Cannabis Dan Risiko Sakit Jantung: Kenapa Ia Boleh Menyebabkan Jantung Berdebar, Tekanan Darah Naik Dan Risiko Strok

Ramai orang mengaitkan cannabis atau ganja dengan rasa relaks, khayal, tidur lebih lena atau mengurangkan stres. Namun, dari sudut perubatan, kesannya tidak terhad kepada otak sahaja. Cannabis juga boleh mempengaruhi sistem kardiovaskular, iaitu jantung dan salur darah.

Antara kesan yang sering dibincangkan ialah jantung berdebar, degupan jantung menjadi lebih laju, tekanan darah naik selepas penggunaan, sakit dada, serta kemungkinan peningkatan risiko serangan jantung dan strok dalam sesetengah individu.

Topik ini perlu dibincangkan dengan berhati-hati. Artikel ini bukan bertujuan menghukum atau menakut-nakutkan sesiapa. Tetapi jika sesuatu bahan boleh mempengaruhi nadi, tekanan darah dan salur darah, maka ia wajar difahami sebagai isu kesihatan, bukan sekadar isu gaya hidup.

Apa Itu Cannabis?

Cannabis ialah tumbuhan yang mengandungi pelbagai bahan aktif yang boleh memberi kesan kepada tubuh. Dalam penggunaan harian, ia juga dikenali sebagai ganja atau marijuana.

Dua komponen yang paling kerap disebut ialah:

1. THC atau tetrahydrocannabinol
   Ini ialah bahan utama yang menyebabkan kesan khayal atau “high”. THC juga boleh mempengaruhi degupan jantung, tekanan darah, mood, persepsi dan koordinasi badan.
2. CBD atau cannabidiol
   CBD tidak menyebabkan kesan khayal seperti THC. Namun, produk cannabis boleh mengandungi campuran pelbagai bahan, dan kandungannya tidak semestinya konsisten.

Masalah utama ialah ramai pengguna tidak tahu kekuatan sebenar produk yang digunakan. Kandungan THC dalam produk moden boleh menjadi lebih tinggi berbanding cannabis dahulu. Ini boleh meningkatkan risiko kesan sampingan, terutama jika digunakan secara kerap, dalam dos tinggi atau bersama bahan lain seperti alkohol, rokok, vape dan dadah rekreasi lain.

Kenapa Cannabis Boleh Mempengaruhi Jantung?

Jantung bukan organ yang bekerja secara berasingan. Ia dikawal oleh sistem saraf, hormon, tekanan darah dan keadaan salur darah. Cannabis, khususnya THC, boleh mempengaruhi sistem saraf autonomi yang mengawal degupan jantung dan tekanan darah.

Apabila seseorang menggunakan cannabis, beberapa perkara boleh berlaku:

• degupan jantung menjadi lebih laju
• tekanan darah boleh meningkat sejurus selepas penggunaan
• jantung perlu mengepam darah dengan lebih kuat
• salur darah boleh mengalami perubahan tindak balas
• pengguna mungkin mengalami rasa cemas, panik atau dada berdebar
• asap cannabis boleh mendedahkan paru-paru dan salur darah kepada bahan toksik pembakaran

Kesan ini mungkin ringan bagi sesetengah orang. Tetapi bagi individu yang sudah mempunyai salur darah sempit, darah tinggi, aritmia atau sejarah penyakit jantung, perubahan kecil pada nadi dan tekanan darah boleh menjadi lebih berbahaya.

Cannabis Dan Jantung Berdebar: Apa Yang Berlaku?

Jantung berdebar atau palpitasi ialah keadaan apabila seseorang sedar degupan jantungnya menjadi kuat, laju, tidak sekata atau seperti “melompat”. Ia boleh berlaku dalam keadaan biasa seperti selepas minum kafein, bersenam, cemas atau kurang tidur. Namun, ia juga boleh berlaku selepas menggunakan cannabis.

Antara gejala yang mungkin dirasai termasuk:

• dada berdebar kuat
• degupan jantung terasa laju
• rasa tidak selesa di dada
• gelisah atau panik
• rasa hendak pitam
• sesak nafas
• tangan menggeletar
• rasa panas atau berpeluh

Cannabis boleh mengaktifkan tindak balas badan yang menyerupai keadaan “fight or flight”. Dalam keadaan ini, sistem saraf simpatetik menjadi lebih aktif. Kesannya, nadi meningkat, tekanan darah boleh berubah, dan tubuh terasa seperti berada dalam keadaan berjaga-jaga.

