Bunion: Punca Benjolan Pada Ibu Jari Kaki, Simptom, Rawatan Dan Bila Perlu Pembedahan

Benjolan pada bahagian dalam pangkal ibu jari kaki mungkin kelihatan seperti tulang yang membengkak. Namun, keadaan yang dikenali sebagai bunion ini bukan sekadar bengkak biasa atau pertumbuhan tulang tambahan.

Bunion berlaku apabila kedudukan tulang di bahagian hadapan kaki berubah. Ibu jari kaki mula condong ke arah jari kedua, manakala sendi pada pangkal ibu jari semakin menonjol ke bahagian dalam kaki. Istilah perubatan bagi keadaan ini ialah hallux valgus.

Perubahan tersebut biasanya berlaku secara perlahan selama beberapa tahun. Pada peringkat awal, seseorang mungkin hanya menyedari bentuk ibu jari berubah atau kasut terasa semakin sempit. Apabila bunion bertambah teruk, benjolan boleh menjadi merah, sakit dan mudah bergesel dengan kasut.

Tidak semua bunion perlu dibedah. Ramai individu boleh mengawal simptom dengan memilih kasut yang sesuai, mengurangkan tekanan pada kaki dan menggunakan rawatan sokongan. Pembedahan biasanya hanya dipertimbangkan apabila kesakitan berterusan, pergerakan terganggu atau rawatan tanpa pembedahan tidak lagi memberikan kelegaan yang mencukupi.

Apa Itu Bunion?

Bunion ialah perubahan bentuk pada sendi di pangkal ibu jari kaki. Sendi ini dikenali sebagai sendi metatarsofalangeal, atau sendi MTP.

Sendi MTP terbentuk apabila tulang metatarsal pertama pada kaki bertemu dengan tulang falanks pada ibu jari. Ketika bunion berkembang:

• Tulang metatarsal pertama bergerak ke arah bahagian dalam kaki
• Tulang ibu jari condong ke arah jari kedua
• Sendi MTP menjadi semakin menonjol
• Tisu di sekeliling sendi boleh menjadi tebal dan meradang
• Bentuk bahagian hadapan kaki menjadi lebih lebar

Benjolan yang kelihatan bukan hanya disebabkan oleh pembentukan tulang baharu. Ia terhasil terutamanya daripada perubahan penjajaran tulang dan sendi. Dalam keadaan tertentu, keradangan serta penebalan tisu di sekeliling sendi boleh membuatkan benjolan kelihatan lebih besar.

Bunion boleh berlaku pada sebelah atau kedua-dua belah kaki. Tahap kesakitan dan perubahan bentuk juga boleh berbeza antara kaki kanan dengan kaki kiri.

Bagaimana Bunion Terbentuk?

Bunion biasanya terbentuk secara beransur-ansur. Ia jarang muncul secara tiba-tiba tanpa sebarang perubahan sebelumnya.

Proses pembentukannya boleh berlaku seperti berikut:

1. Tekanan berulang berlaku pada sendi pangkal ibu jari.
2. Keseimbangan antara tulang, tendon dan ligamen mula berubah.
3. Ibu jari kaki beransur-ansur condong ke arah jari kedua.
4. Tulang metatarsal pertama bergerak ke arah bahagian dalam kaki.
5. Sendi MTP menjadi lebih menonjol.
6. Benjolan mula bergesel dengan bahagian dalam kasut.
7. Kulit dan tisu di sekitar sendi menjadi merah, tebal atau sakit.
8. Perubahan penjajaran mempengaruhi agihan tekanan ketika berjalan.

Apabila ibu jari semakin condong, ia boleh menolak jari kedua keluar daripada kedudukan asal. Dalam kes yang lebih teruk, ibu jari mungkin bertindih di atas atau di bawah jari kedua. Tekanan ini juga boleh menyebabkan kematu, mata ikan atau perubahan bentuk seperti jari tukul.

Apakah Punca Bunion?

Tiada satu punca tunggal yang menerangkan semua kes bunion. Keadaan ini dipercayai berlaku akibat gabungan faktor genetik, bentuk kaki, cara kaki bergerak dan tekanan berulang daripada kasut.

1. Faktor genetik dan sejarah keluarga

Bunion boleh berlaku dalam kalangan beberapa ahli keluarga. Namun, seseorang tidak semestinya mewarisi bunion secara langsung.

Apa yang mungkin diwarisi ialah ciri struktur kaki tertentu, seperti:

• Bentuk tulang kaki yang tidak seimbang
• Sendi yang terlalu fleksibel
• Tapak kaki rata
• Lengkungan kaki yang kurang stabil
• Kedudukan tulang metatarsal tertentu
• Corak pergerakan kaki yang meningkatkan tekanan pada ibu jari

Individu yang mempunyai ibu, bapa atau adik-beradik dengan bunion mungkin mempunyai risiko lebih tinggi untuk mengalami keadaan yang sama.

