Tanda Buah Pinggang Rosak: Simptom Awal Yang Ramai Tidak Sedar

Buah pinggang bekerja sepanjang masa untuk menapis darah, membuang bahan buangan dan lebihan cecair, mengawal keseimbangan mineral serta membantu mengawal tekanan darah. Namun, apabila fungsi buah pinggang mula merosot, seseorang tidak semestinya terus mengalami sakit atau perubahan yang jelas.

Malah, antara perkara yang sering mengejutkan pesakit ialah penyakit buah pinggang kronik atau chronic kidney disease (CKD) pada peringkat awal biasanya tidak mempunyai simptom yang ketara. Sesetengah individu hanya mengetahui mereka mempunyai masalah buah pinggang selepas menjalani ujian darah atau air kencing atas sebab lain.

Apabila penyakit semakin teruk, beberapa tanda seperti kaki bengkak, keletihan, perubahan air kencing, kegatalan dan hilang selera makan boleh mula muncul.

Namun, simptom ini juga boleh disebabkan oleh pelbagai keadaan lain.

Apa Maksud Buah Pinggang Rosak?

Istilah “buah pinggang rosak” biasa digunakan oleh orang ramai, tetapi dari sudut perubatan ia boleh merujuk kepada beberapa keadaan berbeza.

Antaranya ialah:

• penyakit buah pinggang kronik
• kecederaan buah pinggang akut
• kerosakan pada sistem penapisan buah pinggang
• kehilangan protein melalui air kencing
• masalah struktur buah pinggang
• halangan pada saluran air kencing
• kegagalan buah pinggang pada tahap yang sangat lanjut

Buah pinggang mempunyai berjuta-juta unit penapisan kecil yang membantu menyingkirkan bahan buangan daripada darah.

Selain menghasilkan air kencing, buah pinggang turut membantu:

1. Mengawal jumlah air dalam badan.
2. Mengekalkan keseimbangan natrium, kalium dan mineral lain.
3. Membantu mengawal tekanan darah.
4. Menghasilkan hormon yang terlibat dalam pembentukan sel darah merah.
5. Membantu mengekalkan kesihatan tulang.

Apabila fungsi ini terganggu, kesannya boleh melibatkan bukan sahaja air kencing tetapi juga tekanan darah, jantung, darah, tulang dan keseimbangan cecair badan.

Penyakit Buah Pinggang Kronik dan Kecederaan Buah Pinggang Akut Tidak Sama

Dua istilah ini perlu dibezakan.

Penyakit buah pinggang kronik

CKD ialah keadaan apabila terdapat kelainan struktur atau fungsi buah pinggang yang mempunyai implikasi terhadap kesihatan dan berterusan sekurang-kurangnya tiga bulan.

Penilaian lazimnya melibatkan fungsi penapisan buah pinggang dan tanda kerosakan seperti albumin dalam air kencing. KDIGO mengesyorkan penilaian menggunakan kedua-dua kadar penapisan glomerulus dan albuminuria bagi individu yang berisiko.

CKD biasanya berkembang secara perlahan.

Kecederaan buah pinggang akut

Kecederaan buah pinggang akut atau acute kidney injury (AKI) berlaku apabila fungsi buah pinggang merosot secara mendadak, contohnya akibat penyakit serius, dehidrasi teruk, jangkitan, sesetengah ubat atau gangguan aliran darah ke buah pinggang.

Keadaan ini boleh berkembang dalam tempoh singkat dan memerlukan penilaian perubatan segera.

Oleh itu, satu keputusan kreatinin atau eGFR yang tidak normal sahaja tidak semestinya bermaksud seseorang mempunyai CKD.

Adakah Terdapat Simptom Awal Buah Pinggang Rosak?

Inilah bahagian yang sering disalah faham.

Ramai pesakit CKD awal langsung tidak mempunyai simptom.

Tubuh boleh menyesuaikan diri walaupun terdapat pengurangan tertentu dalam fungsi buah pinggang. Sebab itu, penyakit mungkin hanya dikesan melalui ujian rutin.

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) menyatakan bahawa bagi ramai individu, satu-satunya cara mengetahui mereka mempunyai CKD pada peringkat awal adalah melalui pemeriksaan darah dan air kencing.

Apabila fungsi buah pinggang semakin merosot, barulah simptom menjadi lebih berkemungkinan untuk muncul.