Bagi sesetengah orang, rasa jantung berdebar ini mungkin sementara. Tetapi jika ia berlaku berulang kali, terlalu kuat, berpanjangan atau disertai sakit dada dan sesak nafas, ia tidak patut dianggap biasa.

Cannabis Dan Tekanan Darah: Kenapa Ia Boleh Naik?

Tekanan darah ialah tekanan yang dikenakan oleh darah pada dinding salur darah. Apabila tekanan darah meningkat, jantung perlu bekerja lebih kuat untuk mengepam darah.

Cannabis boleh menyebabkan tekanan darah naik sejurus selepas digunakan. Dalam masa yang sama, sesetengah individu juga boleh mengalami perubahan tekanan darah yang tidak stabil, termasuk rasa pening atau hendak pitam. Respons ini boleh berbeza antara individu bergantung kepada dos, kandungan THC, cara penggunaan, keadaan kesihatan dan ubat yang diambil.

Bagi pesakit darah tinggi, isu ini lebih penting. Darah tinggi yang tidak terkawal sudah pun meningkatkan risiko:

• serangan jantung
• strok
• kegagalan jantung
• penyakit buah pinggang
• kerosakan salur darah
• masalah mata akibat hipertensi

Jika cannabis menyebabkan nadi dan tekanan darah meningkat, ia boleh menambah beban kepada sistem yang sudah tertekan. Sebab itu pesakit hipertensi tidak patut menganggap cannabis sebagai bahan semula jadi yang semestinya selamat.

Bagaimana Cannabis Boleh Dikaitkan Dengan Serangan Jantung?

Serangan jantung berlaku apabila aliran darah ke otot jantung terganggu. Biasanya, ia berkait dengan salur darah koronari yang sempit atau tersumbat akibat pembentukan plak kolesterol dan keradangan.

Cannabis boleh meningkatkan risiko serangan jantung melalui beberapa mekanisme yang munasabah dari sudut perubatan:

1. Jantung bekerja lebih kuat

Apabila degupan jantung meningkat, jantung memerlukan lebih banyak oksigen. Jika salur darah koronari sudah sempit, bekalan oksigen mungkin tidak mencukupi. Ini boleh menyebabkan sakit dada atau dalam kes serius, serangan jantung.

2. Tekanan darah meningkat

Tekanan darah yang naik secara mendadak boleh membebankan salur darah dan jantung. Individu yang mempunyai darah tinggi tidak terkawal lebih mudah terdedah kepada komplikasi.

3. Asap cannabis memberi kesan kepada salur darah

Cannabis yang dihisap menghasilkan asap pembakaran. Asap ini boleh mengandungi bahan toksik dan partikel halus yang boleh memberi kesan kepada paru-paru, salur darah dan sistem kardiovaskular. Ini menjadi lebih membimbangkan jika pengguna juga merokok tembakau atau vape.

4. Risiko aritmia

Aritmia ialah degupan jantung yang tidak teratur. Sesetengah laporan dan kajian mengaitkan penggunaan cannabis dengan gangguan irama jantung seperti atrial fibrillation. Walaupun tidak semua pengguna akan mengalaminya, mereka yang ada sejarah aritmia perlu lebih berhati-hati.

5. Penggunaan kerap mungkin membawa risiko lebih tinggi

Kajian pemerhatian besar mendapati penggunaan cannabis yang lebih kerap dikaitkan dengan risiko kardiovaskular yang lebih tinggi. Ini tidak bermaksud setiap pengguna pasti akan terkena serangan jantung, tetapi ia cukup penting untuk dianggap sebagai amaran kesihatan.

Cannabis Dan Risiko Strok

Strok berlaku apabila aliran darah ke otak terganggu. Ia boleh berlaku akibat salur darah tersumbat atau salur darah pecah. Otak sangat sensitif terhadap kekurangan oksigen. Jika rawatan lambat, strok boleh menyebabkan lumpuh, masalah pertuturan, kecacatan kekal atau kematian.