2. Kasut sempit dan berujung runcing

Kasut yang sempit pada bahagian hadapan boleh menghimpit jari kaki dan menolak ibu jari ke arah jari kedua.

Antara kasut yang boleh memburukkan bunion ialah:

• Kasut berujung runcing
• Kasut yang terlalu pendek
• Kasut yang terlalu ketat
• Kasut dengan ruang jari yang sempit
• Kasut dengan jahitan keras pada bahagian benjolan
• Kasut tumit tinggi

Kasut tumit tinggi memindahkan lebih banyak berat badan ke bahagian hadapan kaki. Keadaan ini meningkatkan tekanan pada sendi ibu jari.

Walau bagaimanapun, kasut bukan satu-satunya punca bunion. Tidak semua individu yang memakai kasut sempit akan mendapat bunion. Kasut lebih tepat dianggap sebagai faktor yang boleh mencetuskan kesakitan, mempercepatkan perubahan atau memburukkan bunion pada individu yang sememangnya mempunyai struktur kaki yang terdedah.

3. Biomekanik kaki yang tidak seimbang

Biomekanik merujuk kepada cara kaki bergerak dan menanggung berat badan ketika seseorang berdiri, berjalan atau berlari.

Masalah biomekanik yang mungkin meningkatkan tekanan pada sendi ibu jari termasuk:

• Tapak kaki rata
• Lengkungan kaki yang tidak stabil
• Sendi kaki yang terlalu longgar
• Cara berjalan yang tidak seimbang
• Putaran kaki yang berlebihan ketika berjalan
• Ketegangan pada otot betis atau tendon Achilles
• Kelemahan otot kecil pada kaki

Faktor ini boleh mengubah cara tekanan diagihkan pada bahagian hadapan kaki. Namun, tidak semua individu dengan tapak kaki rata atau masalah biomekanik akan mengalami bunion.

4. Penyakit radang sendi

Penyakit yang menyebabkan keradangan kronik pada sendi boleh melemahkan atau mengubah kestabilan sendi ibu jari.

Antaranya termasuk:

• Artritis reumatoid
• Artritis psoriatik
• Penyakit tisu penghubung tertentu
• Gangguan neuromuskular tertentu

Pesakit dengan penyakit radang mungkin mengalami perubahan bentuk pada beberapa sendi kaki dan memerlukan penilaian yang lebih menyeluruh.

5. Kecederaan pada kaki

Kecederaan pada sendi, ligamen atau tulang di bahagian hadapan kaki boleh mengubah kestabilan sendi. Dalam sesetengah kes, perubahan tersebut boleh menyumbang kepada pembentukan bunion.

6. Tekanan berulang pada kaki

Pekerjaan atau aktiviti yang memerlukan seseorang berdiri, berjalan atau menari dalam tempoh lama boleh meningkatkan ketidakselesaan pada bunion.

Namun, berdiri lama sahaja biasanya tidak mencukupi untuk menyebabkan bunion tanpa faktor struktur atau faktor risiko lain.

Siapakah Yang Lebih Berisiko Mengalami Bunion?

Bunion boleh berlaku kepada sesiapa sahaja, tetapi risikonya mungkin lebih tinggi dalam kalangan:

• Individu yang mempunyai sejarah keluarga bunion
• Mereka yang mempunyai struktur tulang kaki tertentu
• Individu dengan tapak kaki rata
• Mereka yang mempunyai sendi kaki terlalu fleksibel
• Individu yang kerap memakai kasut sempit
• Pengguna kasut tumit tinggi
• Pesakit artritis radang
• Individu dengan gangguan neuromuskular
• Mereka yang banyak berdiri atau berjalan ketika bekerja
• Remaja dengan kecenderungan struktur kaki tertentu

Bunion lebih kerap dilaporkan dalam kalangan wanita berbanding lelaki. Perbezaan ini mungkin berkaitan dengan gabungan faktor struktur, hormon, kelonggaran sendi dan jenis kasut yang biasa digunakan.

Apakah Simptom Bunion?

Tidak semua bunion menyebabkan kesakitan. Sesetengah individu mempunyai benjolan yang jelas tetapi masih boleh berjalan dan memakai kasut tanpa masalah besar.

Simptom bunion boleh berbeza mengikut tahap perubahan sendi, jenis kasut dan aktiviti harian.