Berikut ialah beberapa tanda yang patut diberi perhatian.

1. Mudah Letih dan Kurang Bertenaga

Keletihan merupakan simptom yang sangat umum dan tidak semestinya berkaitan dengan buah pinggang.

Namun, CKD yang semakin lanjut boleh menyebabkan seseorang:

• mudah penat
• berasa lemah
• kurang bertenaga
• sukar memberi tumpuan
• cepat letih ketika melakukan aktiviti biasa

Salah satu sebabnya ialah anemia.

Buah pinggang menghasilkan hormon erythropoietin (EPO) yang membantu merangsang sumsum tulang menghasilkan sel darah merah. Apabila buah pinggang rosak, penghasilan EPO boleh berkurangan dan menyumbang kepada anemia.

Walau bagaimanapun, keletihan juga boleh disebabkan oleh kurang tidur, anemia akibat kekurangan zat besi, gangguan tiroid, jangkitan, tekanan emosi dan pelbagai keadaan lain.

Jangan menganggap keletihan sahaja sebagai bukti penyakit buah pinggang.

2. Kaki dan Buku Lali Bengkak

Buah pinggang membantu badan mengawal jumlah garam dan cecair.

Apabila fungsi buah pinggang semakin terjejas, lebihan natrium dan cecair boleh terkumpul dalam badan. Ini boleh menyebabkan edema, iaitu pembengkakan pada tisu.

Bengkak mungkin kelihatan pada:

• kaki
• buku lali
• tapak kaki
• tangan
• muka

Edema lebih kerap berlaku apabila penyakit buah pinggang sudah lebih lanjut atau terdapat kehilangan protein yang banyak melalui air kencing.

Namun, kaki bengkak bukan khusus kepada penyakit buah pinggang. Ia juga boleh berlaku akibat masalah jantung, hati, salur darah vena, ubat tertentu atau berdiri terlalu lama.

Bengkak yang baru berlaku, berterusan atau semakin teruk wajar diperiksa.

3. Air Kencing Berbuih Secara Berterusan

Sesekali melihat buih dalam tandas tidak bermaksud buah pinggang rosak.

Air kencing boleh berbuih kerana:

• aliran air kencing yang kuat
• tandas mengandungi bahan pencuci
• air kencing yang lebih pekat

Namun, air kencing yang kelihatan sangat berbuih secara berulang boleh menjadi petunjuk terdapat protein dalam air kencing.

Buah pinggang yang sihat biasanya mengekalkan albumin di dalam darah. Apabila sistem penapisan buah pinggang rosak, albumin boleh bocor ke dalam air kencing, keadaan yang dikenali sebagai albuminuria.

Jika perubahan ini berterusan, doktor boleh melakukan ujian air kencing untuk menentukan sama ada protein benar-benar hadir.

4. Perubahan Kekerapan Membuang Air Kecil

Sesetengah pesakit dengan penyakit buah pinggang yang lebih lanjut mengalami perubahan dalam corak membuang air kecil.

Contohnya:

• kencing lebih kerap
• kerap bangun pada waktu malam untuk kencing
• jumlah air kencing berubah
• kencing kurang daripada biasa

Tetapi terdapat banyak punca lain.

Kerap kencing boleh berlaku disebabkan oleh:

• diabetes
• pengambilan air yang banyak
• minuman berkafein
• ubat diuretik
• jangkitan saluran kencing
• masalah prostat
• masalah pundi kencing

Jadi, perubahan kekerapan kencing sahaja tidak cukup untuk mendiagnosis masalah buah pinggang.

5. Darah Dalam Air Kencing

Darah dalam air kencing dikenali sebagai hematuria.

Kadangkala darah boleh menyebabkan air kencing kelihatan:

• merah
• merah jambu
• coklat
• seperti warna teh atau cola

Dalam keadaan lain, jumlah darah terlalu sedikit untuk dilihat dan hanya dikesan melalui pemeriksaan makmal.

Darah dalam air kencing boleh berlaku dalam sesetengah penyakit buah pinggang, tetapi ia juga mempunyai banyak punca lain seperti:

• jangkitan saluran kencing
• batu karang
• masalah prostat
• kecederaan
• masalah pada pundi kencing atau saluran kencing

Oleh sebab sesetengah puncanya memerlukan rawatan, darah yang kelihatan jelas dalam air kencing tidak sepatutnya diabaikan.

