AHA 2024 menyatakan rawatan PAD merangkumi spektrum pesakit daripada tanpa simptom, simptom kronik, iskemia anggota kronik yang mengancam kaki dan iskemia akut, dengan pendekatan rawatan berdasarkan tahap klinikal pesakit.

Apa Yang Boleh Dibuat Di Rumah?

Langkah di rumah boleh membantu, tetapi ia bukan pengganti pemeriksaan doktor jika simptom jelas.

Antara langkah yang praktikal:

1. Berhenti merokok sepenuhnya
2. Berjalan secara berkala mengikut kemampuan dan nasihat doktor
3. Kawal gula darah jika ada diabetes
4. Ambil ubat darah tinggi dan kolesterol seperti diarahkan
5. Makan makanan lebih sihat untuk jantung
6. Kurangkan makanan tinggi garam, gula dan lemak tepu
7. Periksa kaki setiap hari
8. Pakai kasut yang tidak mencederakan kaki
9. Jangan abaikan luka kecil
10. Hadir temu janji susulan

Langkah paling tidak berguna ialah hanya sapu krim atau minyak pada kaki tanpa mengetahui punca sebenar masalah. Jika salur darah sempit, rawatan luaran sahaja tidak menyelesaikan punca.

Pemakanan Untuk Kesihatan Salur Darah

Tiada makanan ajaib yang boleh “mencuci” salur darah tersumbat. Namun, pemakanan yang baik boleh membantu mengawal faktor risiko seperti kolesterol, darah tinggi, diabetes dan berat badan.

Fokus kepada:

• Sayur-sayuran pelbagai warna
• Buah dalam jumlah sesuai
• Bijirin penuh
• Kekacang
• Ikan
• Protein tanpa lemak
• Lemak sihat seperti minyak zaitun atau kekacang
• Air kosong

Kurangkan:

• Makanan bergoreng berlebihan
• Daging proses
• Makanan segera
• Minuman manis
• Kuih dan pencuci mulut tinggi gula
• Makanan tinggi garam
• Lemak trans dan lemak tepu berlebihan

Pemakanan perlu realistik. Lebih baik ubah secara konsisten daripada ikut diet ekstrem selama dua minggu kemudian kembali kepada tabiat lama.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Buat pemeriksaan doktor jika anda mengalami:

• Kaki sakit setiap kali berjalan
• Sakit betis yang lega selepas berehat
• Kaki cepat letih sebelah
• Kaki terasa sejuk atau kebas
• Warna kulit kaki berubah
• Kuku kaki berubah atau tumbuh perlahan
• Luka kaki lambat sembuh
• Luka kecil yang semakin besar
• Ada diabetes dan sebarang luka pada kaki
• Merokok dan mula mengalami sakit kaki ketika berjalan

Jangan tunggu sampai luka menjadi hitam. PAD lebih mudah dikawal jika dikesan awal.

Bila Perlu Ke Kecemasan?

Dapatkan rawatan segera jika berlaku:

• Kaki tiba-tiba sakit kuat
• Kaki tiba-tiba menjadi pucat, biru atau sangat sejuk
• Hilang rasa secara tiba-tiba
• Kaki atau jari kaki menjadi lemah secara tiba-tiba
• Luka menjadi hitam
• Ada nanah, demam atau tanda jangkitan merebak
• Sakit kaki waktu rehat semakin teruk
• Jari kaki berubah warna
• Kaki nampak seperti kurang darah secara mendadak

Ini boleh menandakan aliran darah ke kaki sangat teruk atau tersumbat secara akut. Keadaan ini tidak sesuai ditunggu di rumah.

Komplikasi Jika Tidak Dirawat

Jika penyakit arteri periferi dibiarkan, beberapa komplikasi boleh berlaku:

• Jarak berjalan semakin pendek
• Sakit kaki semakin kerap
• Kualiti hidup menurun
• Luka kronik
• Jangkitan kaki
• Ulser kaki
• Gangren
• Amputasi dalam kes teruk
• Risiko penyakit jantung dan strok lebih tinggi

Komplikasi paling menyedihkan ialah apabila pesakit datang terlalu lewat, selepas luka sudah merebak atau tisu kaki sudah mati. Banyak kes serius bermula dengan tanda kecil seperti sakit betis ketika berjalan atau luka kecil yang tidak sembuh.

Mitos Tentang Penyakit Arteri Periferi

Mitos 1: Kaki Sakit Bila Berjalan Cuma Sebab Umur

Tidak semestinya. Umur boleh meningkatkan risiko, tetapi sakit kaki yang datang ketika berjalan dan lega selepas berehat perlu diperiksa.

Mitos 2: Kalau Tiada Luka, Maksudnya Tidak Bahaya

PAD boleh berlaku sebelum luka muncul. Sakit ketika berjalan mungkin tanda awal sebelum komplikasi yang lebih serius.

Mitos 3: Urut Kuat Boleh Lancarkan Darah

Urutan kuat bukan rawatan untuk arteri tersumbat. Jika ada luka, kulit rapuh, diabetes atau aliran darah sangat lemah, urutan kuat boleh mencederakan tisu.

Mitos 4: Ubat Cair Darah Boleh Mula Sendiri

Jangan. Ubat antiplatelet atau antikoagulan perlu penilaian doktor. Ia boleh menyebabkan pendarahan dan tidak sesuai untuk semua orang.

Mitos 5: Kalau Sakit Hilang Selepas Rehat, Tidak Perlu Risau

Corak sakit yang hilang selepas rehat sebenarnya sangat tipikal untuk claudication. Ia bukan alasan untuk abaikan simptom.

Kesimpulan

Penyakit arteri periferi ialah keadaan apabila salur darah arteri, biasanya di kaki, menjadi sempit atau tersumbat. Tanda awal yang paling klasik ialah sakit betis, paha atau punggung ketika berjalan dan lega selepas berehat.

Penyakit ini lebih kerap berlaku dalam kalangan perokok, pesakit diabetes, pesakit darah tinggi, pesakit kolesterol tinggi dan individu yang mempunyai sejarah penyakit jantung atau strok. Ia tidak patut dianggap sebagai masalah kaki biasa kerana PAD boleh membawa kepada luka lambat sembuh, jangkitan, gangren, amputasi dan risiko kardiovaskular yang lebih tinggi.

Rawatan bukan hanya bergantung kepada ubat. Ia melibatkan berhenti merokok, senaman berjalan berstruktur, kawalan diabetes, darah tinggi dan kolesterol, penjagaan kaki serta prosedur salur darah jika perlu.

Jika kaki anda sakit ketika berjalan, kaki terasa sejuk, luka lambat sembuh atau anda ada diabetes dengan masalah kaki, buat pemeriksaan awal. Lebih cepat PAD dikesan, lebih besar peluang untuk mengelakkan komplikasi serius.

FAQ Penyakit Arteri Periferi