Perubahan bentuk kaki

Antara perubahan yang mudah dilihat ialah:

• Benjolan pada bahagian dalam pangkal ibu jari
• Ibu jari condong ke arah jari kedua
• Bahagian hadapan kaki menjadi lebih lebar
• Ibu jari menyentuh atau menolak jari kedua
• Ibu jari bertindih di atas atau di bawah jari kedua
• Jari kedua berubah bentuk
• Kedudukan jari kaki kelihatan semakin rapat

Perubahan pada kulit

Geseran berulang boleh menyebabkan:

• Kulit menjadi merah atau lebih gelap
• Kulit menebal
• Bengkak di sekitar sendi
• Kematu pada permukaan benjolan
• Kematu di antara ibu jari dengan jari kedua
• Mata ikan akibat tekanan kasut
• Luka pada kulit jika geseran berterusan

Sakit dan ketidakselesaan

Kesakitan boleh berlaku dalam bentuk:

• Sakit ketika memakai kasut
• Rasa berdenyut selepas berjalan
• Sakit selepas berdiri lama
• Rasa pedih atau terbakar
• Sakit pada bahagian dalam kaki
• Sakit pada bahagian bawah tapak kaki
• Sendi terasa kaku
• Pergerakan ibu jari menjadi terbatas
• Rasa kebas atau mencucuk
• Kesukaran melakukan aktiviti fizikal

Kesakitan biasanya menjadi lebih ketara apabila kasut menekan benjolan atau selepas aktiviti yang memberikan tekanan berulang pada bahagian hadapan kaki.

Saiz bunion tidak semestinya menentukan tahap kesakitan. Bunion kecil yang bergesel tepat pada bahagian kasut boleh menjadi sangat sakit, manakala bunion yang kelihatan besar mungkin tidak menyebabkan simptom ketara.

Tahap Bunion: Ringan, Sederhana Dan Teruk

Tahap sebenar bunion biasanya dinilai melalui pemeriksaan fizikal dan sinar-X ketika pesakit berdiri. Namun, bunion boleh diterangkan secara umum seperti berikut.

Bunion ringan

Bunion ringan mungkin mempunyai ciri berikut:

• Benjolan masih kecil
• Ibu jari sedikit condong
• Sendi masih mudah digerakkan
• Kesakitan hanya berlaku ketika memakai kasut tertentu
• Aktiviti harian belum terjejas
• Tiada perubahan ketara pada jari lain

Bunion sederhana

Bunion sederhana boleh menyebabkan:

• Benjolan menjadi lebih jelas
• Ibu jari menghampiri jari kedua
• Bahagian hadapan kaki menjadi semakin lebar
• Kesakitan berlaku dengan lebih kerap
• Kematu mula terbentuk
• Kasut biasa menjadi kurang selesa
• Sendi mula kehilangan sebahagian pergerakan

Bunion teruk

Bunion teruk boleh melibatkan:

• Ibu jari bertindih dengan jari kedua
• Jari kedua atau ketiga berubah bentuk
• Sendi menjadi kaku
• Sakit ketika berjalan
• Sukar memakai kasut biasa
• Kesakitan pada bahagian bawah tapak kaki
• Aktiviti harian menjadi terbatas
• Artritis pada sendi ibu jari

Bentuk kaki yang kelihatan teruk tidak semestinya bermakna pembedahan wajib dilakukan. Keputusan rawatan perlu berdasarkan tahap kesakitan, kemampuan berjalan, kesan terhadap aktiviti harian dan keadaan sendi.

Apakah Komplikasi Bunion?

Bunion boleh menyebabkan masalah lain jika tekanan pada kaki berterusan.

Bursitis

Bursa ialah kantung kecil berisi cecair yang membantu mengurangkan geseran di sekitar sendi.

Tekanan kasut yang berulang boleh menyebabkan bursa berhampiran bunion meradang. Keadaan ini dikenali sebagai bursitis dan boleh menyebabkan bengkak, kemerahan serta kesakitan.

Kematu dan mata ikan

Kematu atau kalus terbentuk apabila kulit menerima tekanan atau geseran berulang. Ia boleh muncul pada permukaan bunion, di antara jari atau pada bahagian bawah tapak kaki.

Jari tukul

Tekanan daripada ibu jari boleh menolak jari kedua keluar daripada kedudukan normal. Lama-kelamaan, sendi jari kedua boleh membengkok dan menjadi kaku.

Metatarsalgia

Perubahan penjajaran ibu jari boleh mengubah agihan berat badan ketika berjalan. Lebih banyak tekanan mungkin dipindahkan ke tulang metatarsal lain, lalu menyebabkan sakit pada bahagian hadapan tapak kaki.

Artritis sendi ibu jari

Pergerakan sendi yang tidak seimbang boleh merosakkan rawan. Keadaan ini boleh menyebabkan kesakitan, kekakuan dan pergerakan sendi yang semakin terbatas.