6. Bengkak di Sekitar Mata

Bengkak atau sembap di sekitar mata, terutama selepas bangun tidur, kadangkala dikaitkan dengan kehilangan protein melalui air kencing.

Apabila protein dalam darah berkurangan akibat kehilangan protein yang banyak, cecair lebih mudah berpindah ke dalam tisu dan menyebabkan edema.

Bengkak sekitar mata bersama air kencing berbuih dan bengkak pada kaki boleh berlaku dalam keadaan yang menyebabkan proteinuria yang ketara.

Namun, mata sembap juga sangat biasa disebabkan oleh:

• kurang tidur
• alahan
• pengambilan garam berlebihan
• menangis
• masalah sinus

Oleh itu, rupa mata sahaja tidak boleh digunakan untuk menilai fungsi buah pinggang.

7. Kulit Kering dan Gatal

Kegatalan yang berterusan boleh berlaku apabila CKD sudah lebih lanjut.

Buah pinggang memainkan peranan dalam mengekalkan keseimbangan mineral dan membuang bahan buangan. Apabila fungsi buah pinggang merosot dengan ketara, perubahan dalam persekitaran dalaman badan boleh menyumbang kepada:

• kulit kering
• kegatalan
• perubahan warna kulit
• rasa tidak selesa pada kulit

NIDDK menyenaraikan kegatalan dan kulit kering sebagai antara simptom yang boleh berlaku dalam CKD lanjut.

Bagaimanapun, ekzema, kulit kering biasa, alahan dan pelbagai penyakit kulit jauh lebih biasa sebagai punca kegatalan.

8. Hilang Selera Makan, Loya atau Muntah

Apabila fungsi buah pinggang merosot dengan ketara, bahan buangan yang sepatutnya disingkirkan boleh terkumpul dalam badan.

Sesetengah individu kemudian mengalami:

• hilang selera makan
• loya
• muntah
• penurunan berat badan

Gejala ini lebih relevan kepada penyakit buah pinggang yang lebih lanjut berbanding CKD awal.

Namun, masalah gastrik, jangkitan, ubat dan banyak keadaan lain juga boleh menyebabkan simptom yang sama.

9. Kekejangan Otot

Pesakit dengan penyakit buah pinggang lanjut kadangkala mengalami kekejangan otot.

Buah pinggang membantu mengekalkan keseimbangan mineral dan elektrolit. Gangguan keseimbangan ini boleh menyumbang kepada masalah otot pada sesetengah pesakit.

Tetapi kekejangan kaki juga boleh berlaku disebabkan oleh:

• aktiviti fizikal
• dehidrasi
• duduk atau berdiri terlalu lama
• kehamilan
• sesetengah ubat

Kekejangan yang sekali-sekala berlaku bukanlah petunjuk khusus penyakit buah pinggang.

10. Sesak Nafas

Sesak nafas boleh berlaku dalam penyakit buah pinggang yang lebih lanjut, antaranya akibat komplikasi seperti lebihan cecair atau anemia.

NIDDK turut menyenaraikan sesak nafas dan sakit dada antara simptom yang boleh berlaku apabila CKD semakin teruk.

Namun, sesak nafas juga boleh berpunca daripada masalah jantung, paru-paru, jangkitan, anemia dan pelbagai keadaan lain.

Sesak nafas yang teruk, berlaku secara tiba-tiba atau disertai sakit dada memerlukan penilaian perubatan segera.

Adakah Sakit Pinggang Tanda Buah Pinggang Rosak?

Ramai orang mengaitkan setiap sakit di bahagian belakang atau pinggang dengan buah pinggang.

Hakikatnya, kebanyakan sakit belakang bukan disebabkan CKD.

Sakit belakang lebih kerap berpunca daripada:

• ketegangan otot
• kecederaan
• masalah sendi
• masalah tulang belakang
• postur atau pergerakan tertentu

CKD peringkat awal lazimnya tidak menyebabkan rasa sakit pada kawasan buah pinggang.

Walau bagaimanapun, sesetengah keadaan berkaitan sistem urinari memang boleh menyebabkan sakit, seperti:

• batu karang
• jangkitan buah pinggang
• halangan aliran air kencing
• sesetengah keadaan struktur buah pinggang

Sakit teruk pada sisi belakang yang datang secara tiba-tiba, terutama jika disertai darah dalam air kencing, demam atau muntah, perlu dinilai doktor.