Cannabis dikaitkan dengan risiko strok melalui beberapa faktor:

• tekanan darah meningkat
• degupan jantung menjadi tidak stabil
• salur darah mengalami tekanan
• keradangan salur darah
• kemungkinan gangguan pembekuan darah
• penggunaan bersama rokok, alkohol atau dadah lain

Tekanan darah tinggi ialah antara faktor risiko strok paling penting. Jika seseorang sudah mempunyai tekanan darah tinggi, kemudian menggunakan bahan yang boleh menaikkan nadi dan tekanan darah, risiko keseluruhan boleh meningkat.

Tanda strok perlu diambil serius. Gunakan prinsip mudah FAST:

• F Face: muka senget sebelah
• A Arm: tangan atau kaki lemah sebelah
• S Speech: percakapan pelat atau sukar bercakap
• T Time: segera dapatkan rawatan kecemasan

Jangan tunggu simptom hilang sendiri. Dalam strok, masa ialah otak.

Adakah Cannabis Yang Dimakan Lebih Selamat Daripada Dihisap?

Ada orang menyangka cannabis yang dimakan seperti edibles lebih selamat kerana tidak melibatkan asap. Dari satu sudut, ia mungkin mengurangkan pendedahan kepada bahan toksik pembakaran. Tetapi ini tidak bermaksud ia bebas risiko kepada jantung.

THC masih boleh masuk ke dalam badan dan memberi kesan kepada sistem saraf, degupan jantung, tekanan darah dan persepsi. Malah, edibles mempunyai cabaran tersendiri kerana kesannya lambat muncul. Pengguna mungkin menyangka dos pertama tidak berkesan lalu mengambil lebih banyak. Apabila kesan akhirnya muncul, ia boleh menjadi terlalu kuat.

Kesan dos berlebihan THC boleh termasuk:

• jantung berdebar kuat
• panik
• rasa takut melampau
• muntah
• pening
• keliru
• tekanan darah berubah
• rasa hendak pitam

Jadi, mesej yang lebih tepat ialah: mengelakkan asap mungkin mengurangkan sebahagian risiko pernafasan, tetapi tidak menghapuskan risiko kardiovaskular daripada THC.

Siapa Yang Lebih Berisiko?

Tidak semua orang mempunyai risiko yang sama. Cannabis mungkin lebih berbahaya kepada individu yang sudah mempunyai faktor risiko jantung atau salur darah.

Kumpulan yang perlu lebih berhati-hati termasuk:

1. Pesakit darah tinggi
2. Pesakit jantung koronari
3. Individu pernah mengalami serangan jantung
4. Individu pernah mengalami strok atau TIA
5. Pesakit aritmia atau degupan jantung tidak teratur
6. Pesakit diabetes
7. Individu dengan kolesterol tinggi
8. Perokok
9. Pengguna vape
10. Individu obes
11. Warga emas
12. Individu dengan sejarah keluarga penyakit jantung awal
13. Individu yang mengambil ubat jantung, ubat darah tinggi atau ubat cair darah
14. Individu yang menggunakan cannabis bersama alkohol atau dadah lain

Bagi kumpulan ini, cannabis bukan isu kecil. Walaupun hanya digunakan “sekali-sekala”, kesan terhadap nadi, tekanan darah dan irama jantung masih boleh menjadi masalah.

Tanda Bahaya Selepas Menggunakan Cannabis

Dapatkan rawatan segera jika mengalami tanda berikut selepas menggunakan cannabis:

• sakit dada
• dada terasa ketat, berat atau seperti ditekan
• sakit merebak ke lengan, rahang, belakang atau leher
• sesak nafas
• berpeluh sejuk
• loya atau muntah bersama sakit dada
• jantung berdebar kuat dan tidak reda
• degupan jantung tidak teratur
• pitam atau hampir pitam
• muka senget sebelah
• tangan atau kaki lemah sebelah
• percakapan pelat
• keliru secara tiba-tiba
• sakit kepala sangat kuat secara mengejut
• penglihatan kabur secara mendadak

Adakah Cannabis Perubatan Selamat Untuk Pesakit Jantung?

Istilah “cannabis perubatan” boleh mengelirukan. Sesuatu bahan boleh mempunyai kegunaan perubatan dalam keadaan tertentu, tetapi itu tidak bermaksud ia sesuai untuk semua orang.

Contohnya, banyak ubat moden sangat berguna, tetapi tetap mempunyai kesan sampingan, interaksi ubat dan kumpulan pesakit yang perlu mengelakkannya. Prinsip yang sama terpakai kepada cannabis.