Kesukaran berjalan

Apabila menolak badan ke hadapan ketika berjalan, ibu jari memainkan peranan penting. Kesakitan atau kekakuan boleh menyebabkan seseorang mengubah cara berjalan dan memindahkan tekanan ke bahagian kaki yang lain.

Bunion Atau Masalah Kaki Yang Lain?

Benjolan atau sakit pada pangkal ibu jari tidak semestinya disebabkan oleh bunion.

Bunion berbanding gout

Bunion biasanya berkembang perlahan dan kesakitannya sering berkaitan dengan tekanan kasut atau aktiviti.

Gout pula biasanya menyebabkan serangan sakit secara mendadak. Sendi boleh menjadi sangat merah, panas, bengkak dan sensitif walaupun hanya disentuh kain.

Seseorang boleh mempunyai bunion dan gout pada masa yang sama. Kesakitan yang muncul secara tiba-tiba tidak sepatutnya dianggap sebagai bunion tanpa pemeriksaan.

Bunion berbanding artritis ibu jari

Artritis pada ibu jari boleh menyebabkan sakit dan kekakuan, terutamanya ketika jari dibengkokkan ke atas.

Bunion lebih berkaitan dengan perubahan arah ibu jari dan benjolan pada bahagian dalam kaki. Kedua-dua keadaan juga boleh berlaku serentak.

Bunion berbanding kematu

Kematu ialah penebalan kulit akibat tekanan atau geseran. Bunion ialah perubahan struktur tulang dan sendi.

Mengikis atau membuang kematu tidak akan membetulkan kedudukan tulang yang menyebabkan bunion.

Bunion berbanding bunionette

Bunion berlaku pada pangkal ibu jari. Bunionette pula terbentuk pada bahagian luar kaki berhampiran pangkal jari kelingking.

Bunion berbanding kecederaan

Kesakitan, lebam atau bengkak yang berlaku selepas kaki terhentak mungkin disebabkan oleh terseliuh, retakan tulang atau patah tulang.

Kesakitan akibat kecederaan biasanya berlaku secara mendadak, berbeza daripada bunion yang berkembang secara perlahan.

Bagaimana Bunion Didiagnosis?

Doktor biasanya boleh mengenal pasti bunion melalui sejarah simptom dan pemeriksaan fizikal.

Sejarah simptom

Doktor mungkin bertanya tentang:

• Bila benjolan mula disedari
• Tempoh kesakitan
• Aktiviti yang memburukkan simptom
• Jenis kasut yang biasa digunakan
• Sejarah kecederaan
• Sejarah keluarga
• Penyakit sendi
• Diabetes atau gangguan saraf
• Rawatan yang telah dicuba

Pemeriksaan fizikal

Pemeriksaan boleh melibatkan:

• Kedudukan ibu jari dan jari lain
• Saiz serta lokasi benjolan
• Julat pergerakan sendi
• Lokasi kesakitan
• Kehadiran kematu
• Bentuk lengkungan kaki
• Kestabilan sendi
• Cara pesakit berdiri dan berjalan
• Keadaan saraf dan peredaran darah

Sinar-X kaki

Sinar-X boleh membantu doktor menilai:

• Tahap perubahan sudut tulang
• Kedudukan sendi
• Tahap keterukan bunion
• Kehadiran artritis
• Masalah pada tulang lain
• Jenis pembedahan yang mungkin sesuai

Sinar-X lazimnya diambil ketika pesakit berdiri supaya kedudukan tulang dapat dinilai ketika kaki menanggung berat badan.

MRI atau CT scan biasanya tidak diperlukan bagi bunion biasa. Imbasan tambahan mungkin digunakan jika doktor mengesyaki kecederaan tisu lembut, masalah saraf atau penyakit lain.

Bolehkah Bunion Hilang Sendiri?

Bunion yang telah terbentuk biasanya tidak kembali kepada penjajaran normal dengan sendiri.

Kasut yang sesuai, pelapik, pemisah jari, ortotik dan senaman boleh membantu mengurangkan tekanan atau kesakitan. Namun, rawatan tersebut tidak dapat mengubah kedudukan tulang secara kekal.

Ini tidak bermakna setiap bunion akan menjadi semakin teruk atau memerlukan pembedahan. Bunion yang tidak sakit dan tidak mengganggu aktiviti boleh dipantau.

Berhati-hati dengan produk yang mendakwa boleh meluruskan bunion sepenuhnya dalam masa beberapa hari atau minggu. Alat sokongan mungkin memberikan keselesaan sementara, tetapi tidak terbukti dapat membetulkan perubahan tulang yang telah berlaku.