Siapa Yang Lebih Berisiko Mengalami Penyakit Buah Pinggang?

Kerana CKD awal sering tidak bergejala, mengetahui faktor risiko adalah lebih berguna daripada menunggu simptom muncul.

Antara kumpulan penting ialah:

1. Pesakit diabetes

Paras gula darah yang tinggi dalam jangka panjang boleh merosakkan salur darah kecil dan struktur penapisan buah pinggang.

2. Individu dengan tekanan darah tinggi

Tekanan darah tinggi boleh merosakkan salur darah buah pinggang. Pada masa yang sama, penyakit buah pinggang juga boleh menyebabkan tekanan darah menjadi lebih sukar dikawal.

Hubungan ini berlaku dalam kedua-dua arah.

3. Individu dengan penyakit kardiovaskular

Penyakit jantung dan buah pinggang berkongsi banyak faktor risiko dan boleh mempengaruhi antara satu sama lain.

4. Sejarah keluarga penyakit atau kegagalan buah pinggang

Sesetengah penyakit buah pinggang mempunyai komponen genetik atau berlaku lebih kerap dalam keluarga tertentu.

5. Individu yang pernah mengalami kecederaan buah pinggang akut

Sejarah AKI boleh meningkatkan risiko masalah buah pinggang pada masa hadapan.

6. Penyakit tertentu

Contohnya:

• lupus
• penyakit glomerulus
• batu karang berulang
• pembesaran prostat yang menghalang aliran air kencing
• penyakit buah pinggang polisistik

7. Penggunaan ubat tertentu

Sesetengah ubat boleh mempengaruhi fungsi buah pinggang, terutama dalam keadaan tertentu.

Antara yang perlu diberi perhatian ialah ubat anti-radang bukan steroid (NSAID) seperti ibuprofen dan naproxen. Risiko lebih tinggi apabila ubat digunakan secara tidak sesuai, dalam jangka panjang atau ketika seseorang mengalami dehidrasi, penyakit buah pinggang atau faktor risiko lain.

Ini tidak bermaksud semua orang perlu mengelakkan NSAID sepenuhnya. Jika mempunyai penyakit buah pinggang atau mengambil banyak ubat, berbincanglah dengan doktor atau ahli farmasi.

Bagaimana Doktor Memeriksa Fungsi Buah Pinggang?

Jika benar-benar mahu mengetahui kesihatan buah pinggang, ujian adalah jauh lebih berguna daripada cuba membaca simptom badan.

Dua penanda utama yang digunakan dalam penilaian CKD ialah eGFR dan albumin dalam air kencing.

1. Ujian kreatinin darah

Kreatinin ialah bahan buangan yang terhasil daripada aktiviti normal otot.

Buah pinggang membantu menyingkirkan kreatinin daripada darah.

Paras kreatinin digunakan bersama maklumat lain untuk menganggarkan fungsi penapisan buah pinggang.

Kreatinin sahaja bagaimanapun tidak memberikan gambaran lengkap kerana parasnya turut dipengaruhi oleh faktor seperti jisim otot.

2. eGFR

Estimated glomerular filtration rate (eGFR) ialah anggaran kadar penapisan glomerulus.

Ia biasanya dikira daripada kreatinin darah bersama faktor berkaitan pesakit.

Secara umum:

• eGFR 60 mL/min/1.73 m² atau lebih boleh berada dalam julat yang diterima, bergantung kepada keadaan dan kewujudan penanda kerosakan lain
• eGFR di bawah 60 boleh menunjukkan fungsi buah pinggang berkurangan
• bacaan yang sangat rendah menunjukkan fungsi penapisan yang jauh lebih terjejas

Namun, satu bacaan eGFR di bawah 60 tidak secara automatik mengesahkan CKD.

Untuk CKD, perubahan tersebut lazimnya perlu menunjukkan sifat kronik sekurang-kurangnya tiga bulan atau terdapat bukti lain tentang penyakit buah pinggang.

3. Ujian albumin air kencing

Salah satu ujian penting ialah urine albumin to creatinine ratio (UACR).

Albumin ialah protein dalam darah yang biasanya tidak banyak keluar melalui air kencing.