Pesakit jantung atau individu berisiko tinggi perlu berbincang dengan doktor sebelum menggunakan sebarang produk cannabis. Doktor perlu tahu:

• sejarah penyakit jantung
• tekanan darah semasa
• sejarah strok
• ubat darah tinggi yang diambil
• ubat cair darah
• ubat kolesterol
• ubat psikiatri
• penggunaan rokok, vape atau alkohol
• sejarah aritmia
• simptom seperti sakit dada atau jantung berdebar

Jangan sorok penggunaan cannabis daripada doktor. Tujuan doktor bertanya bukan untuk menghukum, tetapi untuk menilai risiko dan mengelakkan komplikasi.

Mitos Tentang Cannabis Dan Jantung

Cara Mengurangkan Risiko Kesihatan

Bahagian ini bukan untuk mengajar cara menggunakan cannabis. Namun, dari sudut pengurangan risiko, beberapa mesej penting perlu disampaikan:

• Jangan gunakan cannabis jika mempunyai penyakit jantung, darah tinggi tidak terkawal atau sejarah strok.
• Jangan campur cannabis dengan alkohol, rokok, vape atau dadah rekreasi lain.
• Jangan abaikan sakit dada atau jantung berdebar.
• Dapatkan pemeriksaan tekanan darah secara berkala.
• Periksa kolesterol dan gula darah jika berisiko.
• Beritahu doktor jika pernah menggunakan cannabis, terutama jika ada simptom jantung.
• Dapatkan bantuan jika penggunaan semakin kerap atau sukar dikawal.
• Jangan memandu atau mengendalikan mesin selepas menggunakan cannabis.
• Jangan anggap produk “semula jadi” sebagai selamat tanpa penilaian perubatan.

Bagi orang yang menggunakan cannabis untuk tidur, stres, sakit kronik atau kebimbangan, isu sebenar juga perlu ditangani. Jika seseorang semakin bergantung kepada cannabis untuk berfungsi, itu tanda mereka perlu mendapatkan bantuan profesional.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Jumpa doktor dalam masa terdekat jika:

• kerap mengalami jantung berdebar selepas cannabis
• tekanan darah sering tinggi
• pernah mengalami sakit dada walaupun ringan
• cepat penat atau mudah semput
• ada sejarah keluarga penyakit jantung
• mempunyai diabetes atau kolesterol tinggi
• mengambil ubat jantung atau ubat darah tinggi
• menggunakan cannabis untuk tidur atau stres tetapi semakin bergantung

Pergi ke kecemasan jika:

• sakit dada kuat
• sesak nafas teruk
• pitam
• degupan jantung sangat laju atau tidak teratur
• muka senget sebelah
• tangan atau kaki lemah sebelah
• percakapan pelat
• keliru secara tiba-tiba
• sakit kepala sangat kuat secara mengejut

Dalam situasi ini, lebih baik tersilap pergi hospital daripada tersilap menunggu di rumah.

Kesimpulan

Cannabis bukan sekadar memberi kesan kepada otak, emosi atau rasa relaks. Ia juga boleh mempengaruhi degupan jantung, tekanan darah dan salur darah. Kesan seperti jantung berdebar dan tekanan darah naik boleh berlaku sejurus selepas penggunaan, terutama bagi produk yang mengandungi THC.

Bukti kajian semasa menunjukkan penggunaan cannabis, khususnya penggunaan yang lebih kerap, dikaitkan dengan peningkatan risiko serangan jantung dan strok. Walaupun banyak bukti masih bersifat pemerhatian dan tidak membuktikan sebab akibat secara mutlak untuk setiap individu, risikonya cukup penting untuk tidak dipandang ringan.

Individu dengan darah tinggi, penyakit jantung, diabetes, kolesterol tinggi, sejarah strok atau penggunaan rokok perlu lebih berhati-hati. Jika berlaku sakit dada, sesak nafas, pitam, jantung berdebar kuat atau tanda strok selepas menggunakan cannabis, dapatkan rawatan kecemasan segera.

Mesej paling penting ialah: cannabis bukan bahan yang bebas risiko kepada jantung. Lebih tinggi risiko kesihatan seseorang, lebih besar keperluan untuk berbincang dengan doktor sebelum mengambil sebarang produk cannabis.

FAQ Berkenaan Cannabis dan Risiko Jantung