Rawatan Bunion Tanpa Pembedahan

Rawatan awal biasanya bertujuan mengurangkan geseran, tekanan dan kesakitan.

1. Memilih kasut yang sesuai

Pemilihan kasut merupakan langkah paling penting bagi kebanyakan pesakit.

Cari kasut yang mempunyai:

• Ruang jari yang luas
• Bentuk hadapan yang tidak runcing
• Bahan atas yang lembut
• Tapak yang stabil
• Tumit rendah
• Kusyen yang mencukupi
• Lebar yang sesuai dengan kaki
• Tiada jahitan keras pada bahagian bunion

Semasa membeli kasut:

1. Cuba kasut pada penghujung hari apabila kaki sedikit mengembang.
2. Ukur kedua-dua belah kaki.
3. Pilih saiz berdasarkan kaki yang lebih besar.
4. Berdiri dan berjalan ketika mencuba kasut.
5. Pastikan jari mempunyai ruang untuk bergerak.
6. Jangan membeli kasut ketat dengan harapan ia akan mengembang kemudian.

Kasut yang lebih lebar tidak dapat menghilangkan bunion, tetapi boleh mengurangkan tekanan dan kesakitan dengan ketara.

2. Pelapik bunion

Pelapik bunion boleh mengurangkan geseran antara benjolan dengan kasut.

Pelapik seharusnya:

• Lembut
• Tidak terlalu tebal
• Tidak menyebabkan jari semakin terhimpit
• Diletakkan dengan kemas
• Dihentikan jika menyebabkan kebas atau sakit bertambah

Pelapik yang terlalu tebal boleh menjadikan kasut lebih sempit dan meningkatkan tekanan.

3. Pemisah jari

Pemisah jari diletakkan di antara ibu jari dan jari kedua. Ia mungkin membantu mengurangkan geseran atau memberikan keselesaan sementara.

Namun, pemisah jari:

• Tidak membetulkan tulang secara kekal
• Tidak sesuai untuk semua individu
• Boleh menyebabkan tekanan jika terlalu besar
• Tidak patut digunakan jika kulit menjadi luka atau kebas

4. Splint bunion

Splint digunakan untuk mengekalkan ibu jari dalam kedudukan yang lebih lurus ketika alat tersebut dipakai.

Ia mungkin membantu sesetengah pengguna berasa lebih selesa. Namun, kesannya biasanya sementara dan ia tidak dapat meluruskan bunion secara kekal.

5. Insol dan ortotik

Insol atau ortotik boleh membantu mengagihkan tekanan pada kaki.

Ia mungkin berguna jika pesakit mempunyai:

• Tapak kaki rata
• Lengkungan kaki yang tidak stabil
• Kesakitan pada bahagian hadapan tapak kaki
• Masalah biomekanik
• Tekanan yang tidak sekata ketika berjalan

Tidak semua individu memerlukan ortotik yang dibuat khas. Penilaian doktor, pakar ortopedik, ahli fisioterapi atau pakar penjagaan kaki boleh membantu menentukan pilihan yang sesuai.

6. Tuaman sejuk

Tuaman sejuk boleh membantu mengurangkan kesakitan selepas berjalan atau berdiri lama.

Cara yang selamat:

1. Balut pek sejuk dengan tuala.
2. Letakkan pada kawasan sakit untuk tempoh singkat.
3. Jangan letakkan ais terus pada kulit.
4. Periksa kulit secara berkala.
5. Hentikan jika kulit terlalu kebas, pucat atau sakit.

Individu dengan diabetes, gangguan saraf atau masalah peredaran darah perlu lebih berhati-hati kerana mereka mungkin tidak dapat merasai kecederaan akibat suhu sejuk.

7. Ubat penahan sakit

Paracetamol atau ubat anti-radang bukan steroid seperti ibuprofen mungkin membantu mengurangkan sakit bagi sesetengah individu.

Ubat anti-radang mungkin tidak sesuai untuk individu yang mempunyai:

• Ulser atau pendarahan perut
• Penyakit buah pinggang
• Penyakit jantung tertentu
• Asma yang sensitif terhadap ubat anti-radang
• Kehamilan
• Penggunaan ubat pencair darah

Dapatkan nasihat doktor atau ahli farmasi sebelum mengambil ubat jika anda mempunyai penyakit kronik, sedang hamil atau menggunakan ubat lain.

8. Mengubah aktiviti

Aktiviti yang menyebabkan sakit boleh dikurangkan buat sementara waktu.