UACR melebihi 30 mg/g dianggap lebih tinggi daripada normal dan boleh menjadi penanda penyakit buah pinggang, tetapi keputusan biasanya perlu dinilai dalam konteks klinikal dan kadangkala diulang kerana albuminuria boleh berlaku sementara.

Faktor seperti demam, jangkitan, aktiviti fizikal yang sangat intensif dan dehidrasi boleh mempengaruhi albumin dalam air kencing.

4. Urinalisis

Pemeriksaan air kencing juga boleh mengesan:

• protein
• darah
• sel darah putih
• bakteria
• kristal
• beberapa perubahan lain

Hasil yang tidak normal tidak semestinya menunjukkan CKD dan perlu ditafsir oleh doktor berdasarkan keadaan pesakit.

5. Tekanan darah

Pemeriksaan tekanan darah merupakan bahagian penting kerana hipertensi berkait rapat dengan kerosakan buah pinggang.

6. Ultrabunyi buah pinggang

Dalam keadaan tertentu, doktor mungkin melakukan ultrabunyi untuk melihat struktur buah pinggang dan saluran urinari.

Ia boleh membantu menilai perkara seperti:

• saiz buah pinggang
• struktur buah pinggang
• cyst
• sesetengah batu
• halangan saluran air kencing

Tidak semua pesakit memerlukan ultrabunyi.

Bila Patut Membuat Pemeriksaan Buah Pinggang?

Anda tidak perlu menunggu sehingga kaki bengkak atau air kencing berubah.

Pemeriksaan lebih penting jika anda mempunyai faktor risiko seperti:

• diabetes
• tekanan darah tinggi
• penyakit kardiovaskular
• sejarah keluarga kegagalan buah pinggang
• sejarah AKI
• penyakit yang diketahui boleh menjejaskan buah pinggang

NIDDK mengesyorkan individu yang berisiko dinilai menggunakan eGFR dan albumin air kencing. Manfaat saringan seluruh populasi tanpa faktor risiko pula tidak semestinya sama jelasnya.

Jika keputusan terdahulu tidak normal, doktor mungkin mengulangi ujian bagi menentukan sama ada perubahan tersebut sementara atau berterusan.

Bila Perlu Mendapatkan Rawatan Dengan Segera?

Dapatkan penilaian perubatan segera jika mengalami gejala seperti:

• pengeluaran air kencing berkurang dengan ketara secara tiba-tiba
• sesak nafas yang teruk
• sakit dada
• bengkak yang bertambah dengan cepat
• muntah berterusan sehingga sukar mengambil cecair
• sangat lemah, mengantuk atau keliru
• darah yang jelas dalam air kencing
• sakit kuat pada bahagian sisi belakang bersama demam atau muntah

Gejala ini tidak semestinya bermaksud kegagalan buah pinggang, tetapi boleh menunjukkan keadaan yang memerlukan penilaian segera.

Bolehkah Buah Pinggang Yang Rosak Pulih?

Jawapannya bergantung kepada punca.

Jika berlaku kecederaan buah pinggang akut

Sesetengah kes AKI boleh pulih sebahagian atau sepenuhnya apabila puncanya dikenal pasti dan dirawat dengan cepat.

Contohnya, rawatan mungkin melibatkan pembetulan dehidrasi, menghentikan ubat tertentu di bawah pengawasan doktor atau merawat jangkitan dan punca lain.

Jika mempunyai CKD

CKD biasanya merupakan keadaan jangka panjang.

Matlamat rawatan ialah:

• memperlahankan kemerosotan fungsi buah pinggang
• merawat punca
• mengawal tekanan darah
• menguruskan diabetes
• mengurangkan kehilangan albumin melalui air kencing apabila sesuai
• mengurangkan risiko penyakit jantung
• mencegah atau merawat komplikasi

Rawatan kini boleh merangkumi beberapa jenis ubat yang mempunyai bukti melindungi buah pinggang bagi kumpulan pesakit tertentu. Pemilihan rawatan bergantung kepada punca CKD, eGFR, tahap albuminuria, diabetes, penyakit jantung dan keadaan individu. KDIGO 2024 menekankan pendekatan rawatan berdasarkan profil risiko pesakit, bukan satu rawatan untuk semua orang.

Cara Menjaga Kesihatan Buah Pinggang

Tiada minuman ajaib yang boleh “mencuci” buah pinggang. Langkah yang terbukti lebih berguna ialah mengawal faktor yang boleh merosakkan buah pinggang.