Langkah yang boleh membantu termasuk:

• Mengurangkan tempoh berdiri tanpa rehat
• Mengelakkan kasut yang mencetuskan kesakitan
• Mengurangkan jarak berjalan ketika bunion meradang
• Memilih aktiviti berimpak rendah
• Berehat sebelum kesakitan menjadi teruk
• Meningkatkan aktiviti secara beransur-ansur

Aktiviti seperti berenang atau berbasikal mungkin lebih selesa berbanding berlari ketika bunion sedang sakit.

Adakah Senaman Boleh Mengecilkan Bunion?

Senaman tidak dapat mengecilkan benjolan atau mengembalikan tulang yang telah berubah kedudukan kepada penjajaran asal secara kekal.

Walau bagaimanapun, senaman tertentu mungkin membantu:

• Mengekalkan pergerakan sendi
• Mengurangkan kekakuan
• Menguatkan otot kecil kaki
• Menyokong keseimbangan
• Mengekalkan fungsi berjalan
• Meregangkan otot betis

Regangan ibu jari

Pegang ibu jari dan gerakkannya perlahan-lahan ke atas serta ke bawah. Jangan paksa jari ke kedudukan lurus jika pergerakan menyebabkan sakit.

Membuka jari kaki

Cuba jarakkan semua jari kaki antara satu sama lain. Tahan selama beberapa saat sebelum melepaskannya.

Menggenggam tuala

Letakkan tuala kecil di atas lantai. Gunakan jari kaki untuk menarik tuala ke arah badan.

Regangan betis

Berdiri menghadap dinding. Letakkan satu kaki di belakang dan pastikan tumit menyentuh lantai. Bengkokkan lutut hadapan sehingga terasa regangan pada betis belakang.

Hentikan senaman jika berlaku sakit tajam, bengkak, kebas atau kesakitan yang berpanjangan. Pesakit selepas pembedahan perlu mengikuti arahan senaman daripada pasukan rawatan kerana sesetengah prosedur memerlukan pergerakan jari dihadkan pada peringkat awal.

Rawatan Yang Perlu Dipandang Dengan Berhati-hati

Berhati-hati dengan produk atau rawatan yang mendakwa boleh:

• Menghilangkan bunion dalam beberapa hari
• Meluruskan tulang tanpa pembedahan
• Mengecilkan benjolan menggunakan krim
• Membetulkan bunion dengan urutan agresif
• Menjamin hasil kekal menggunakan splint
• Menghilangkan bunion dengan ubat herba
• Mengelakkan semua pembedahan tanpa pemeriksaan

Tiada krim, minyak atau suplemen yang boleh mengubah penjajaran tulang yang telah terbentuk.

Urutan agresif juga boleh menambahkan keradangan pada sendi yang sakit. Alat sokongan sepatutnya digunakan untuk keselesaan, bukan berdasarkan janji bahawa bunion akan hilang sepenuhnya.

Bila Perlu Berjumpa Doktor?

Dapatkan pemeriksaan doktor jika:

• Kesakitan tidak pulih selepas beberapa minggu rawatan di rumah
• Kesakitan mengganggu berjalan, bekerja atau bersenam
• Bunion semakin besar atau berubah dengan cepat
• Ibu jari mula bertindih dengan jari lain
• Sendi menjadi semakin kaku
• Anda sukar mendapatkan kasut yang sesuai
• Kulit di atas bunion luka
• Terdapat tanda jangkitan
• Kaki menjadi kebas
• Warna jari kaki berubah
• Anda tidak pasti sama ada benjolan tersebut ialah bunion
• Anda mempunyai diabetes

Masalah kaki boleh menjadi lebih serius dalam kalangan pesakit diabetes kerana luka kecil mungkin lambat disedari dan lambat sembuh.

Dapatkan rawatan dengan segera jika kesakitan berlaku secara tiba-tiba bersama:

• Demam
• Kemerahan yang merebak
• Sendi yang sangat panas
• Bengkak teruk
• Luka bernanah
• Jari menjadi biru atau pucat
• Kebas secara mendadak
• Kesukaran menampung berat badan selepas kecederaan

Simptom tersebut mungkin disebabkan oleh jangkitan, gout, kecederaan atau masalah peredaran darah, bukannya bunion biasa.

Bila Bunion Memerlukan Pembedahan?

Pembedahan biasanya dipertimbangkan apabila bunion menyebabkan kesakitan dan gangguan fungsi yang ketara.

Doktor mungkin membincangkan pembedahan jika:

• Kesakitan berlaku dengan kerap
• Kesakitan berterusan walaupun kasut telah ditukar
• Berjalan menjadi sukar
• Aktiviti harian terhad
• Sukar memakai kasut yang sesuai
• Bengkak dan keradangan kerap berulang
• Sendi menjadi kaku
• Ibu jari bertindih dengan jari lain
• Jari kedua turut berubah bentuk
• Rawatan tanpa pembedahan tidak lagi membantu

Pembedahan tidak sepatutnya dilakukan semata-mata kerana seseorang tidak menyukai rupa kakinya. Ia juga tidak dilakukan hanya untuk mencegah kemungkinan bunion bertambah besar pada masa hadapan.

Matlamat utama pembedahan ialah mengurangkan kesakitan dan memperbaiki fungsi kaki.

Jenis Pembedahan Bunion

Terdapat pelbagai teknik pembedahan bunion. Tiada satu prosedur yang sesuai untuk semua pesakit.

Pemilihan prosedur bergantung pada:

• Tahap perubahan tulang
• Keadaan sendi
• Kehadiran artritis
• Struktur kaki
• Umur pesakit
• Tahap aktiviti
• Kualiti tulang
• Pembedahan terdahulu
• Keadaan kesihatan keseluruhan

Osteotomi

Osteotomi ialah prosedur memotong tulang dan mengalihkannya ke kedudukan yang lebih baik.

Tulang yang telah disusun semula boleh distabilkan menggunakan:

• Skru
• Plat
• Pin
• Staple

Osteotomi sering dilakukan bersama pembetulan tendon dan ligamen untuk membantu mengekalkan penjajaran ibu jari.

Pembetulan tisu lembut

Tendon dan ligamen di sekitar ibu jari boleh menjadi terlalu ketat pada satu bahagian dan terlalu longgar pada bahagian lain.

Pakar bedah mungkin melonggarkan, memendekkan atau menyusun semula tisu tersebut. Pembetulan tisu lembut biasanya dilakukan bersama pembetulan tulang, bukan sebagai satu-satunya prosedur.

Arthrodesis

Arthrodesis ialah prosedur mencantumkan sendi.

Permukaan sendi yang rosak dibuang dan tulang distabilkan menggunakan skru, wayar atau plat sehingga bercantum.

Prosedur ini mungkin dipertimbangkan bagi:

• Bunion yang sangat teruk
• Artritis sendi yang teruk
• Ketidakstabilan tertentu
• Pembedahan bunion terdahulu yang gagal

Exostectomy

Exostectomy melibatkan pembuangan bahagian benjolan yang menonjol.

Prosedur ini jarang mencukupi jika dilakukan sendirian kerana ia tidak membetulkan penjajaran tulang. Jika benjolan hanya dibuang tanpa menyusun semula tulang, bunion mungkin kembali.

Pembedahan invasif minimum

Pembedahan invasif minimum menggunakan bukaan kulit yang lebih kecil untuk memotong, menyusun semula dan menstabilkan tulang.

Pendekatan ini mungkin memberikan parut yang lebih kecil dan pemulihan awal yang lebih cepat bagi pesakit tertentu. Namun:

• Ia tidak sesuai untuk semua bunion
• Tulang masih perlu dipotong dan disusun semula
• Skru mungkin masih diperlukan
• Tempoh penyembuhan masih panjang
• Ia tetap mempunyai risiko komplikasi
• Hasil jangka panjang boleh menyerupai pembedahan terbuka

Pemilihan kaedah hendaklah berdasarkan pemeriksaan, sinar-X dan pengalaman pakar bedah, bukan hanya kerana istilah “invasif minimum” kedengaran lebih mudah.

Persediaan Sebelum Pembedahan

Sebelum menjalani pembedahan, pesakit mungkin perlu:

• Menjalani pemeriksaan kesihatan
• Melakukan ujian darah
• Menjalani sinar-X
• Memaklumkan semua ubat dan suplemen
• Berhenti mengambil ubat tertentu jika diarahkan
• Mengawal paras gula dalam darah
• Berhenti merokok
• Merancang pengangkutan pulang
• Menyediakan tongkat atau alat bantuan
• Menyediakan tempat untuk meninggikan kaki
• Merancang cuti kerja
• Memastikan bantuan tersedia di rumah

Pesakit perlu bertanya kepada pakar bedah tentang jenis prosedur, tempoh tidak boleh memijak kaki, jangkaan pemulihan dan risiko bunion berulang.

Pemulihan Selepas Pembedahan Bunion

Kebanyakan pembedahan bunion boleh dilakukan sebagai prosedur harian, tetapi tempoh pemulihan boleh mengambil masa beberapa bulan.

Selepas pembedahan, pesakit mungkin perlu:

• Memakai kasut pascaoperasi
• Menggunakan tongkat
• Mengehadkan beban pada kaki
• Memastikan balutan bersih dan kering
• Meninggikan kaki untuk mengurangkan bengkak
• Mengambil ubat mengikut arahan
• Menghadiri pemeriksaan susulan
• Melakukan senaman apabila dibenarkan

Dalam tempoh awal, kaki biasanya perlu ditinggikan dengan kerap. Apabila kaki dibiarkan tergantung terlalu lama, bengkak, rasa berdenyut dan kesakitan boleh meningkat.