1. Kawal tekanan darah

Jika mempunyai hipertensi, ikuti sasaran dan rawatan yang disarankan doktor.

2. Kawal diabetes

Kawalan gula darah yang baik membantu mengurangkan kerosakan pada salur darah kecil termasuk di buah pinggang.

3. Kurangkan garam berlebihan

Pengambilan natrium yang tinggi boleh menyukarkan kawalan tekanan darah dan pengekalan cecair pada sesetengah individu.

4. Kekalkan berat badan yang sesuai

Berat badan berlebihan berkait dengan diabetes, tekanan darah tinggi dan risiko kardiovaskular.

5. Kekal aktif

Aktiviti fizikal secara berkala membantu kesihatan kardiovaskular, metabolik dan kawalan tekanan darah.

6. Elakkan merokok

Merokok merosakkan salur darah dan meningkatkan risiko penyakit kardiovaskular.

7. Gunakan ubat dengan betul

Jangan mengambil ubat, suplemen atau produk herba secara berlebihan dengan anggapan produk “semula jadi” sentiasa selamat.

Jika mempunyai CKD, semak ubat dan suplemen dengan doktor atau ahli farmasi.

8. Jangan paksa minum air secara berlebihan

Minum air secukupnya penting, tetapi konsep bahawa semakin banyak air diminum semakin “bersih” buah pinggang adalah terlalu simplistik.

Keperluan cecair bergantung kepada cuaca, aktiviti, penyakit dan keadaan buah pinggang atau jantung seseorang.

9. Lakukan pemeriksaan jika berisiko

Ini mungkin langkah yang paling penting.

Seseorang boleh kelihatan sihat dan mempunyai air kencing yang kelihatan normal tetapi masih mempunyai CKD awal.

Mitos Tentang Tanda Buah Pinggang Rosak

Mitos 1: Kalau air kencing nampak normal, buah pinggang mesti sihat

Fakta: Tidak semestinya. CKD awal boleh berlaku tanpa perubahan yang dapat dilihat pada air kencing.

Mitos 2: Kalau buah pinggang rosak, mesti sakit pinggang

Fakta: CKD awal lazimnya tidak menyebabkan sakit pinggang. Kebanyakan sakit belakang berkaitan otot atau sistem muskuloskeletal.

Mitos 3: Air kencing berbuih bermaksud buah pinggang sudah rosak

Fakta: Tidak semestinya. Buih boleh berlaku atas beberapa sebab. Jika sangat berbuih dan berulang, ujian air kencing boleh menentukan sama ada terdapat protein.

Mitos 4: Minum air banyak boleh membersihkan buah pinggang

Fakta: Buah pinggang tidak memerlukan proses “detox” melalui minum air secara berlebihan. Pengurusan tekanan darah, diabetes, ubat dan faktor risiko jauh lebih penting.

Mitos 5: Kreatinin normal bermaksud buah pinggang pasti normal

Fakta: Kreatinin perlu ditafsir bersama eGFR, albumin air kencing, usia, keadaan klinikal dan faktor lain.

Kesimpulan

“Tanda buah pinggang rosak” merupakan carian yang biasa dilakukan apabila seseorang bimbang tentang perubahan pada badan. Namun, perkara terpenting untuk difahami ialah penyakit buah pinggang kronik pada peringkat awal selalunya tidak menghasilkan simptom yang jelas.

Apabila penyakit semakin lanjut, seseorang mungkin mengalami kaki bengkak, mudah letih, air kencing berbuih, perubahan kekerapan kencing, kegatalan, hilang selera makan, kekejangan otot atau sesak nafas.

Tetapi tiada satu pun simptom ini boleh mengesahkan penyakit buah pinggang dengan sendirinya.

Jika mempunyai diabetes, tekanan darah tinggi, penyakit jantung, sejarah keluarga penyakit buah pinggang atau faktor risiko lain, jangan tunggu sehingga simptom muncul.

Pemeriksaan eGFR melalui ujian darah dan albumin melalui ujian air kencing merupakan dua komponen utama untuk menilai kesihatan buah pinggang.

Pengesanan awal memberi peluang untuk merawat punca, mengawal faktor risiko dan memperlahankan kemerosotan fungsi buah pinggang sebelum komplikasi menjadi lebih serius.

Soalan Lazim Tanda Buah Pinggang Rosak