Tempoh kembali bekerja bergantung pada:

• Jenis pembedahan
• Kaki yang dibedah
• Jenis pekerjaan
• Keperluan berdiri atau berjalan
• Keupayaan memandu
• Tahap kesakitan
• Kecepatan penyembuhan tulang

Kerja pejabat mungkin membolehkan seseorang kembali lebih awal berbanding kerja fizikal. Aktiviti sukan biasanya memerlukan tempoh pemulihan yang lebih lama.

Bengkak boleh berterusan walaupun luka telah sembuh. Pesakit tidak sepatutnya membandingkan tempoh pemulihan mereka secara langsung dengan orang lain kerana prosedur dan keadaan kaki mungkin berbeza.

Risiko Pembedahan Bunion

Seperti prosedur lain, pembedahan bunion mempunyai risiko.

Antara komplikasi yang boleh berlaku ialah:

• Jangkitan
• Pendarahan
• Kerosakan saraf
• Kebas
• Sakit yang berterusan
• Sendi menjadi kaku
• Tulang lambat bercantum
• Tulang gagal bercantum
• Masalah pada skru atau plat
• Ibu jari terlalu lurus
• Ibu jari condong ke arah bertentangan
• Bunion berulang
• Darah beku
• Keperluan pembedahan tambahan

Selepas pembedahan, ibu jari mungkin tidak menjadi lurus dengan sempurna. Sesetengah pesakit masih mengalami kesakitan atau kekakuan.

Pembedahan bertujuan memperbaiki fungsi dan mengurangkan sakit, bukan menghasilkan bentuk kaki yang sempurna.

Bolehkah Bunion Berulang Selepas Pembedahan?

Ya, bunion boleh berulang selepas pembedahan.

Risiko berulang boleh dipengaruhi oleh:

• Tahap bunion sebelum pembedahan
• Struktur kaki
• Jenis prosedur
• Kualiti pembetulan
• Kestabilan ligamen
• Proses penyembuhan
• Umur pesakit
• Pemilihan kasut selepas pulih
• Pematuhan terhadap arahan pemulihan

Walaupun pembedahan berjaya, pesakit masih digalakkan memakai kasut dengan ruang jari yang mencukupi.

Cara Mengurangkan Bunion Daripada Bertambah Sakit

Bunion yang berkaitan dengan keturunan atau struktur kaki mungkin tidak dapat dicegah sepenuhnya. Namun, beberapa langkah boleh membantu mengurangkan tekanan.

1. Pilih kasut dengan ruang jari yang luas.
2. Elakkan kasut yang terlalu sempit.
3. Hadkan penggunaan kasut tumit tinggi.
4. Elakkan kasut berujung runcing.
5. Jangan terus memakai kasut yang menyebabkan kebas.
6. Gunakan pelapik jika benjolan bergesel.
7. Rehatkan kaki selepas berdiri lama.
8. Tukar kasut mengikut aktiviti.
9. Pantau perubahan bentuk jari.
10. Dapatkan pemeriksaan jika kesakitan berterusan.
11. Kawal diabetes dan penyakit sendi dengan baik.
12. Elakkan memotong kematu menggunakan alat tajam.

Pesakit diabetes atau mereka yang mempunyai gangguan saraf tidak sepatutnya merawat kematu sendiri menggunakan pisau, bahan kimia atau plaster berasid.

Kesimpulan

Bunion ialah perubahan penjajaran tulang dan sendi pada pangkal ibu jari kaki. Ia menyebabkan ibu jari condong ke arah jari kedua dan menghasilkan benjolan pada bahagian dalam kaki.

Keadaan ini boleh dipengaruhi oleh faktor genetik, struktur kaki, biomekanik, penyakit sendi dan pemakaian kasut yang memberikan tekanan pada jari.

Tidak semua bunion menyebabkan sakit atau memerlukan pembedahan. Rawatan awal biasanya melibatkan kasut yang lebih lebar, pelapik, ortotik, kawalan kesakitan dan pengubahsuaian aktiviti.

Pelapik, splint, pemisah jari dan senaman mungkin membantu mengurangkan simptom, tetapi tidak dapat meluruskan tulang secara kekal.

Pembedahan hanya patut dipertimbangkan apabila kesakitan dan gangguan fungsi memberi kesan besar terhadap kehidupan serta rawatan tanpa pembedahan tidak lagi memberikan kelegaan yang mencukupi.

Soalan Lazim Tentang Bunion